Siêu dự án thép Hoa Sen - Cà Ná

Dù được đầu tư lớn và là cơ sở để phát triển kinh tế - xã hội nhưng nhiều quy hoạch được xây dựng lại không có nội dung, thậm chí sai thực tế, mâu thuẫn...

Dù được đầu tư lớn và là cơ sở để phát triển kinh tế - xã hội nhưng nhiều quy hoạch được xây dựng lại không có nội dung, thậm chí sai thực tế, mâu thuẫn...

Lượng hàng qua cảng thực tế đã vượt mức được đề ra trong quy hoạch cảng biển VN tới gần 60 triệu tấn vào năm 2010. -Trong ảnh: cảng container Trung tâm Sài Gòn - SPCT tại Khu công nghiệp Hiệp Phước, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Dự án thép của Vinashin ở Ninh Thuận từng được đưa vào quy hoạch ngành thép, nhưng doanh nghiệp (DN) không triển khai. Cuối tháng 8-2016, theo đề nghị của Tập đoàn Hoa Sen (HSG), Bộ Công thương lại bổ sung siêu dự án thép 10,6 tỉ USD của HSG vào quy hoạch tại Ninh Thuận. Đây chỉ là một ví dụ điển hình của quy hoạch phải chỉnh sửa, bổ sung nhiều, thậm chí chạy theo nhà đầu tư.

Nhiều quy hoạch... trời ơi làm khó dân

Trong một đánh giá về quy hoạch, Bộ Kế hoạch - đầu tư (KH-ĐT) khẳng định hàng loạt quy hoạch như quy hoạch nuôi, chế biến cá tra, tôm hùm... gây cản trở người dân trong gia nhập thị trường, gây lãng phí nguồn lực, cản trở thu hút đầu tư, gây khó cho DN xuất khẩu...

Thực tế, có quy hoạch ấn định cứng số lượng DN được tham gia kinh doanh. Như Bộ Công thương ấn định VN chỉ có tối đa 150 thương nhân xuất khẩu gạo trong quy hoạch đã khiến không biết bao nhiêu ý kiến tranh luận. Nhiều quy hoạch khác còn khó thực hiện hơn, vì mâu thuẫn, mục tiêu khác nhau.

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia được Thủ tướng phê duyệt, đến năm 2030 VN sẽ có 10.700 MW điện hạt nhân. Nhưng trong quy hoạch phát triển điện hạt nhân lại nêu đến năm 2030 VN sẽ có tới 15.000 MW. Dù con số chênh không lớn, nhưng để lấp đầy khoảng vênh đó có thể đòi hỏi đầu tư hàng tỉ USD.

Đáng ra phải đi trước nhưng nhiều quy hoạch, theo các chuyên gia, lại như thầy bói nói chuyện, đưa ra chỉ tiêu... bị thực tế vượt xa. Như tại quy hoạch cảng biển VN, dự kiến đến năm 2010 lượng hàng hóa qua các cảng biển của VN sẽ đạt 200 triệu tấn. Nhưng theo số liệu của Cục Hàng hải, lượng hàng qua cảng biển VN đến năm 2010 đã vượt quy hoạch tới gần 60 triệu tấn!

Quy hoạch nhằm mục tiêu hoạch định sự phát triển cả chục năm của các ngành, lĩnh vực, đòi hỏi phải huy động nhiều chất xám nhưng có quy hoạch vừa “ra lò” đã bị phản ứng. Điển hình là quy hoạch mạng lưới chợ toàn quốc đến năm 2025 được Bộ Công thương ban hành vào năm 2015, trong đó chợ đầu mối Long Biên (Hà Nội) được ra khỏi quy hoạch.

Dù trong phụ lục quyết định do bộ trưởng Vũ Huy Hoàng ký, chợ Long Biên được đưa vào danh sách các chợ đầu mối phải xóa bỏ và di dời, nhưng sau khi dư luận lên tiếng, Bộ Công thương có thông báo cho rằng quyết định chỉ có ý: chợ Long Biên sẽ không có chức năng chợ đầu mối. “Chợ Long Biên vẫn tồn tại như chợ hạng II như cũ” - Bộ Công thương nêu.

Tại ĐBSCL, nông dân phải nuôi tôm theo đúng quy hoạch - Ảnh: Chí Quốc

Thứ gì cũng làm quy hoạch

Cũng theo Bộ KH-ĐT, tính đến hết năm 2014 VN đã có tới 12.860 bản quy hoạch. Trong đó, có tới 6.900 quy hoạch xây dựng. Cấp huyện có tới 708 quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, 932 quy hoạch xây dựng. Đặc biệt, cấp tỉnh đã ban hành tới 3.081 quy hoạch các sản phẩm, ngành cụ thể (như chè, cá, tôm)... Cá biệt, cấp xã cũng làm quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đã thống kê được 20 quy hoạch kiểu này.

Riêng năm 2015, các bộ ngành, địa phương tính toán sẽ lập, điều chỉnh tới 907 quy hoạch. Đặc biệt, có quy hoạch được các bộ đưa ra, địa phương không muốn cũng phải làm, đơn cử như các địa phương đều phải làm quy hoạch vật liệu xây dựng. Do đó, dù có tỉnh ĐBSCL chủ yếu nhập vật liệu xây dựng từ các địa phương khác nhưng cũng phải làm quy hoạch ngành này.

