Kỳ vọng về hướng sửa đổi Thông tư 13
Theo nhiều chuyên gia và lãnh đạo ngân hàng thương mại (NHTM), việc chỉnh sửa một số quy định tại Thông tư số 13/2010/TT-NHNN là rất cần thiết.
Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Ngân hàng nhà nước (NHNN) và Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 13/2010/TT-NHNN. Đây được xem là trả lời của Chính phủ dựa trên Công văn 161/TTr-NHNN xét đề nghị của NHNN và ý kiến của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia tại Công văn 116/TTr-UBGSTCQG gửi Thủ tướng trước đó.
Theo đó, Thủ tướng đề nghị Thống đốc NHNN nghiên cứu ý kiến của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia tại văn bản trên về tình hình thực tế, lộ trình tăng vốn pháp định của các tổ chức tín dụng và chủ trương của Chính phủ về hạ lãi suất để sửa đổi, bổ sung ngay một số quy định tại Thông tư số 13/2010/TT - NHNN.
Trước hết là nội dung quy định về tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động; cấu phần “bảo lãnh” trong tổng mức cấp tín dụng; tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức tín dụng; tiền gửi của Kho bạc Nhà nước và khoản vay của tổ chức tín dụng khác có thời hạn từ 3 tháng trở lên trong nguồn vốn huy động; tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu; hệ số rủi ro đối với các khoản vay đầu tư chứng khoán, kinh doanh bất động sản…
Dự kiến, NHNN phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả ngay trong tháng 9, trước khi Thông tư 13 có hiệu lực (từ ngày 1/10/2010).
Trên thực tế, các quy định tại Thông tư 13 được đánh giá là dần tiến tới thông lệ quốc tế, nhằm đảm bảo an toàn và hạn chế rủi ro đối với hệ thống NHTM Việt Nam. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu phải thực hiện tất cả các quy định của Thông tư nói trên ngay trong một thời điểm thì sẽ rất khó cho các ngân hàng.
Lý do là, xuất phát từ “mặt bằng” của nền kinh tế Việt Nam hiện nay và từ “mặt bằng” của các NHTM không đồng đều, nên sẽ có không ít khó khăn cho các NHTM trong quá trình thực hiện. Đồng thời, đà giảm lãi suất tiền đồng sẽ chững lại trước áp lực mới và khó có thể thực hiện được chủ trương giảm lãi suất của Chính phủ. Vì thế, việc chỉnh sửa một số quy định tại Thông tư 13 được các chuyên gia và NHTM cho là rất cần thiết.
Cụ thể, với quy định về tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động, các ngân hàng chỉ sử dụng 80 - 85% vốn huy động tại Điều 18 của Thông tư 13 được cho là quá cao khi phải giữ lại 20% vốn để đảm bảo thanh khoản. Đáng chú ý là, Điều 18 của Thông tư 13 còn quy định, nguồn vốn huy động để cho vay của NHTM không bao gồm tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức kinh tế, Kho bạc Nhà nước, Bảo hiểm Xã hội và tổ chức khác. Các NHTM cho rằng, quy định này là không hợp lý, vì tiền gửi không kỳ hạn của các đối tượng trên thường chiếm 15 – 20% tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng. Và theo NHTM, đây là nguồn vốn ổn định cao.
Chính vì vậy, TS Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng, cần thiết phải bỏ Điều 18, bởi đây được xem là rào cản lớn trong phát triển tín dụng. “Trong trường hợp không bỏ được quy định tại Điều 18, thì nên điều chỉnh lại định nghĩa như thế nào là nguồn vốn huy động được cấp tín dụng”, ông Nghĩa nói.
Hiện các NHTM đã chuẩn bị để đáp ứng yêu cầu của Thông tư 13, song không phải ngân hàng nào cũng đủ khả năng thực hiện.
Do vậy, hướng điều chỉnh được coi có tính khả thi là khái niệm “nguồn vốn huy động” sẽ được sửa theo hướng mở rộng hơn. Có nghĩa là, thay vì loại tiền gửi không kỳ hạn (của các đối tượng nói trên) đưa ra khỏi nguồn vốn huy động được cấp tín dụng, tới đây, NHTM sẽ dùng 15% tiền gửi không kỳ hạn bổ sung để cho vay. Đồng thời, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các tổ chức tín dụng cũng được tính vào nguồn vốn huy động, nhưng NHTM vẫn không được cho vay quá 80% vốn huy động. Còn quy định tăng hệ số an toàn vốn (CAR) từ 8% lên 9% có thể vẫn giữ nguyên và quy định hệ số rủi ro tối đa với cho vay bất động sản và chứng khoán vẫn giữ ở mức 250%.
Thùy Vinh
Đầu tư