Thứ Năm, 04/03/2010 | 06:26
Đọc sách |
Thảo luận: 0
|
A
Ông Lê Xuân Nghĩa - phó chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia:
Phải tập trung quản lý giá dịch vụ
Nếu quản lý tốt, nhất là giá dịch vụ, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất - kinh doanh thì vẫn có thể kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ở mức một con số. Đó là nhận định của ông Lê Xuân Nghĩa - phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia. Ông Nghĩa nói:
- Trong hai tháng đầu năm giá tăng tương đối cao mà nguyên nhân do nhu cầu tiêu dùng tăng trong dịp tết. Giá tăng chủ yếu ở Hà Nội lên đến 2,61% trong khi bình quân cả nước là 1,94%.
|
Phải gỡ khó cho tăng trưởng kinh tế
“Cần ổn định lãi suất của Ngân hàng Nhà nước như lãi suất cơ bản, lãi suất chiết khấu, tái cấp vốn. Ngân hàng Nhà nước cần có biện pháp ổn định một cách vững chắc thị trường tiền tệ liên ngân hàng vì lãi suất tuy có giảm nhưng chưa thật vững chắc.
Theo dự đoán, tốc độ tăng trưởng tín dụng năm nay không phải kiểm soát cũng chỉ ở mức trên dưới 25%, không thể tăng thêm được. Tốc độ tăng tín dụng năm ngoái là 38%, nếu năm nay có giảm cũng chỉ nên trên dưới 30% mới có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức 6,5%. Nếu để tín dụng giảm mạnh, chắc chắn ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Chúng tôi ủng hộ Chính phủ có biện pháp hỗ trợ mạnh mẽ vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Có thể thông qua bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc nới lỏng các điều kiện tín dụng vì chúng tôi cho rằng hiện đang bị thắt chặt quá mức đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông Lê Xuân Nghĩa | Riêng TP.HCM chỉ 1,68%. Điều này cho thấy tăng giá có vấn đề của quản lý giá mà các chính quyền địa phương đã được Chính phủ chỉ đạo trước đó. Ở TP.HCM, UBND đã chỉ đạo các ngành chuẩn bị hàng hóa thiết yếu cho Tết Nguyên đán, kiểm soát giá các loại dịch vụ như ăn uống, vui chơi giải trí dịp tết.
Điều này cho thấy vào dịp Tết Nguyên đán nếu giá các mặt hàng thiết yếu được quản lý tốt cũng tạo ra một tâm lý ít biến động giá cả. Nếu các mặt hàng thiết yếu tăng giá thì các dịch vụ khác người ta cũng “tát nước theo mưa”, lợi dụng sự tăng giá để tăng dịch vụ vận chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí...
Đây là một trong những bài học lặp đi lặp lại rất nhiều lần nhưng một số địa phương đã quản lý không tốt giá một số dịch vụ này. Vì vậy, vấn đề quan trọng nhất của công tác quản lý giá trong giai đoạn hiện nay là quản lý các loại dịch vụ có liên quan đến lễ hội đang diễn ra ở các địa phương.
* Nhưng sau tết giá cả đang chịu sức ép của các đợt tăng giá trong đầu tháng 3-2010, có ý kiến nói rằng thực hiện kiểm soát giá ở mức 7% theo chỉ tiêu Quốc hội giao là khó?
- Đầu tiên phải tính toán hết khả năng tác động của các đợt điều chỉnh giá một số mặt hàng lên CPI, trên cơ sở đó có giải pháp xử lý phù hợp. Một lý do khác làm giá tăng là tăng giá xăng, dầu, từ tháng 10-2009 đến nay đã điều chỉnh năm lần và giá xăng dầu trong nước đang cao hơn thế giới 5%. Cùng với giá xăng, việc tăng giá điện, nước, than, vé máy bay đã tác động nhất định về mặt tâm lý đối với người tiêu dùng.