Trong khi đó, kinh phí dành cho quy hoạch rất lớn. Để thực hiện quy hoạch giai đoạn 2011-2020, đến nay Nhà nước đã phải chi khoảng 8.000 tỉ đồng! Theo một lãnh đạo Bộ Công thương, kinh phí làm quy hoạch ngày càng có xu hướng tăng khi nhiều tỉnh đã thuê cả tư vấn nước ngoài. Không chỉ tốn 1-5 tỉ/bản quy hoạch như trước, kinh phí có thể sẽ lên đến nhiều triệu USD/bản, thậm chí gấp 15-20 lần đơn giá tư vấn trong nước...

http://tuoitre.vn/tin/kinh-te/20160917/lam-quy-hoach-nhu-thay-boi-doan-mo/1172982.html

 

Dù có vốn hàng chục tỉ USD và công suất lên tới 16 triệu tấn, nhưng dự án thép Hoa Sen - Cà Ná, do Công ty CP Tập đoàn Hoa Sen làm chủ đầu tư, đã được Bộ Công thương ký bổ sung vào quy hoạch ngành mà ...

Dù có vốn hàng chục tỉ USD và công suất lên tới 16 triệu tấn, nhưng dự án thép Hoa Sen - Cà Ná, do Công ty CP Tập đoàn Hoa Sen làm chủ đầu tư, đã được Bộ Công thương ký bổ sung vào quy hoạch ngành mà chưa được các cơ quan thẩm định, đánh giá...

Siêu dự án thép Ninh Thuận: Bỗng dưng vô quy hoạch Khu vực cầu cảng Thương Diêm (xã Phước Diêm, Thuận Nam, Ninh Thuận) nằm trong khu vực “quy hoạch” của dự án thép Hoa Sen - Cà Ná - Ảnh: TRUNG TÂN

Quy trình bổ sung dự án này vào quy hoạch cũng khá “đặc biệt”, diễn ra ngay trước thời điểm Chính phủ yêu cầu xây dựng lại quy hoạch ngành thép hơn nửa tháng, dù trong hàng loạt quy hoạch được duyệt trước đó hoàn toàn không có tên Ninh Thuận nằm trong danh mục có các dự án thép.

Không có tên nhưng vẫn vào quy hoạch

Ngày 7-9, Văn phòng Chính phủ ra thông báo kết luận ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng về quy hoạch của ngành thép (được quy hoạch năm 2013, giai đoạn đến năm 2020, có xét đến năm 2025), trong đó yêu cầu đánh giá lại cung cầu thép ở VN, hạn chế đầu tư các sản phẩm đã đáp ứng đủ nhu cầu thị trường, đề xuất điều chỉnh quy hoạch cho giai đoạn 2025 có xét đến năm 2035 trên cơ sở xem xét tình hình sản xuất ở khu vực và thế giới...

Theo tìm hiểu, trong danh mục các dự án đầu tư ngành thép VN giai đoạn đến 2020, có xét đến năm 2025 ban hành kèm theo quyết định 694/2013 của Bộ Công thương về quy hoạch ngành thép, có tên 20 nhà máy được xây dựng giai đoạn 2007-2012 và 44 dự án đầu tư mới đến 2020-2025. Ninh Thuận không hề có tên trong danh sách này. Thay vào đó, các dự án sản xuất thép được quy hoạch ở vùng duyên hải miền Trung, Đông Nam bộ, đồng bằng sông Hồng và một số dự án tại miền núi phía Bắc.

Thế nhưng trước đó, vào ngày 25-8, hai ngày trước khi diễn ra Hội nghị xúc tiến đầu tư vào Ninh Thuận, dự án “Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận” với công suất 16 triệu tấn/năm đã được Bộ Công thương ký quyết định bổ sung vào “quy hoạch phát triển hệ thống sản xuất và hệ thống phân phối thép giai đoạn 2020, xét đến 2025”!

Đặc biệt, trong quy hoạch phát triển công nghiệp, thương mại vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 cũng do bộ trưởng Bộ Công thương phê duyệt ngày 22-8, Ninh Thuận không có tên trong danh sách các địa phương sản xuất thép.

Theo đó, nhà máy luyện cán thép (lĩnh vực mà Hoa Sen - Cà Ná sẽ đầu tư) được quy hoạch tại... Đà Nẵng! Một thành viên tham gia dự án quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Ninh Thuận đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050, hiện đang trong giai đoạn thẩm định và phê duyệt, khẳng định trong quy hoạch này cũng không nhắc đến dự án gang thép nào. “Đây là quy hoạch chi tiết, cụ thể hóa quy hoạch kinh tế - xã hội, sẽ cân đối tất cả các vấn đề liên quan đến điện, nước, dân cư, lao động... nhưng cũng không hề xuất hiện một quy hoạch chi tiết về gang thép cho vùng này” - vị này khẳng định.

Đúng quy trình?

Trả lời vì sao dự án Hoa Sen - Cà Ná được đưa vào quy hoạch ngành dù không được cơ quan thẩm định xem xét phù hợp với quy hoạch vùng đã đưa ra trước đó, ông Trương Thanh Hoài, vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công thương), khẳng định việc đưa dự án thép này vào quy hoạch là đúng quy trình (?). Theo ông Hoài, “thép là sản phẩm thuộc quy hoạch “mềm”, chỉ mang tính định hướng, gắn với thị trường và điều chỉnh theo thị trường”, việc đưa vào quy hoạch thuộc thẩm quyền của Bộ Công thương.

Theo ông Hoài, nếu làm quy hoạch tổng thể một lần đối với ngành, phải xin ý kiến các bộ ngành và địa phương liên quan. Tuy nhiên, với những điều chỉnh “cục bộ” trong nội bộ ngành, “không cần xin ý kiến bộ ngành và Bộ Công thương sẽ phê duyệt”. Cũng theo ông Hoài, khâu quy hoạch “không thể nghiên cứu kỹ hiệu quả kinh tế đầu tư, nên chỉ đánh giá tiềm năng ban đầu như có cảng nước sâu, có khả năng kết nối vùng kinh tế Đông Nam bộ và nhu cầu ngành thép vùng lớn”.

