Thảo luận Luật Khoáng sản (sửa đổi):
Đấu giá quyền khai thác
Tình trạng xin - cho trong cấp phép khai thác khoáng sản, rồi bán trao tay hiện nay khá phổ biến, khiến mỏ đang là tài sản quốc gia, bỗng chốc biến thành tài sản riêng của một số người. Đó là ý kiến thẳng thắn về sự bất cập trong quản lý nhà nước đối với khoáng sản tại phiên họp UB TV Quốc hội hôm qua.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cho biết, đa số ý kiến tán thành việc sửa đổi Luật Khoáng sản, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, hạn chế các bất cập đang làm chảy máu tài nguyên quốc gia. Sau 14 năm thi hành Luật, nhiều quy định đã không còn phù hợp thực tế.
“Cha ăn hết, con còn gì...”
Một thời kỳ, chúng ta cho khai thác khoáng sản bán thô ồ ạt, nhiều người bị kỷ luật, nhưng vẫn không giải quyết được. Nên dừng xuất khẩu thô. Đời cha ông ăn hết, thì đời sau con cái ăn bằng gì?”- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nói.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng-An ninh Trần Đình Nhã nhận xét, hiện nay cơ chế xin - cho vô tội vạ, chưa kể khi giao cho tư nhân khai thác, việc kiểm tra, giám sát cũng bị vô hiệu hóa.
Khoáng sản là tài sản của nước, của dân, khi cấp phép cho tư nhân sẽ thành tài sản của một số người, và họ chỉ phải nộp thuế tài nguyên vài phần trăm. Dễ dãi như vậy, nên người ta sẵn sàng bỏ tiền tỷ ra chạy giấy phép!
“Cần quy định sao cho khoáng sản phải là một tài sản-hàng hóa, người bán là nhà nước. Tại sao chúng ta lại đi cấp quyền bán hàng hóa đó cho các chủ mỏ tư nhân?” - Ông Nhã nói.
Tại Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Phạm Khôi Nguyên thừa nhận: “Việc cấp phép hoạt động khoáng sản vẫn mang nặng cơ chế xin-cho, chưa quy định chặt chẽ điều kiện cấp giấy phép hoạt động khoáng sản và điều kiện chuyển nhượng quyền hoạt động khoáng sản nên chưa ngăn chặn hiệu quả tình trạng đầu cơ khoáng sản, thiếu các quy định để tăng thu cho ngân sách nhà nước”.
UBND các tỉnh không được cấp giấy phép khai thác
Cũng Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cho biết, dự thảo luật đã đưa ra nhiều điểm mới để quản lý khoáng sản, như: Luật hóa các quy định liên quan đến thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước về khoáng sản của Bộ TN&MT, UBND các cấp; bỏ quy định cấp phép khảo sát khoáng sản, lồng ghép hoạt động chế biến khoáng sản vào Giấy phép khai thác; bỏ quy định phân cấp cho UBND cấp tỉnh cấp giấy phép khai thác, chế biến khoáng sản ở khu vực ngoài quy hoạch...
|
Đấu giá quyền thăm dò, khai thác khoáng sản không phải là đấu giá mỏ. Nhà đầu tư trúng đấu giá vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, phí trong hoạt động khoáng sản - (Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế). |
Vấn đề được UBTVQH tập trung thảo luận là đấu giá quyền thăm dò – khai thác khoáng sản, đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ thí điểm đấu giá tại một số khu vực khoáng sản và xây dựng quy chế đấu giá chặt chẽ.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Phùng Quốc Hiển băn khoăn về căn cứ để định giá, đấu giá và việc giao cho Bộ TN&MT đứng ra đấu giá tài nguyên do chính cơ quan này cấp phép có thể chưa hợp lý.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba nhấn mạnh, để đảm bảo minh bạch, cần đấu giá quyền khai thác khoáng sản chứ không thể cấp phép theo cơ chế xin-cho như hiện nay.
Ông Hà Văn Hiền cho biết, tổ chức, cá nhân có giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản nếu không trực tiếp thực hiện thăm dò, khai thác hoặc sau một thời gian nhất định mà không tiến hành thăm dò, khai thác thì nhà nước ra quyết định thu hồi.
Nguyễn Tuấn
TIỀN PHONG