Thứ Ba, 27/07/2010 | 18:45
Đọc sách |
Thảo luận: 0
|
A
Có nên cho phép chuyển nhượng dự án khoáng sản?
Việc có cho phép tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền thăm dò - khai thác hoặc quyền khai thác khoáng sản được chuyển nhượng dự án hay không tiếp tục là chủ để gây tranh cãi trước khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua Luật khoáng sản sửa đổi tại Kỳ họp thứ 8 tới đây.
Theo Dự thảo Luật khoáng sản sửa đổi, tổ chức, cá nhân được phép thăm dò khoáng sản thông qua đấu giá quyền thăm dò - khai thác khoáng sản và tổ chức, cá nhân được phép khai thác khoáng sản thông qua kết quả đấu giá quyền khai thác được chuyển nhượng dự án cho tổ chức, cá nhân khác. Việc chuyển nhượng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xem xét, chấp thuận.
“Lâu nay cứ nghe đến việc chuyển nhượng dự án, công trình đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước là người dân luôn nghĩ đến những vấn đề khuất tất trong quá trình đấu thầu dự án, chuyển nhượng dự án”, Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Trần Thế Vượng băn khoăn và nêu quan điểm: “Dứt khoát không cho chuyển nhượng”.
Ông Vượng cũng lo ngại, nếu Luật khoáng sản cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản mà không đưa ra được những quy định chặt chẽ, cụ thể thì sẽ hình thành nên một đội ngũ “doanh nhân” chuyên đi đấu giá quyền thăm dò - khai thác, quyền khai thác khoáng sản, sau khi được cấp phép sẽ chuyển nhượng thu lợi bất chính.
Việc không cho phép chuyển nhượng dự án, theo ông Vượng, khi tham gia đấu giá quyền thăm dò - khai thác, quyền khai thác khoáng sản, doanh nghiệp nào cũng chứng minh (hoặc cố gắng chứng minh) mình có đủ năng lực thực hiện, kinh nghiệm khai thác, tiềm lực tài chính… Vậy thì không có lý do gì chỉ sau 1 thời gian ngắn, doanh nghiệp lại đưa ra hàng trăm lý do chứng minh rằng mình không đủ năng lực triển khai dự án và đề nghị chuyển nhượng với giá chắc chắn cao hơn nhiều so với giá trúng đấu giá.
“Doanh nghiệp nào đề nghị chuyển nhượng dự án mà chưa hề đầu tư, chuyển nhượng trong thời gian ngắn sau khi trúng đấu giá thì cơ quan có thẩm quyền phải xem lại quá trình đấu giá có gì khuất tất không, đấu giá có đúng quy trình không”, ông Vượng nhấn mạnh.
“Nhiều dự án, công trình xây dựng bằng vốn ngân sách đều nằm trong tình trạng sau khi trúng thầu, doanh nghiệp đã thực hiện việc chuyển nhượng, thậm chí chuyển nhượng qua nhiều tầng, nhiều nấc và hệ quả là thời gian thực hiện dự án kéo dài, hiệu quả dự án không cao, Nhà nước thậm chí phải bổ sung ngân sách thì dự án mới được triển khai”, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước nêu thực tế.
Theo quan điểm của ông Phước và nhiều thành viên Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội thì, dứt khoát không cho chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản. Doanh nghiệp nào sau khi trúng đấu giá mà thấy không đủ năng lực để thực hiện thì Nhà nước thu hồi và tổ chức đấu giá lại.
“Luật khoáng sản vẫn cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản thì phải quy định rõ trong tình trạng như thế nào mới được chuyển nhượng, chỉ được chuyển nhượng cho đối tượng đáp ứng đủ các điều kiện để triển khai ngay dự án. Nếu không, việc chuyển nhượng sẽ trở thành nơi mua bán dự án để một số đối tượng trục lợi”, ông Phước phát biểu.
Với quan điểm ngược lại, thành viên Ban soạn thảo Luật khoáng sản sửa đổi, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Trần Nam cho rằng, việc cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản là cần thiết và phù hợp với cơ chế thị trường cũng như bối cảnh cụ thể của hoạt động khai thác khoáng sản hiện nay.
“Hiện tại, chúng ta cho phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng doanh nghiệp… thì không có lý do gì không cho phép chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác khoáng sản bởi đây cũng là một loại hình dự án”, ông Nam lý giải.
Nếu không cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản, theo ông Nam sẽ gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, hiện vẫn còn hàng loạt tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đầu tư ngoài ngành, trong đó có không ít đơn vị đầu tư vào thăm dò, khai thác tài nguyên.