Ngoài ra, ông Hoài cho rằng quy hoạch vùng chỉ mang tính... định hướng. “Vì quy hoạch vùng là nhiệm vụ khác, có từ năm 2014-2015. Hơn nữa, lúc đó chưa có nhà đầu tư, nhưng giờ nhà đầu tư đã có rồi thì quy hoạch vào những điểm tiềm năng. Dự án thép bao giờ cũng phải chọn cảng, nên không chờ tỉnh trình lên thì đầu năm 2015 Bộ Công thương đã ban hành quyết định điều chỉnh ngành thép, trong đó có tính chuyện đưa Cà Ná quay trở lại do trước đó đã có rồi”.

Tuy nhiên, khi được hỏi dự án thép của Cà Ná sẽ sản xuất những loại sản phẩm thép nào, ông Hoài cho biết “cơ quan quản lý nhà nước chưa khẳng định được”, bởi Bộ Công thương chưa nhận được hồ sơ dự án tiền khả thi, chưa thể biết Hoa Sen sản xuất sản phẩm gì. Tuy nhiên theo ông Hoài, về nguyên tắc sẽ hạn chế thép xây dựng, nhưng do đây là quy hoạch “mềm” nên doanh nghiệp có quyền điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, chứ không thể bắt làm theo quy định!

“Trong giai đoạn thiết kế cơ sở sẽ đánh giá kỹ hơn, liên quan đến suất đầu tư, thị trường, hiệu quả kinh tế mới quyết định các sản phẩm là làm bao nhiêu. Còn hiện phải lập dự án để biết mất bao nhiêu tiền mới tính toán hiệu quả, từ đó tính toán làm sản phẩm gì, cảng biển có phải vét nhiều hay không, đê chắn sóng xây cao hay không? Dự án đang ở phía trước hết nên chưa thể vội vàng” - ông Hoài nói.

Trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Thuận đến năm 2020 do Thủ tướng phê duyệt ngày 22-7-2011, địa phương này được xác định sẽ tập trung ưu tiên 6 nhóm ngành gồm: năng lượng, du lịch, nông, lâm, thủy sản, sản xuất chế biến và 2 nhóm ngành dịch vụ là giáo dục - đào tạo, xây dựng và kinh doanh bất động sản.

Riêng với công nghiệp, dù định hướng là “phát triển ngành theo hướng công nghiệp sạch, tập trung vào công nghiệp chế biến”, nhưng trong quy hoạch được phê duyệt vẫn có nội dung “kêu gọi đầu tư dự án sản xuất thép tại Dốc Hầm - Cà Ná, quy mô 14,5 triệu tấn/năm gắn với cảng hàng hóa, quy mô bốc dỡ hàng hóa 15 triệu tấn/năm”.

Tuy nhiên, sau khi dự án thép 10 tỉ USD do liên doanh giữa Tập đoàn Vinashin và Lion Group (Malaysia) làm chủ đầu tư bị Thủ tướng rút phép vào năm 2011, Bộ Công thương cũng đã loại Ninh Thuận ra khỏi quy hoạch về ngành thép. Bằng chứng là, như Tuổi Trẻ đã đề cập ở trên, trong quy hoạch ngành thép vào năm 2013, Ninh Thuận không có tên.


Ngọc An

Tuổi trẻ

Ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) lên tiếng về phát ngôn “Ngu gì không làm thép” đã nói tại ĐHĐCĐ bất thường 2016 diễn ra một ngày trước đó.

Ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) lên tiếng về phát ngôn “Ngu gì không làm thép” đã nói tại ĐHĐCĐ bất thường 2016 diễn ra một ngày trước đó.

Tại ĐHĐCĐ bất thường 2016 của HSG diễn ra vào ngày 06/09, khi đề cập đến một trong những lý do HSG đầu tư vào dự án thép 10 tỷ đô tại Ninh Thuận, Chủ tịch Lê Phước Vũ đã có phát ngôn rằng “Hòa Phát quý vừa rồi lãi đến 2,000 tỷ đồng từ thép thì ngu gì không làm”. Câu nói này ngay lập tức trở thành đề tài nóng trong cộng đồng.

Ông Lê Phước Vũ (bên trái).

Và trong buổi chia sẻ sau đại hội diễn ra vào sáng nay (07/09), ông Lê Phước Vũ đã nhấn mạnh: “Đó chỉ là câu nói đùa trong nội bộ cổ đông tại buổi họp đại hội chứ không phải phát ngôn chính thức trước công luận”.

Về vốn đầu tư cho toàn dự án khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận trong giai đoạn 1, ông Vũ cho biết lợi nhuận giữ lại trong ba năm là đủ đối ứng. Trong đó năm 2016 ước khoảng 2,000 tỷ đồng, năm 2017 và 2018 ước cũng tương đương hoặc hơn số này. Hiện Vietinbank ký cam kết tài trợ cho HSG 500 triệu USD, như vậy giai đoạn 1 với HSG không là vấn đề. Dự kiến giai đoạn 1 sẽ hoàn thành năm 2018 nếu các thủ tục về lựa chọn công nghệ, thiết bị và môi trường được thông qua.

Theo ông Vũ, gánh nặng lãi vay đối với HSG cũng không đáng ngại bởi theo tính toán sơ bộ ban đầu thì chi phí đầu tư thấp hơn 1 nửa so với Formosa. “Chúng tôi phải tính toán rất kỹ bởi đây là vấn đề cơm áo gạo tiền, nếu cảm thấy không ăn nữa thì nghỉ”.

