Chủ Nhật, 06/06/2010 | 11:31
Đọc sách |
Thảo luận: 0
|
A
Quy định phân loại nợ mới còn nhiều bất cập
Quy định phân loại nợ theo Quyết định 493 của Ngân hàng Nhà nước(NHNN) về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng đã ban hành được 5 năm nhưng tới thời điểm này cũng không có nhiều ngân hàng tiến hành phân loại nợ mới. Có nhiều bất cập đang diễn ra.
Hiện chỉ có 3 ngân hàng áp dụng phân loại nợ mới theo điều 7 của Quyết định 493 là BIDV, Agribank và Vietcombank. Nguyên nhân chính để ít ngân hàng thực hiện theo điều 7 của Quyết định này là lo sẽ tăng tỉ lệ nợ xấu. Đơn cử như với Viecombank việc điều chỉnh này (áp dụng từ tháng 4/2010) khiến tỉ lệ nợ xấu của ngân hàng có thể sẽ tăng từ 2,47% trong năm 2009 lên 3,5% vào năm 2010. Đi cùng với đó là yêu cầu tăng trích lập dự phòng. Đây cũng là một nguyên nhân chính khiến chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2010 của ngân hàng này giảm so với số thực hiện trong năm 2009 (4.500 tỷ đồng so với 5.004 tỷ đồng).
Trong quý 1/2009, Vietcombank đã thực hiện trích 350 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng. BIDV vào thời điểm 2006 khi mới bắt đầu tiến hành phân loại nợ theo điều 7 có tỉ lệ nợ xấu tới 9,6% và sau đó giảm xuống còn 3,9% vào cuối năm 2007. Trong khi đó nếu thực hiện phân loại nợ theo Điều 6 cũng của Quyết định 493 vốn đang được hầu hết các NHTM triển khai, tỉ lệ nợ xấu năm 2007 của BIDV sẽ chỉ còn 1,56%. Sự chênh lệch này chưa hẳn là lớn nhất bởi theo đánh giá của một số chuyên gia ngân hàng, việc phân loại nợ theo phương pháp định tính (Điều 7) có nguy cơ làm tăng tỉ lệ nợ xấu của một ngân hàng gấp 2-3 lần so với cách phân loại định lượng (Điều 6).
Bên cạnh đó, còn có một nguyên nhân khác khiến các ngân hàng thích áp dụng điều 6 hơn là điều 7 của Quyết định 493 bởi nếu làm theo điều 7 họ sẽ phải “chi” nhiều hơn cho các khoản trích lập dự phòng rủi ro, đặc biệt với các nhóm nợ 3, 4 và 5, dẫn đến chỉ tiêu lợi nhuận sụt giảm. Theo quy định của NHNN, với các nhóm nợ này, NHTM sẽ phải trích lập một khoản dự phòng cụ thể tương ứng lần lượt là 20%, 50% và 100%.Tuy nhiên, theo các chuyên gia thì dù có phải giảm lợi nhuận cũng cần áp dụng cách phân loại nợ mới này bởi nó đi kèm với việc xây dựng và áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ. Đây là một công cụ quản trị tín dụng tiên tiến, đã thông dụng ở các ngân hàng trên thế giới.
Tuy nhiên, theo một số ngân hàng, việc xây dựng một Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (XHTDNB) mới không đơn giản với hàng loạt các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính, khác biệt với cách phân loại cũ hoàn toàn dựa trên dữ liệu khoản nợ tại thời điểm đánh giá vốn chủ yếu dựa vào thời gian quá hạn và số lần cơ cấu của khoản nợ. Hơn nữa để được NHNN thông qua chính sách dự phòng rủi ro mới, hệ thống XHTDNB mới của mỗi ngân hàng phải được áp dụng thử nghiệm tối thiểu một năm và phải phù hợp với hoạt động kinh doanh, đối tượng khách hàng cũng như tính chất rủi ro của khoản nợ của tổ chức tín dụng TCTD.
NHNN trong một khảo sát công bố mới đây cũng nhận thấy, phần đông các tổ chức tín dụng đang thực hiện phân loại nợ theo quy định tại Điều 6 đều có tỉ lệ nợ xấu dưới 3%. Nhưng do các tổ chức tín dụng chưa có hệ thống XHTDNB để hỗ trợ việc phân loại nợ và quản lí chất lượng tín dụng nên kết quả phân loại nợ, theo như đánh giá của NHNN, chưa phản ánh đúng chất lượng nợ của các TCTD. Ngay với hệ thống XHTDNB của 3 ngân hàng đang được chấp thuận để thực hiện phân loại nợ mới, NHNN cũng nhận thấy những dấu hiệu “không ổn”. Theo đó việc các tổ chức tín dụng tự xây dựng hệ thống XHTDNB theo một phương pháp riêng đã tạo nên sự không thống nhất trong việc quản lý chất lượng tín dụng, phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro. Gốc gác vấn đề ở chỗ chính Quyết định 493 cũng không có được những quy định cụ thể đối với một hệ thống XHTDNB. Theo NHNN, một văn bản thay thế Quyết định 493 là cần thiết và vì thế việc tiến hành phân loại nợ mới một cách đồng bộ ở các ngân hàng sẽ còn phải chờ.