Thực hiện yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp nhà nước đầu tư ngoài ngành nhiều phải tập trung vốn vào lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh chính, nếu không cho phép các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò, khai thác khoáng sản thì không thể xử lý được tồn tại.
Tuy nhiên, do dự án thăm dò, khai thác khoáng sản có đặc thù vì vậy, theo ông Nam cần phải kiểm soát chặt chẽ việc chuyển nhượng. Cho phép doanh nghiệp được chuyển nhượng dự án không có nghĩa là chủ dự án muốn chuyển nhượng cho ai cũng được, chuyển nhượng với giá nào cũng được.
“Cần phải quy định cụ thể, cơ quan cho phép chuyển nhượng phải có nghĩa vụ thẩm định đối tác nhận chuyển nhượng. Chỉ cho phép chuyển nhượng dự án khi chủ dự án vì nguyên nhân khách quan không thể triển khai được, đối tác nhận chuyển nhượng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực, tiềm lực tài chính, kinh nghiệm thăm dò, khai thác… còn phải đáp ứng điều kiện bảo đảm an ninh xã hội, thực hiện tất cả các nghĩa vụ của doanh nghiệp chuyển nhượng dự án”, ông Nam phát biểu.
Trong cơ chế thị trường, theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, có rất nhiều tình huống tác động đến tình hình sản xuất - kinh doanh mà doanh nghiệp không thể tiên liệu trước (cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính vừa qua là minh chứng rất rõ). Khi doanh nghiệp tham gia đấu giá thăm dò, khai thác khoáng sản thì họ có đủ khả năng để thực hiện dự án, nhưng sau 1 thời gian do tác động khách quan, doanh nghiệp rơi vào khó khăn không thể tiếp tục triển khai dự án. Nếu không cho phép chuyển nhượng sẽ đẩy doanh nghiệp vào tình cảnh khó khăn hơn, dự án bị đình trệ thì ngân sách thất thu, người lao động không có việc làm, địa phương nơi có dự án gặp khó khăn…
“Nên cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản, nhưng cần phải quy định cụ thể điều kiện chuyển nhượng, trình tự chuyển nhượng; quy định cụ thể quyền và trách nhiệm với chủ dự án cũng như đối tác nhận chuyển nhượng để tránh tình trạng “buôn bán” dự án thăm dò, khai thác khoáng sản gây bất bình trong xã hội.
Mạnh Bôn
Đầu tư
Có nên cho phép chuyển nhượng dự án khoáng sản?
Việc có cho phép tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền thăm dò - khai thác hoặc quyền khai thác khoáng sản được chuyển nhượng dự án hay không tiếp tục là chủ để gây tranh cãi trước khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua Luật khoáng sản sửa đổi tại Kỳ họp thứ 8 tới đây.
Theo Dự thảo Luật khoáng sản sửa đổi, tổ chức, cá nhân được phép thăm dò khoáng sản thông qua đấu giá quyền thăm dò - khai thác khoáng sản và tổ chức, cá nhân được phép khai thác khoáng sản thông qua kết quả đấu giá quyền khai thác được chuyển nhượng dự án cho tổ chức, cá nhân khác. Việc chuyển nhượng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xem xét, chấp thuận.
“Lâu nay cứ nghe đến việc chuyển nhượng dự án, công trình đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước là người dân luôn nghĩ đến những vấn đề khuất tất trong quá trình đấu thầu dự án, chuyển nhượng dự án”, Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Trần Thế Vượng băn khoăn và nêu quan điểm: “Dứt khoát không cho chuyển nhượng”.
Ông Vượng cũng lo ngại, nếu Luật khoáng sản cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản mà không đưa ra được những quy định chặt chẽ, cụ thể thì sẽ hình thành nên một đội ngũ “doanh nhân” chuyên đi đấu giá quyền thăm dò - khai thác, quyền khai thác khoáng sản, sau khi được cấp phép sẽ chuyển nhượng thu lợi bất chính.
Việc không cho phép chuyển nhượng dự án, theo ông Vượng, khi tham gia đấu giá quyền thăm dò - khai thác, quyền khai thác khoáng sản, doanh nghiệp nào cũng chứng minh (hoặc cố gắng chứng minh) mình có đủ năng lực thực hiện, kinh nghiệm khai thác, tiềm lực tài chính… Vậy thì không có lý do gì chỉ sau 1 thời gian ngắn, doanh nghiệp lại đưa ra hàng trăm lý do chứng minh rằng mình không đủ năng lực triển khai dự án và đề nghị chuyển nhượng với giá chắc chắn cao hơn nhiều so với giá trúng đấu giá.