Khi được đặt vấn đề nếu giữ lại lợi nhuận để đầu tư thì đồng nghĩa với việc cổ đông không nhận được gì trong 3 năm này, ông Vũ cho biết còn tùy vào thực tế lợi nhuận. Hiện nay HSG còn phần thặng dư khoảng 2,000 tỷ đồng nên có thể Công ty sẽ thực hiện chia cho cổ đông bằng cổ phiếu. Tùy theo nhu cầu vốn mà Công ty sẽ cân nhắc chia bao nhiêu bằng tiền và bao nhiêu bằng cổ phiếu và khi đó các cổ đông sẽ quyết định./.

Dự án luyện cán thép 10 tỷ đô tại Ninh Thuận đã được ĐHĐCĐ bất thường của Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) sáng 06/09 thông qua. Chủ tịch Lê Phước Vũ cho rằng hiện tại chính là thời điểm vàng để đầu tư ...

Dự án luyện cán thép 10 tỷ đô tại Ninh Thuận đã được ĐHĐCĐ bất thường của Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) sáng 06/09 thông qua. Chủ tịch Lê Phước Vũ cho rằng hiện tại chính là thời điểm vàng để đầu tư sản xuất thép. Trung Quốc đang bị đánh chống bán phá giá, còn những quốc gia thay thế hiện tại như Mexico lại không kịp sản xuất để đáp ứng nguồn cung.

“Phải làm nhanh, nếu chậm trễ một hai năm, sẽ không còn làm được nữa” – ông Vũ khẳng định về dự án tổ hợp dự án khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận.

Trước cơn bão về môi trường còn chưa nguôi tại Formosa, dự án thép Hoa Sen với thời gian dự kiến đi vào hoạt động của phân kỳ I.1 là tháng 7/2018, đã dấy lên những làn sóng nghi ngờ, hoang mang trong dư luận. Về phía người trong cuộc, ông Vũ cho rằng vấn đề môi trường sẽ được kiểm soát và Hoa Sen cam đoan không đi vào vết xe đổ của Formosa.

“Ninh Thuận là vùng khô hạn, vậy lấy nước đâu ra để làm dự án?” là câu hỏi được cổ đông đưa ra tại đại hội. Trả lời vấn đề này, ông Vũ cho biết tỉnh đã cam kết có đủ nước, thậm chí đường nước đã được kéo đến dự án. Ngoài ra, công nghệ xử lý nước biển đã được thế giới dùng nhiều rồi, điển hình như dự án hơn 20 triệu tấn của POSCO hay nhà máy thép tại Quảng Tây - Trung Quốc, tất cả đều lấy từ nước biển. Vậy trong kịch bản xấu nhất, Hoa Sen chấp nhận thêm tiền đầu tư sử dụng nước biển để tiếp tục vận hành dự án.

Liên quan đến công nghệ sử dụng cho dự án thép tỷ đô, Chủ tịch HSG cho biết đến 90% các dự án trên thế giới đến từ công nghệ Trung Quốc và mấu chốt hậu quả tại Fomorsa không phải do công nghệ mà chính là hai tiếng “trách nhiệm”. Với dự án của Hoa Sen, "công nghệ Trung Quốc hay Châu Âu, chuyện đó tính sau”. Song, ông Vũ cho biết thêm: “Trung Quốc hiện có quá nhiều, quá rẻ về vật liệu cơ bản để chế tạo thiết bị và 90% dự án thép thế giới đều dùng của Trung Quốc. Còn nếu nhập từ châu Âu thì làm gì có lời”.

Cũng giải đáp băn khoăn của cổ đông về dòng tiền cho dự án, HSG cho biết sẽ sử dụng gần 18% vốn tự có, còn lại sẽ huy động từ các tổ chức tín dụng (Trước đó, tại buổi hội thảo xúc tiến đầu tư tại Ninh Thuận vào những ngày cuối tháng 08/2016, Ngân hàng Công thương Việt Nam đã ký hỗ trợ vốn vay cho HSG là 500 triệu USD).

Ông Vũ cho biết, nếu dự án này đúng theo kế hoạch sản xuất 16 triệu tấn thép, lợi nhuận tạo ra sẽ là 8 – 10 tỷ USD hàng năm.

Một lý do cốt lõi được ông Vũ đề cập đến việc đẩy nhanh tiến độ dự án thép là bởi Hòa Phát (HPG) quý vừa qua lãi 2,000 tỷ đồng thì tại sao Hoa Sen không nhảy vô chia phần?

 

 

 

Xuất hiện giữa tâm bão ô nhiễm môi trường của Formosa đã khiến dự án thép 10 tỷ đô của Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) tại Ninh Thuận đón nhận nhiều quan điểm trái chiều. Đặc biệt, vấn ...

Xuất hiện giữa tâm bão ô nhiễm môi trường của Formosa đã khiến dự án thép 10 tỷ đô của Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) tại Ninh Thuận đón nhận nhiều quan điểm trái chiều. Đặc biệt, vấn đề lớn nhất được đặt ra là làm thế nào để vừa phát triển ngành thép lại vừa bảo vệ môi trường.

* “Không để một giọt nước nào của dự án ra biển”

Tạo vị thế cho ngành thép Việt Nam

Liên tiếp trong những năm gần đây, ngành thép Việt Nam luôn trong tình trạng nhập siêu với số lượng lớn.

Ông Nguyễn Văn Sưa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết, ngành công nghiệp thép Việt Nam trong những năm gần đây phát triển khá nhanh. Các sản phẩm đa đạng như thép xây dựng, thép ống, tôn cán nguội, mạ màu các loại… Nhưng hàng năm Việt Nam vẫn nhập một lượng hàng thép sản phẩm khá lớn để phục vụ cho chế biến tiếp theo. Cụ thể, năm 2015 đã nhập khẩu 14 triệu tấn thép các loại, trong 7 tháng đầu năm 2016 đã nhập hơn 10.3 triệu tấn và dự báo cả năm 2016 có thể nhập khoảng 17 triệu tấn. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn thiếu hụt một lượng thép rất lớn. Do đó việc xây dựng một nhà máy tầm cỡ là điều kiện để giảm nhập khẩu và cân đối sản xuất trong nước.