Theo tính toán, giá xăng được điều chỉnh lần này làm cho CPI tăng lên chỉ khoảng 0,01%. Nhưng nếu tính toán cả tác động hội tụ thì tổng mức tăng của giá xăng dầu lên CPI cả năm vào khoảng 0,25%. Đợt điều chỉnh giá điện làm CPI tăng lên 0,16% và tính theo phương pháp hội tụ thì tác động của giá điện cả năm làm CPI tăng 0,4%.
Như vậy, cộng cả tăng giá xăng dầu và giá điện làm CPI tăng 0,425% trong năm nay. Ngoài ra cũng phải tính đến tác động của tỉ giá. Tính chung tác động của giá xăng, điện, tỉ giá hối đoái có thể làm CPI tăng cả năm 1,77%. Giả định rằng CPI của tháng 3-2010 như dự báo của Bộ Công thương có thể tăng 0,5-0,8%, như vậy giá của toàn bộ quý 1-2010 xấp xỉ 4%.
Theo kinh nghiệm mức tăng của quý 1 bằng 1/2 chỉ số giá cả năm. Chúng ta có thể dự đoán giá của cả năm sẽ khoảng 8%, cộng với tác động của giá xăng dầu, điện, tỉ giá thì mức cao nhất của CPI năm 2010 có thể từ 9% đến xấp xỉ 10% nếu không áp dụng các biện pháp quản lý giá.
* Có nghĩa nếu chúng ta biết làm CPI có thể thấp hơn mức 9-10% như khả năng xấu nhất mà ông vừa nói ở trên?
- Đó là toàn cảnh bức tranh về giá nếu chúng ta không có biện pháp quản lý. Ngược lại, nếu quản lý tốt tình hình sẽ khác. Thống kê CPI từ 1995 đến nay chỉ có bốn năm CPI tháng 3 có mức tăng dương, còn lại đều âm. Vì vậy năm 2010 chúng ta dự kiến giá tháng 3 từ 0,5-0,8% cũng là mức tương đối cao. Nhưng có một số yếu tố khác như vào quý 4 năm nay có đại lễ 1.000 năm Thăng Long, một số lễ hội lớn, nếu quản lý giá không tốt có thể làm giá tăng. Đó là điều chúng ta cần hết sức cảnh giác.
Cũng có một yếu tố thuận lợi là sức ép lạm phát từ bên ngoài không lớn, vì thế khả năng “nhập khẩu lạm phát” thông qua phải nhập hàng hóa giá cao như giá xăng dầu có lúc tăng trên 140 USD/thùng... là không cao. Hiện giá cả ở các nước mà chúng ta nhập khẩu nhiều hàng hóa như châu Âu, Mỹ đang ở mức rất thấp, thậm chí trong tình trạng thiểu phát.
Nhìn tổng thể kiểm soát lạm phát năm nay thuận lợi hơn chủ yếu do chúng ta điều hành, quản lý giá ở trong nước. Kiểm soát lạm phát lần này Chính phủ sẽ chủ động hơn, phụ thuộc vào hai yếu tố quan trọng: cung ứng tiền và quản lý giá.
Lạm phát có thể là 10% nhưng nếu chúng ta quản lý tốt giá cả như đã quản lý tốt về tiền tệ thì lạm phát năm 2010 không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tôi cho rằng mức dưới 10% chắc chắn chúng ta có thể thực hiện được.
* Nếu lạm phát chủ yếu do giá cả thì theo ông, giải pháp là gì?
- Như tôi đã phân tích các yếu tố tác động đến lạm phát năm 2010 chủ yếu là do nội tại, vì vậy chúng ta có thể chủ động đối phó khá thuận lợi. Ngoài quản lý tốt giá cả, không nhất thiết phải áp dụng biện pháp thắt chặt tiền tệ quá mức như đã thực hiện từ quý 4-2009 đến nay.