“Doanh nghiệp nào đề nghị chuyển nhượng dự án mà chưa hề đầu tư, chuyển nhượng trong thời gian ngắn sau khi trúng đấu giá thì cơ quan có thẩm quyền phải xem lại quá trình đấu giá có gì khuất tất không, đấu giá có đúng quy trình không”, ông Vượng nhấn mạnh.
“Nhiều dự án, công trình xây dựng bằng vốn ngân sách đều nằm trong tình trạng sau khi trúng thầu, doanh nghiệp đã thực hiện việc chuyển nhượng, thậm chí chuyển nhượng qua nhiều tầng, nhiều nấc và hệ quả là thời gian thực hiện dự án kéo dài, hiệu quả dự án không cao, Nhà nước thậm chí phải bổ sung ngân sách thì dự án mới được triển khai”, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước nêu thực tế.
Theo quan điểm của ông Phước và nhiều thành viên Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội thì, dứt khoát không cho chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản. Doanh nghiệp nào sau khi trúng đấu giá mà thấy không đủ năng lực để thực hiện thì Nhà nước thu hồi và tổ chức đấu giá lại.
“Luật khoáng sản vẫn cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản thì phải quy định rõ trong tình trạng như thế nào mới được chuyển nhượng, chỉ được chuyển nhượng cho đối tượng đáp ứng đủ các điều kiện để triển khai ngay dự án. Nếu không, việc chuyển nhượng sẽ trở thành nơi mua bán dự án để một số đối tượng trục lợi”, ông Phước phát biểu.
Với quan điểm ngược lại, thành viên Ban soạn thảo Luật khoáng sản sửa đổi, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Trần Nam cho rằng, việc cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản là cần thiết và phù hợp với cơ chế thị trường cũng như bối cảnh cụ thể của hoạt động khai thác khoáng sản hiện nay.
“Hiện tại, chúng ta cho phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng doanh nghiệp… thì không có lý do gì không cho phép chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác khoáng sản bởi đây cũng là một loại hình dự án”, ông Nam lý giải.
Nếu không cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản, theo ông Nam sẽ gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, hiện vẫn còn hàng loạt tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đầu tư ngoài ngành, trong đó có không ít đơn vị đầu tư vào thăm dò, khai thác tài nguyên.
Thực hiện yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp nhà nước đầu tư ngoài ngành nhiều phải tập trung vốn vào lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh chính, nếu không cho phép các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò, khai thác khoáng sản thì không thể xử lý được tồn tại.
Tuy nhiên, do dự án thăm dò, khai thác khoáng sản có đặc thù vì vậy, theo ông Nam cần phải kiểm soát chặt chẽ việc chuyển nhượng. Cho phép doanh nghiệp được chuyển nhượng dự án không có nghĩa là chủ dự án muốn chuyển nhượng cho ai cũng được, chuyển nhượng với giá nào cũng được.
“Cần phải quy định cụ thể, cơ quan cho phép chuyển nhượng phải có nghĩa vụ thẩm định đối tác nhận chuyển nhượng. Chỉ cho phép chuyển nhượng dự án khi chủ dự án vì nguyên nhân khách quan không thể triển khai được, đối tác nhận chuyển nhượng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực, tiềm lực tài chính, kinh nghiệm thăm dò, khai thác… còn phải đáp ứng điều kiện bảo đảm an ninh xã hội, thực hiện tất cả các nghĩa vụ của doanh nghiệp chuyển nhượng dự án”, ông Nam phát biểu.
Trong cơ chế thị trường, theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, có rất nhiều tình huống tác động đến tình hình sản xuất - kinh doanh mà doanh nghiệp không thể tiên liệu trước (cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính vừa qua là minh chứng rất rõ). Khi doanh nghiệp tham gia đấu giá thăm dò, khai thác khoáng sản thì họ có đủ khả năng để thực hiện dự án, nhưng sau 1 thời gian do tác động khách quan, doanh nghiệp rơi vào khó khăn không thể tiếp tục triển khai dự án. Nếu không cho phép chuyển nhượng sẽ đẩy doanh nghiệp vào tình cảnh khó khăn hơn, dự án bị đình trệ thì ngân sách thất thu, người lao động không có việc làm, địa phương nơi có dự án gặp khó khăn…
“Nên cho phép chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản, nhưng cần phải quy định cụ thể điều kiện chuyển nhượng, trình tự chuyển nhượng; quy định cụ thể quyền và trách nhiệm với chủ dự án cũng như đối tác nhận chuyển nhượng để tránh tình trạng “buôn bán” dự án thăm dò, khai thác khoáng sản gây bất bình trong xã hội.
Mạnh Bôn
Đầu tư
|