Cán cân thương mại ngành thép 3 năm qua (Đvt: Tỷ USD)

Nguồn: Bộ Công thương

Thêm vào đó, trong ngành thép Việt Nam, đa số các doanh nghiệp trong nước quy mô còn nhỏ, công suất sản xuất hàng năm chỉ từ một vài trăm ngàn tấn cho đến lớn nhất gần 2 triệu tấn/năm nên khó cạnh tranh với nước ngoài. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như ngày nay, tức hàng rào thuế quan ngày càng được dỡ bỏ, vấn đề tự do hóa thương mại càng cao nên việc cạnh tranh về các sản phẩm ngay trên sân nhà ngày càng rất khốc liệt. Việt Nam cần xây dựng những doanh nghiệp thép đủ lớn,có năng lực về tài chính, nhân sự và công nghệ để tồn tại và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng nội địa.

Đây cũng là những nền tảng cho sự ra đời của dự án Khu liên hợp luyện cán Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận với công suất 16 triệu tấn/năm do Tập đoàn Hoa Sen làm chủ đầu tư. Việc xây dựng một dự án lớn là cần thiết không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn là bước đệm xây dựng và phát triển ngành thép của người Việt Nam.

Được biết, theo quyết định số 3516/QĐ - BCT của Bộ Công thương ngày 25/8/2016, Dự án “Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận” với công suất 16 triệu tấn/năm đã được bổ sung vào quy hoạch phát triển hệ thống sản xuất và hệ thống phân phối thép giai đoạn 2020 xét đến 2025. Tập đoàn Hoa Sen dự kiến triển khai dự án theo 5 giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2031, chia làm nhiều phân kỳ, với tổng vốn đầu tư lên đến 10 tỷ USD. Trong đó, phân kỳ 1 thuộc giai đoạn I của dự án được thực hiện trong năm 2017-2018 dự kiến sử dụng 240 ha đất, công suất dự kiến 1.5 triệu tấn/năm và sẽ chính thức đi vào hoạt động trong năm 2019.

Nói về lý do và mục tiêu khiến Hoa Sen bỏ cả hơn 10 tỷ đô vào dự án lớn này, chủ đầu tư cho biết:

Thứ nhất, việc triển khai Tổ hợp dự án Khu liên hợp cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận sẽ đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của thị trường thép Việt Nam và khu vực ASEAN.

Thứ hai, năng lực sản xuất và tiêu thụ thép của Việt Nam vẫn còn ở mức thấp so với thế giới, do đó sẽ có nhiều cơ hội để phát triển.

Thứ ba, tổ hợp dự án sẽ góp phần khắc phục tình trạng nhập siêu ngành thép tại Việt Nam.

Và cuối cùng, thông qua tổ hợp dự án, Hoa Sen sẽ hoàn thiện quy trình sản xuất khép kín, đa dạng hoá sản phẩm, tăng trưởng nhanh thị phần trong nước và phát triển thị trường xuất khẩu.

Phối cảnh dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận

Theo đánh giá của Hoa Sen, dự án khi đi vào hoạt động sẽ đáp ứng nhu cầu về sắt, thép trong nước, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của ngành công nghiệp thép Việt Nam. Thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, từ đó góp phần cân bằng cán cân xuất nhập khẩu, khắc phục tình trạng nhập siêu ngành thép ở Việt Nam và góp phần phát triển các ngành công nghiệp lấy sắt, thép làm nguyên liệu và các ngành công nghiệp phái sinh khác như cơ khí, xây dựng, chế tạo, xi măng, điện…

Lấy yếu tố môi trường làm tiên quyết

Xuất hiện giữa tâm bão ô nhiễm môi trường của Formosa đã khiến dự án thép 10 tỷ đô của Hoa Sen tại Ninh Thuận đón nhận nhiều quan điểm trái chiều. Đặc biệt, vấn đề lớn nhất được đặt ra là làm thế nào để vừa phát triển ngành thép lại vừa bảo vệ môi trường.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Nguyễn Văn Sưa cho biết, ngành công nghiệp thép sử dụng nhiều nguyên liệu và năng lượng nên phát thải nhiều chất thải rắn, khí và nước thải. Tuy nhiên, công nghệ trong ngành thép đã phát triển trong vài trăm năm nay, con người đã cải tiến và tạo được những công nghệ thân thiện môi trường. Chẳng hạn ngày nay khối châu Âu, Mỹ, Nhật có đưa công nghệ thân thiện, sạch, tiết kiệm năng lượng để sẵn sàng bàn giao cho các nước Đông Nam Á cũng như Việt Nam sử dụng.

Như vậy vấn đề công nghệ trong sản xuất thép để đảm bảo môi trường hiện nay đã có. Vấn đề là chủ đầu tư cần nhận thức được tầm quan trọng của các công nghệ này để bỏ tiền ra sử dụng, đảm bảo dự án được vận hành suôn sẻ mà vẫn thân thiện môi trường”, ông Sưa nhấn mạnh.