Thắt chặt tiền tệ đã làm đầu tư của khu vực tư nhân và doanh nghiệp giảm sút rất mạnh, sản lượng công nghiệp tháng 1-2010 giảm rất nhiều so với tháng 12-2009 và giảm nhiều so với cùng kỳ năm trước là tháng có tốc độ tăng trưởng công nghiệp thấp nhất. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng kinh tế của cả năm.
Chính vì thế sắp tới đây chúng tôi cho rằng cần giải tỏa hết các biện pháp thắt chặt tiền tệ. Làm thế nào để các doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận vốn ngân hàng. Khu vực tư nhân tạo ra nhiều công ăn việc làm và cũng là khu vực đẩy tăng trưởng kinh tế tăng lên nhanh nhất.
Để làm được điều đó, chúng tôi cho rằng một mặt phải tiến hành chính sách lãi suất thỏa thuận không chỉ vốn trung, dài hạn, cho vay tiêu dùng mà tất cả các loại tín dụng, đồng thời phải gỡ bỏ ngay giới hạn về lãi suất tiền gửi hiện nay. Làm như vậy có thể trong thời gian ngắn ban đầu mặt bằng lãi suất có thể tăng lên chút ít, nhưng sau đó nó sẽ giảm và ổn định một mức 12-13% với lãi suất cho vay và 10% đối với lãi suất tiền gửi.
Duy trì mức lãi suất như vậy có thể nói là hỗ trợ rất nhiều cho khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, mới có thể đảm bảo tăng trưởng 6,5% như chúng ta đã dự kiến.
* Nhưng còn vấn đề chi tiêu công, theo ông, ảnh hưởng thế nào đến lạm phát?
- Tôi nghĩ rằng kế hoạch chi tiêu công của Chính phủ trong gói kích thích ban đầu là rất lớn, lên đến 146.000 tỉ đồng, nhưng điều chỉnh xuống trên 120.000 tỉ đồng và trên thực tế thực hiện chỉ dưới 100.000 tỉ đồng. Cho nên tác động của yếu tố này đối với tổng cầu không phải là quá lớn. Đến năm 2010 Chính phủ dự kiến giảm chi tiêu công khoảng 20.000 tỉ đồng, vì vậy tác động của chi tiêu công, đặc biệt là khu vực ngân sách đối với chỉ số giá không phải là yếu tố lớn.
|
Hạn chế nạn tăng giá “tát nước theo mưa”
* Thưa ông, CPI tăng cao có yếu tố do giá dịch vụ tăng, hình như chúng ta chỉ quan tâm quản lý giá hàng hóa mà bỏ quên mảng dịch vụ, trong khi người dân đô thị lại chi tiêu nhiều cho mảng này?
- Hiện người kinh doanh dịch vụ tăng giá tùy tiện khiến toàn bộ mặt bằng giá cả của khu vực dịch vụ như ăn uống, vui chơi, giải trí văn hóa... bị đội lên. Câu trả lời của họ rất đơn giản là chuẩn bị tăng giá điện nên chúng tôi tăng giá, chuẩn bị tăng lương nên chúng tôi tăng giá...
Cách quản lý giá như vậy khiến chúng ta vô cùng bị động vào thời điểm điều chỉnh chính sách. Vì vậy, công tác quản lý giá tới đây cần lưu ý đến hệ thống quản lý giá cả đối với dịch vụ thiết yếu của người dân.
