Khó khăn đè nặng ngân hàng nhỏ
Còn đang xoay vần cho “công cuộc” nâng vốn điều lệ đảm bảo yêu cầu của NHNN vào cuối năm, các NHTM tiếp tục phải đảm bảo thêm quy định mới về nâng tỉ lệ đảm bảo an toàn vốn và tới đây sẽ là phương thức phân loại nợ cũng như trích lập dự phòng rủi ro mới.
Tăng vốn, tăng tỉ lệ an toàn
Một thống kê chưa đầy đủ cho thấy, hiện vẫn còn khoảng 20 NHTM cổ phần có quy mô vốn điều lệ dưới mức 3.000 tỉ đồng. Gánh nặng tăng vốn điều lệ sẽ còn đè nặng hơn đối với 11 NHTM vốn hiện chỉ đang có mức vốn điều lệ quanh mức 1.000 tỉ đồng. Nếu không muốn bị mua lại, sáp nhập, hợp nhất hay giải thể, việc tăng vốn điều lệ đảm bảo mức tối thiểu 3.000 tỉ đồng muộn nhất vào thời điểm 31.12.2010 dễ hiểu sẽ là nhiệm vụ sống còn của số các NHTM nói trên. Chính yêu cầu trên dẫn đến hiện tượng, thị trường thời gian qua chứng kiến các đợt phát hành cổ phiếu tăng vốn hay giấy tờ có giá ồ ạt mà thường là do các NHTM đứng tên.
Câu chuyện tăng vốn còn đang nóng bỏng thì mới đây, NHNN lại tiếp tục yêu cầu các NHTM từ ngày 1.10 tới đây phải duy trì tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu 9% giữa vốn tự có so với tổng tài sản “có” rủi ro của TCTD (tỉ lệ an toàn vốn riêng lẻ) thay vì ở mức 8% như hiện nay.
Chưa hết, các TCTD còn phải đảm bảo thêm tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu 9% trên cơ sở hợp nhất vốn, tài sản với công ty trực thuộc (tỉ lệ an toàn vốn hợp nhất). Việc nâng 1% tỉ lệ an toàn vốn theo một lãnh đạo của Hiệp hội Ngân hàng VN là không đáng ngại với các NHTM trong thời điểm hiện nay. Bởi thực tế hệ số an toàn vốn (CAR) tối thiểu của hệ thống các TCTD trong nước hiện nay được cho đang phổ biến ở mức 8-11% và có khá nhiều ngân hàng đang có hệ số CAR trên mức 10%.
Song với các NHTM quy mô nhỏ vốn còn đang xoay vần với việc đảm bảo đủ vốn điều lệ, việc tăng hệ số an toàn vốn thêm 1% đồng nghĩa với việc phải tiếp tục tăng thêm vốn chủ sở hữu.
Vốn điều lệ thấp theo như nhận định của lãnh đạo Vietcombank cũng là một lý do làm cho vốn chủ sở hữu thấp dẫn đến làm giảm hệ số CAR. Chính vì vậy, với việc tăng vốn điều lệ 12.100 tỉ đồng lên 17.587 tỉ đồng, Vietcombank mới có thể cải thiện hệ số CAR từ mức 8,11% trong năm 2009 lên mức 10% trong năm 2010 với mức vốn điều lệ đã được tăng thêm. Khó khăn một lần nữa sẽ vẫn dồn vào các NHTM quy mô nhỏ.
Lại đối mặt với tăng vốn
Với mục đích tiếp tục củng cố và phát triển hệ thống các TCTD, NHNN cuối tuần qua cho biết đang “đốc thúc” Bộ Tài chính tham gia đóng góp ý kiến nhằm sớm hoàn thiện và ban hành một quy định mới về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động của các TCTD.
Như phân tích của NHNN, phương pháp phân loại đang áp dụng hiện nay khiến kết quả phân loại nợ chưa phản ánh đúng chất lượng nợ của các TCTD. Dù còn chờ thông qua và cần thêm một thời gian dài thử nghiệm, việc phân loại nợ theo cách mới như tại một số NHTM đang áp dụng được cho là sẽ đẩy tỉ lệ nợ xấu tăng lên đồng nghĩa với việc giảm chỉ tiêu lợi nhuận, chưa kể phương pháp mới có nhiều đòi hỏi tỉ mỉ về kỹ thuật.
Song cách phân loại nợ mới chưa hẳn sẽ là gánh nặng lớn nhất đối với các NHTM, đặc biệt với các NHTM quy mô nhỏ. Một sơ thảo mới đây của NHNN về danh mục vốn pháp định của TCTD dự kiến sẽ nâng mức vốn điều lệ tối thiểu của các ngân hàng trong năm 2010 lên 5.000 tỉ đồng thay vì mức 3.000 tỉ đồng vào cuối năm 2010.
Dài hơi hơn, mức vốn này đến năm 2015 có thể sẽ được nâng lên mức 10.000 tỉ đồng cùng với hàng loạt các yêu cầu khắt khe khác nhằm đảm bảo hoạt động an toàn. “Vũ môn” 3.000 tỉ đồng vào cuối năm 2010 theo đó sẽ không phải khó khăn duy nhất mà các NHTM quy mô nhỏ phải vượt qua. Câu chuyện kiếm tìm đối tác để hợp nhất và sáp nhập thay vì “cố đấm” nâng vốn lên 3.000 tỉ đồng một lần nữa buộc các NHTM phải lựa chọn.
Văn Nguyễn
LAO ĐỘNG