Đầu tiên Hoa Sen thuê các chuyên gia tư vấn hàng đầu, độc lập trước tiên là về vấn đề môi trường, sau đó mới chọn công nghệ, thiết bị. Trong quá trình vận hành, triển khai thì bắt buộc phải có sự giám sát chặt chẽ. Ban quản lý Khu công nghiệp, Sở Tài nguyên môi trường, Bộ Tài nguyên môi trường thậm chí mời luôn các đoàn thể đến giám sát, khi nào đảm bảo được vấn đề môi trường mới cho vận hành. Mặc dù dự án có công suất thiết kế 16 triệu tấn/năm, Hoa Sen sẽ sản xuất 1.5 triệu tấn/năm trước, điều này thể hiện một bước đi cẩn trọng” – Chủ tịch Lê Phước Vũ.

Với Hoa Sen, vấn đề bảo vệ môi trường được đặt lên trên cả vấn đề chi phí đầu tư. Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Ninh Thuận cuối tháng 8 vừa qua, Chủ tịch Lê Phước Vũ đã mạnh mẽ cam kết: “Chúng tôi sẽ đặt vấn đề môi trường lên trên cả vấn đề chi phí đầu tư. Chúng tôi sẽ không xả thải ra biển, nếu nhà máy của Hoa Sen khi đi vào vận hành mà gây ô nhiễm môi trường thì chúng tôi sẽ tự đóng cửa nhà máy và giao toàn bộ tài sản cho Nhà nước.”

Để chuẩn bị cho việc triển khai dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận, Hoa Sen đã làm việc với tất cả các nhà cung cấp hàng đầu trên thế giới như SMS, Danieli Primetals... để so sánh và lựa chọn phương án tối ưu. Để đảm bảo an toàn, Hoa Sen cũng đã thuê đơn vị GMC – một công ty hàng đầu của Mỹ trong lĩnh vực thép tư vấn về công nghệ, môi trường và giám sát trong quá trình vận hành nhà máy sau này. “Với những bước chuẩn bị kỹ lưỡng như vậy, tôi hoàn toàn tin tưởng vào tính khả thi và sự thành công của dự án Khu liên hiệp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận trong tương lai”, ông Vũ khi đó nói thêm.

Không những vậy, Hoa Sen còn có kế hoạch tuyển dụng nhân sự trình độ cao, đưa đi đào tạo ở nước ngoài. Trong giai đoạn đầu của dự án, ông Vũ cho biết dự kiến sẽ thuê những đội ngũ chuyên gia trên thế giới để vận hành, điều hành nhà máy song song với các cán bộ kỹ thuật của Việt Nam. Khi dự án đi vào hoạt động ổn định và đội ngũ nhân lực trong nước có thể đảm đương được một cách độc lập thì sẽ bàn giao lại cho nhân lực trong nước.

Đứng trước tâm bão, ông Lê Phước Vũ vẫn đanh thép với những tuyên bố của mình, khẳng định đầu tư nghiêm túc với tinh thần trách nhiệm cao, làm sao vẫn bảo vệ được môi trường mà vẫn tạo ra được công ăn việc làm và quan trọng là sự tăng trưởng.

VietinBank tài trợ vốn cho dự án thép Cá Ná – Ninh Thuận

Trong chương trình Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Ninh Thuận ngày 27/08, Ngân hàng VietinBank (CTG) và Tập đoàn Hoa Sen đã ký kết thỏa thuận cấp tín dụng cho Dự án Khu liên hợp Luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận.

Bao gồm cam kết tài trợ vốn cho dự án,ưu tiên cấp tín dụng, đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, trung dài hạn, tài trợ thương mại và là đầu mối thu xếp vốn cho dự án thông qua các sản phẩm tín dụng ưu đãi.

Tập đoàn Hoa Sen và Ngân hàng VietinBank ký kết thỏa thuận cấp tín dụng cho Dự án Khu liên hợp Luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Ninh Thuận

Đó là lời hứa của ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch CTCP Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) tại Hội nghị xúc tiến đầu tư vào tỉnh Ninh Thuận năm 2016 khi nói về dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – ...

Đó là lời hứa của ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch CTCP Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) tại Hội nghị xúc tiến đầu tư vào tỉnh Ninh Thuận năm 2016 khi nói về dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận.

Ngày 27/8/2016, UBND Tỉnh Ninh Thuận đã tổ chức chương trình Hội nghị xúc tiến đầu tư vào tỉnh Ninh Thuận năm 2016 nhằm kêu gọi, thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp... tại tỉnh.

Theo quyết định số 3516/QĐ - BCT của Bộ Công thương ngày 25/8/2016, Tập đoàn Hoa Sen sẽ triển khai dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận với tổng mức vốn đầu tư lên đến 10 tỷ USD, đầu tư theo 5 giai đoạn từ năm 2017 đến 2031, công suất dự kiến đạt 16 triệu tấn/năm. Được biết, phân kỳ 1 thuộc giai đoạn I của dự án được thực hiện trong năm 2017 – 2018, dự kiến sử dụng 240 ha đất với công suất 1.5 triệu tấn/năm và sẽ chính thức đi vào hoạt động trong năm 2019. Theo đó, Tập đoàn Hoa Sen sẽ triển khai ba dự án thành phần bao gồm: Dự án đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Hoa Sen Cà Ná; Dự án đầu tư Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná và Dự án đầu tư Cảng tổng hợp quốc tế Hoa Sen Cà Ná.

Đồng thời, Hoa Sen cũng sẽ triển khai một số dự án sản xuất năng lượng tái tạo và xi măng nhằm tái sử dụng chất thải từ ngành công nghiệp thép.

Sau khi hoàn thành, dự án dự kiến sẽ tạo công ăn việc làm cho khoảng 45 ngàn lao động địa phương, song song với với việc góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp và dịch vụ phụ trợ như: ăn uống, vận tải, lưu trú, ....