Cũng cần theo dõi giá sản xuất và giá bán buôn. Lâu nay chúng ta không theo dõi, nhưng giá đó mới phản ánh chính xác lạm phát. Vì nó không thể nào tăng tùy tiện mà được hạch toán một cách nghiêm túc. Nên công bố, tính toán chỉ số giá sản xuất để biết rằng mức độ của tác động các yếu tố từ bên ngoài cũng như các yếu tố bên trong đối với chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng như chi phí sản xuất của toàn bộ nền kinh tế. |
Trung Sơn
TUỔI TRẺ
Ông Lê Xuân Nghĩa - phó chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia:
Phải tập trung quản lý giá dịch vụ
Nếu quản lý tốt, nhất là giá dịch vụ, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất - kinh doanh thì vẫn có thể kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ở mức một con số. Đó là nhận định của ông Lê Xuân Nghĩa - phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia. Ông Nghĩa nói:
- Trong hai tháng đầu năm giá tăng tương đối cao mà nguyên nhân do nhu cầu tiêu dùng tăng trong dịp tết. Giá tăng chủ yếu ở Hà Nội lên đến 2,61% trong khi bình quân cả nước là 1,94%.
|
Phải gỡ khó cho tăng trưởng kinh tế
“Cần ổn định lãi suất của Ngân hàng Nhà nước như lãi suất cơ bản, lãi suất chiết khấu, tái cấp vốn. Ngân hàng Nhà nước cần có biện pháp ổn định một cách vững chắc thị trường tiền tệ liên ngân hàng vì lãi suất tuy có giảm nhưng chưa thật vững chắc.
Theo dự đoán, tốc độ tăng trưởng tín dụng năm nay không phải kiểm soát cũng chỉ ở mức trên dưới 25%, không thể tăng thêm được. Tốc độ tăng tín dụng năm ngoái là 38%, nếu năm nay có giảm cũng chỉ nên trên dưới 30% mới có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức 6,5%. Nếu để tín dụng giảm mạnh, chắc chắn ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Chúng tôi ủng hộ Chính phủ có biện pháp hỗ trợ mạnh mẽ vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Có thể thông qua bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc nới lỏng các điều kiện tín dụng vì chúng tôi cho rằng hiện đang bị thắt chặt quá mức đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông Lê Xuân Nghĩa | Riêng TP.HCM chỉ 1,68%. Điều này cho thấy tăng giá có vấn đề của quản lý giá mà các chính quyền địa phương đã được Chính phủ chỉ đạo trước đó. Ở TP.HCM, UBND đã chỉ đạo các ngành chuẩn bị hàng hóa thiết yếu cho Tết Nguyên đán, kiểm soát giá các loại dịch vụ như ăn uống, vui chơi giải trí dịp tết.
Điều này cho thấy vào dịp Tết Nguyên đán nếu giá các mặt hàng thiết yếu được quản lý tốt cũng tạo ra một tâm lý ít biến động giá cả. Nếu các mặt hàng thiết yếu tăng giá thì các dịch vụ khác người ta cũng “tát nước theo mưa”, lợi dụng sự tăng giá để tăng dịch vụ vận chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí...
Đây là một trong những bài học lặp đi lặp lại rất nhiều lần nhưng một số địa phương đã quản lý không tốt giá một số dịch vụ này. Vì vậy, vấn đề quan trọng nhất của công tác quản lý giá trong giai đoạn hiện nay là quản lý các loại dịch vụ có liên quan đến lễ hội đang diễn ra ở các địa phương.
* Nhưng sau tết giá cả đang chịu sức ép của các đợt tăng giá trong đầu tháng 3-2010, có ý kiến nói rằng thực hiện kiểm soát giá ở mức 7% theo chỉ tiêu Quốc hội giao là khó?
- Đầu tiên phải tính toán hết khả năng tác động của các đợt điều chỉnh giá một số mặt hàng lên CPI, trên cơ sở đó có giải pháp xử lý phù hợp. Một lý do khác làm giá tăng là tăng giá xăng, dầu, từ tháng 10-2009 đến nay đã điều chỉnh năm lần và giá xăng dầu trong nước đang cao hơn thế giới 5%. Cùng với giá xăng, việc tăng giá điện, nước, than, vé máy bay đã tác động nhất định về mặt tâm lý đối với người tiêu dùng.