Thùy Linh
công thương
Quy định phân loại nợ mới còn nhiều bất cập
Quy định phân loại nợ theo Quyết định 493 của Ngân hàng Nhà nước(NHNN) về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng đã ban hành được 5 năm nhưng tới thời điểm này cũng không có nhiều ngân hàng tiến hành phân loại nợ mới. Có nhiều bất cập đang diễn ra.
Hiện chỉ có 3 ngân hàng áp dụng phân loại nợ mới theo điều 7 của Quyết định 493 là BIDV, Agribank và Vietcombank. Nguyên nhân chính để ít ngân hàng thực hiện theo điều 7 của Quyết định này là lo sẽ tăng tỉ lệ nợ xấu. Đơn cử như với Viecombank việc điều chỉnh này (áp dụng từ tháng 4/2010) khiến tỉ lệ nợ xấu của ngân hàng có thể sẽ tăng từ 2,47% trong năm 2009 lên 3,5% vào năm 2010. Đi cùng với đó là yêu cầu tăng trích lập dự phòng. Đây cũng là một nguyên nhân chính khiến chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2010 của ngân hàng này giảm so với số thực hiện trong năm 2009 (4.500 tỷ đồng so với 5.004 tỷ đồng).
Trong quý 1/2009, Vietcombank đã thực hiện trích 350 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng. BIDV vào thời điểm 2006 khi mới bắt đầu tiến hành phân loại nợ theo điều 7 có tỉ lệ nợ xấu tới 9,6% và sau đó giảm xuống còn 3,9% vào cuối năm 2007. Trong khi đó nếu thực hiện phân loại nợ theo Điều 6 cũng của Quyết định 493 vốn đang được hầu hết các NHTM triển khai, tỉ lệ nợ xấu năm 2007 của BIDV sẽ chỉ còn 1,56%. Sự chênh lệch này chưa hẳn là lớn nhất bởi theo đánh giá của một số chuyên gia ngân hàng, việc phân loại nợ theo phương pháp định tính (Điều 7) có nguy cơ làm tăng tỉ lệ nợ xấu của một ngân hàng gấp 2-3 lần so với cách phân loại định lượng (Điều 6).
Bên cạnh đó, còn có một nguyên nhân khác khiến các ngân hàng thích áp dụng điều 6 hơn là điều 7 của Quyết định 493 bởi nếu làm theo điều 7 họ sẽ phải “chi” nhiều hơn cho các khoản trích lập dự phòng rủi ro, đặc biệt với các nhóm nợ 3, 4 và 5, dẫn đến chỉ tiêu lợi nhuận sụt giảm. Theo quy định của NHNN, với các nhóm nợ này, NHTM sẽ phải trích lập một khoản dự phòng cụ thể tương ứng lần lượt là 20%, 50% và 100%.Tuy nhiên, theo các chuyên gia thì dù có phải giảm lợi nhuận cũng cần áp dụng cách phân loại nợ mới này bởi nó đi kèm với việc xây dựng và áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ. Đây là một công cụ quản trị tín dụng tiên tiến, đã thông dụng ở các ngân hàng trên thế giới.
Tuy nhiên, theo một số ngân hàng, việc xây dựng một Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (XHTDNB) mới không đơn giản với hàng loạt các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính, khác biệt với cách phân loại cũ hoàn toàn dựa trên dữ liệu khoản nợ tại thời điểm đánh giá vốn chủ yếu dựa vào thời gian quá hạn và số lần cơ cấu của khoản nợ. Hơn nữa để được NHNN thông qua chính sách dự phòng rủi ro mới, hệ thống XHTDNB mới của mỗi ngân hàng phải được áp dụng thử nghiệm tối thiểu một năm và phải phù hợp với hoạt động kinh doanh, đối tượng khách hàng cũng như tính chất rủi ro của khoản nợ của tổ chức tín dụng TCTD.
NHNN trong một khảo sát công bố mới đây cũng nhận thấy, phần đông các tổ chức tín dụng đang thực hiện phân loại nợ theo quy định tại Điều 6 đều có tỉ lệ nợ xấu dưới 3%. Nhưng do các tổ chức tín dụng chưa có hệ thống XHTDNB để hỗ trợ việc phân loại nợ và quản lí chất lượng tín dụng nên kết quả phân loại nợ, theo như đánh giá của NHNN, chưa phản ánh đúng chất lượng nợ của các TCTD. Ngay với hệ thống XHTDNB của 3 ngân hàng đang được chấp thuận để thực hiện phân loại nợ mới, NHNN cũng nhận thấy những dấu hiệu “không ổn”. Theo đó việc các tổ chức tín dụng tự xây dựng hệ thống XHTDNB theo một phương pháp riêng đã tạo nên sự không thống nhất trong việc quản lý chất lượng tín dụng, phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro. Gốc gác vấn đề ở chỗ chính Quyết định 493 cũng không có được những quy định cụ thể đối với một hệ thống XHTDNB. Theo NHNN, một văn bản thay thế Quyết định 493 là cần thiết và vì thế việc tiến hành phân loại nợ mới một cách đồng bộ ở các ngân hàng sẽ còn phải chờ.
Thùy Linh
công thương
|