Đối với vấn đề môi trường, Tập đoàn Hoa Sen cho biết sẽ ứng dụng công nghệ hiện đại, đặc biệt giảm thiểu tối đa tác động đối với môi trường thông qua các biện pháp: xây dựng hệ thống xử lý khí thải, nước thải đồng bộ, hiện đại; ứng dụng công nghệ tái sử dụng các chất thải để phục vụ các hoạt động của dự án và cộng đồng; xây dựng hệ thống hồ điều hòa chứa nước mưa và nước thải sau xử lý để tái sử dụng và tạo cảnh quan sinh học cho khuôn viên dự án; thực hiện cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với hoạt động của các đơn vị được ủy thác xử lý chất thải.

Ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen phát biểu tại Hội nghị

Cam kết tại Hội nghị, ông Vũ khẳng định tiêu chí bảo vệ môi trường sẽ được đặt lên trên hết, rút kinh nghiệm từ vụ Formosa, Hoa Sen tuyệt đối không để một giọt nước nào của dự án ra biển, nếu có nói sai sẽ giao lại toàn bộ tài sản cho Thủ tướng.

Về tham dự Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc có nhận định rằng kinh tế là do người dân và doanh nghiệp làm chủ, chính quyền chỉ có trách nhiệm hỗ trợ về chính sách hành chính và hoàn thành trách nhiệm đó một cách tốt nhất. Cũng trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng nhấn mạnh: “Nếu dự án nào vi phạm môi trường, sẽ bị buộc đóng cửa và nộp toàn bộ tài sản”./.

Dù chủ đầu tư “siêu” dự án thép tại Cà Ná (Ninh Thuận) cam kết sẽ không để xảy ra ô nhiễm môi trường, nhưng các chuyên gia cho rằng khó tránh khỏi những nguy cơ đối với môi trường, nhất là sau sự cố ...

Dù chủ đầu tư “siêu” dự án thép tại Cà Ná (Ninh Thuận) cam kết sẽ không để xảy ra ô nhiễm môi trường, nhưng các chuyên gia cho rằng khó tránh khỏi những nguy cơ đối với môi trường, nhất là sau sự cố Formosa.


Nhiều người dân tại hai xã Phước Diêm và Cà Ná (huyện Thuận Nam, Ninh Thuận) lo lắng siêu dự án thép có thể gây ô nhiễm môi trường, việc mưu sinh từ nghề biển sẽ bị ảnh hưởng - Ảnh: TRUNG TÂN

Có mặt tại khu vực được quy hoạch cho Công ty CP Tập đoàn Tôn Hoa Sen (HSG) làm “siêu dự án thép”, khung cảnh trước mặt vẫn là những ngôi nhà tạm bợ, đồng muối trắng mênh mông.

Khi được hỏi có biết gì về dự án nhà máy luyện cán thép tại khu vực này, nhiều người dân cho biết “dự án treo lâu rồi”. Theo ông Nguyễn Văn Sỹ (thôn Lạc Nghiệp 1, xã Cà Ná), vào năm 2008 Vinashin đã tổ chức thu hồi đất để làm dự án cảng biển, nhà máy luyện thép. Một số hộ dân đã được nhận 60% số tiền bồi thường nhưng đến nay dự án “giậm chân tại chỗ”, người dân phải sống tạm bợ.

Phải xem xét kỹ dự án ngay từ đầu

Sau khi nghe thông tin HSG lập siêu dự án cán thép tại khu vực này, ông Sỹ bày tỏ lo lắng nguy cơ tái diễn thảm họa đối với môi trường như thép Formosa gây ra ở Hà Tĩnh, nếu không được kiểm soát kỹ.

“Người dân sẵn sàng nhường đất cho dự án nếu được thông tin rõ ràng, được hỗ trợ bồi thường thỏa đáng và công ty phải cam kết đảm bảo môi trường... Bởi chất thải nhà máy tràn ra biển và đồng muối, cuộc sống chúng tôi sẽ gặp nguy hiểm, mất kế sinh nhai” - ông Sỹ lo lắng.

Ông Nguyễn Văn Rớt (xã Cà Ná) cũng cho biết người dân ở đây chủ yếu sống dựa vào ba nghề chính là đi biển, làm cá hấp và muối. Do đó, chính quyền địa phương và chủ đầu tư phải cam kết và thực hiện nghiêm việc bảo vệ môi trường, tránh nguy cơ ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

Theo ông Mười Xinh (thôn Thương Diêm 1, xã Phước Diêm), bài học từ vụ Formosa cho thấy việc ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng ngay lập tức đến đời sống người dân và môi trường, mà tác hại của nó còn kéo dài nhiều năm sau. “Chính quyền cần xem xét kỹ từ đầu, không thể để thảm họa xảy ra” - ông Mười Xinh nói.

Một lãnh đạo xã Phước Diêm cho biết địa phương cũng mới biết thông tin ban đầu về “siêu dự án thép” này, sau khi HSG vừa mời lãnh đạo UBND các xã Phước Diêm, Cà Ná và một số người dân đi Vũng Tàu “tham quan mô hình nhà máy” của tập đoàn này. Cũng theo vị này, sự lo lắng của người dân là chính đáng và có cơ sở, nhưng do dự án chưa triển khai nên “chưa biết nói thế nào”.

Quá vội vàng và hấp tấp?

Trong khi đó, theo một chuyên gia lâu năm trong ngành thép, công nghệ dập cốc khô và xây dựng hồ chứa sinh học (để thu hồi toàn bộ khí thải và chất thải) mà HSG dự kiến sử dụng không có gì đặc biệt về công nghệ. “Đã luyện thép thì không thể nào không thải ra cacbon. Và các hóa chất sau khi xử lý vẫn còn chứ không thể hết hẳn” - vị này khẳng định.