Theo tính toán, giá xăng được điều chỉnh lần này làm cho CPI tăng lên chỉ khoảng 0,01%. Nhưng nếu tính toán cả tác động hội tụ thì tổng mức tăng của giá xăng dầu lên CPI cả năm vào khoảng 0,25%. Đợt điều chỉnh giá điện làm CPI tăng lên 0,16% và tính theo phương pháp hội tụ thì tác động của giá điện cả năm làm CPI tăng 0,4%.
Như vậy, cộng cả tăng giá xăng dầu và giá điện làm CPI tăng 0,425% trong năm nay. Ngoài ra cũng phải tính đến tác động của tỉ giá. Tính chung tác động của giá xăng, điện, tỉ giá hối đoái có thể làm CPI tăng cả năm 1,77%. Giả định rằng CPI của tháng 3-2010 như dự báo của Bộ Công thương có thể tăng 0,5-0,8%, như vậy giá của toàn bộ quý 1-2010 xấp xỉ 4%.
Theo kinh nghiệm mức tăng của quý 1 bằng 1/2 chỉ số giá cả năm. Chúng ta có thể dự đoán giá của cả năm sẽ khoảng 8%, cộng với tác động của giá xăng dầu, điện, tỉ giá thì mức cao nhất của CPI năm 2010 có thể từ 9% đến xấp xỉ 10% nếu không áp dụng các biện pháp quản lý giá.
* Có nghĩa nếu chúng ta biết làm CPI có thể thấp hơn mức 9-10% như khả năng xấu nhất mà ông vừa nói ở trên?
- Đó là toàn cảnh bức tranh về giá nếu chúng ta không có biện pháp quản lý. Ngược lại, nếu quản lý tốt tình hình sẽ khác. Thống kê CPI từ 1995 đến nay chỉ có bốn năm CPI tháng 3 có mức tăng dương, còn lại đều âm. Vì vậy năm 2010 chúng ta dự kiến giá tháng 3 từ 0,5-0,8% cũng là mức tương đối cao. Nhưng có một số yếu tố khác như vào quý 4 năm nay có đại lễ 1.000 năm Thăng Long, một số lễ hội lớn, nếu quản lý giá không tốt có thể làm giá tăng. Đó là điều chúng ta cần hết sức cảnh giác.
Cũng có một yếu tố thuận lợi là sức ép lạm phát từ bên ngoài không lớn, vì thế khả năng “nhập khẩu lạm phát” thông qua phải nhập hàng hóa giá cao như giá xăng dầu có lúc tăng trên 140 USD/thùng... là không cao. Hiện giá cả ở các nước mà chúng ta nhập khẩu nhiều hàng hóa như châu Âu, Mỹ đang ở mức rất thấp, thậm chí trong tình trạng thiểu phát.
Nhìn tổng thể kiểm soát lạm phát năm nay thuận lợi hơn chủ yếu do chúng ta điều hành, quản lý giá ở trong nước. Kiểm soát lạm phát lần này Chính phủ sẽ chủ động hơn, phụ thuộc vào hai yếu tố quan trọng: cung ứng tiền và quản lý giá.
Lạm phát có thể là 10% nhưng nếu chúng ta quản lý tốt giá cả như đã quản lý tốt về tiền tệ thì lạm phát năm 2010 không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tôi cho rằng mức dưới 10% chắc chắn chúng ta có thể thực hiện được.
* Nếu lạm phát chủ yếu do giá cả thì theo ông, giải pháp là gì?
- Như tôi đã phân tích các yếu tố tác động đến lạm phát năm 2010 chủ yếu là do nội tại, vì vậy chúng ta có thể chủ động đối phó khá thuận lợi. Ngoài quản lý tốt giá cả, không nhất thiết phải áp dụng biện pháp thắt chặt tiền tệ quá mức như đã thực hiện từ quý 4-2009 đến nay.
Thắt chặt tiền tệ đã làm đầu tư của khu vực tư nhân và doanh nghiệp giảm sút rất mạnh, sản lượng công nghiệp tháng 1-2010 giảm rất nhiều so với tháng 12-2009 và giảm nhiều so với cùng kỳ năm trước là tháng có tốc độ tăng trưởng công nghiệp thấp nhất. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng kinh tế của cả năm.
Chính vì thế sắp tới đây chúng tôi cho rằng cần giải tỏa hết các biện pháp thắt chặt tiền tệ. Làm thế nào để các doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận vốn ngân hàng. Khu vực tư nhân tạo ra nhiều công ăn việc làm và cũng là khu vực đẩy tăng trưởng kinh tế tăng lên nhanh nhất.
Để làm được điều đó, chúng tôi cho rằng một mặt phải tiến hành chính sách lãi suất thỏa thuận không chỉ vốn trung, dài hạn, cho vay tiêu dùng mà tất cả các loại tín dụng, đồng thời phải gỡ bỏ ngay giới hạn về lãi suất tiền gửi hiện nay. Làm như vậy có thể trong thời gian ngắn ban đầu mặt bằng lãi suất có thể tăng lên chút ít, nhưng sau đó nó sẽ giảm và ổn định một mức 12-13% với lãi suất cho vay và 10% đối với lãi suất tiền gửi.
Duy trì mức lãi suất như vậy có thể nói là hỗ trợ rất nhiều cho khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, mới có thể đảm bảo tăng trưởng 6,5% như chúng ta đã dự kiến.
* Nhưng còn vấn đề chi tiêu công, theo ông, ảnh hưởng thế nào đến lạm phát?
- Tôi nghĩ rằng kế hoạch chi tiêu công của Chính phủ trong gói kích thích ban đầu là rất lớn, lên đến 146.000 tỉ đồng, nhưng điều chỉnh xuống trên 120.000 tỉ đồng và trên thực tế thực hiện chỉ dưới 100.000 tỉ đồng. Cho nên tác động của yếu tố này đối với tổng cầu không phải là quá lớn. Đến năm 2010 Chính phủ dự kiến giảm chi tiêu công khoảng 20.000 tỉ đồng, vì vậy tác động của chi tiêu công, đặc biệt là khu vực ngân sách đối với chỉ số giá không phải là yếu tố lớn.
|
Hạn chế nạn tăng giá “tát nước theo mưa”
* Thưa ông, CPI tăng cao có yếu tố do giá dịch vụ tăng, hình như chúng ta chỉ quan tâm quản lý giá hàng hóa mà bỏ quên mảng dịch vụ, trong khi người dân đô thị lại chi tiêu nhiều cho mảng này?
- Hiện người kinh doanh dịch vụ tăng giá tùy tiện khiến toàn bộ mặt bằng giá cả của khu vực dịch vụ như ăn uống, vui chơi, giải trí văn hóa... bị đội lên. Câu trả lời của họ rất đơn giản là chuẩn bị tăng giá điện nên chúng tôi tăng giá, chuẩn bị tăng lương nên chúng tôi tăng giá...
Cách quản lý giá như vậy khiến chúng ta vô cùng bị động vào thời điểm điều chỉnh chính sách. Vì vậy, công tác quản lý giá tới đây cần lưu ý đến hệ thống quản lý giá cả đối với dịch vụ thiết yếu của người dân.
Cũng cần theo dõi giá sản xuất và giá bán buôn. Lâu nay chúng ta không theo dõi, nhưng giá đó mới phản ánh chính xác lạm phát. Vì nó không thể nào tăng tùy tiện mà được hạch toán một cách nghiêm túc. Nên công bố, tính toán chỉ số giá sản xuất để biết rằng mức độ của tác động các yếu tố từ bên ngoài cũng như các yếu tố bên trong đối với chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng như chi phí sản xuất của toàn bộ nền kinh tế. |
Trung Sơn
TUỔI TRẺ
|