Cũng theo vị này, vấn đề quan trọng là HSG phải nói rõ dùng thiết bị, công nghệ của nước nào sản xuất. Nếu công nghệ và thiết bị của châu Âu, những vấn đề còn lại sau quá trình xử lý nước sẽ thấp đi rất nhiều, nhưng vẫn không thể làm sạch hoàn toàn để trở thành nước có thể tái sử dụng. “Với những gì HSG vừa tuyên bố, có thể sẽ không có chuyện xả thải thẳng ra biển. Nhưng nói môi trường không ảnh hưởng thì chưa chắc” - vị này phân tích.

Bình luận về việc ông Lê Phước Vũ - chủ tịch HĐQT HSG - tuyên bố “sẽ giao hết tài sản cho Nhà nước nếu để xảy ra sự cố như Formosa”, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn (Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright) cho rằng thế giới cũng chưa có cơ sở pháp lý hoặc cơ chế nào để thực hiện được điều này.

Theo ông Tuấn, trong trường hợp xảy ra sự cố và Nhà nước (căn cứ vào lời cam kết) lấy tài sản của doanh nhân để xử lý, chắc chắn thế giới sẽ nhìn nhận Nhà nước tước đoạt tài sản của doanh nghiệp. “Nhà đầu tư cũng không nên cam kết như vậy vì có thể gây hiểu lầm cho cộng đồng đầu tư quốc tế” - ông Tuấn nói.

Cũng theo ông Tuấn, nếu tiếp tục làm theo cơ chế hiện tại, rất khó ràng buộc trách nhiệm sau này cho các bên liên quan (thẩm định, đánh giá, cấp phép...) do quy trình không khác với cách đã áp dụng với Formosa.

Và trong thực tế, đến nay vẫn chưa có cơ quan cụ thể nào nhận trách nhiệm trong sự cố của Formosa. Với tuyên bố của chủ đầu tư là sẽ bắt tay thực hiện dự án vào đầu năm tới, nghĩa là chỉ còn bốn tháng để “chạy đua” trước khối lượng công việc quá đồ sộ, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng nhà đầu tư và cả chính quyền tỉnh Ninh Thuận đã “quá vội vàng, hấp tấp”.

Ông Trần Hồng Hà (Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường):

Không chấp nhận “ăn vào giá môi trường”

Trao đổi với Tuổi Trẻ xung quanh “siêu dự án thép ven biển” Ninh Thuận do HSG làm chủ đầu tư, theo ông Trần Hồng Hà - Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường, Bộ sẽ kiểm tra lại xem HSG đã gửi hồ sơ báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án hay chưa.

Theo ông Hà, các nước vẫn xem xét cho xây dựng các nhà máy thép, nhưng vấn đề chính là công nghệ nhà máy đó có cao không. Tại VN, sau sự cố Formosa, việc đánh giá tác động môi trường trước hết là xem xét về công nghệ, phải chọn công nghệ tương đương với những nước có công nghệ cao nhất như Nhật. Muốn đầu tư phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn như với công nghệ của Nhật. Quan điểm dứt khoát là không chấp nhận cho nhà đầu tư “ăn vào giá môi trường”.

Chủ đầu tư đã xác định lộ trình năm 2017 sẽ triển khai dự án, việc thẩm định sơ bộ báo cáo đánh giá tác động môi trường có đảm bảo?

Việc đánh giá tác động môi trường sơ bộ chỉ đặt ra những tiêu chí xem nhà đầu tư có làm được không. Ví dụ nước thải ra phải loại A, cốc phải dập khô, nước thải phải xử lý trong hồ sinh học... Ngoài ra, việc đánh giá này để chọn địa điểm và xác định cho nhà đầu tư có chấp nhận được giá chi trả đầu tư cho môi trường không.

Chắc chắn tới đây phải sửa luật, sau đánh giá môi trường sơ bộ phải có đánh giá từng bước rất chi tiết và thực hiện trong nhiều giai đoạn. Và từ khi chấp thuận chủ trương đầu tư đến khi lập dự án có thiết kế cơ sở (đã nắm rõ công nghệ), phải đánh giá thêm tác động môi trường chi tiết. Tóm lại, nếu có thẩm định sẽ phải xem xét nhiều giai đoạn, đặc biệt là công nghệ khi có thiết kế cơ sở, có công nghệ rõ ràng.

Xuân Long ghi

Ông Nguyễn Ngọc Đức (Chánh văn phòng T.Ư Hội Nghề cá VN):

Sợ nhất là sự cố

Chúng tôi mới biết dự án nhà máy thép ở Ninh Thuận qua báo chí. Nếu dự án đáp ứng được các yêu cầu về bảo vệ môi trường, không ảnh hưởng đến nguồn lợi hải sản thì tốt. Nhưng sợ nhất là có sự cố.

Trải qua vụ việc Formosa, cơ quan quản lý nhà nước phải hành động mạnh mẽ hơn trong kiểm tra quy trình, quá trình vận hành, xây dựng, trong đó cần có sự giám sát của ngư dân. Ở vụ Formosa vừa rồi, chính những ngư dân đã tìm ra ống xả thải ngầm. Do đó, nếu có sự giám sát của ngư dân sẽ hiệu quả hơn...

Người dân đều mong muốn phát triển kinh tế nhưng phải gắn với bảo vệ môi trường, còn phát triển kinh tế mà gây ảnh hưởng đến ngư dân, đến biển thì không nên.

L.Anh ghi

Trung Tân - Trần Vũ Nghi

tuổi trẻ

Đang tải dữ liệu...

Đăng nhập Vietstock x

Đăng ký thành viên Vietstock x

Captcha
Thông tin đánh dấu * là bắt buộc
Tôi đã đọc và đồng ý với điều khoản sử dụng