logo

DN xăng dầu lãi khủng nhờ xả quỹ bình ổn: “Người tiêu dùng đang thành con nợ”

28-03-2013 06:11:04+07:00
28/03/2013 06:11 5

DN xăng dầu lãi khủng nhờ xả quỹ bình ổn: “Người tiêu dùng đang thành con nợ”

Không đồng tình với việc Bộ Tài chính cho doanh nghiệp xăng dầu được lãi hàng tỉ đồng mỗi ngày nhờ xả quỹ bình ổn, TS Nguyễn Ngọc Sơn, giảng viên Trường ĐH Kinh tế - luật TP.HCM, cho rằng bộ này phải có trách nhiệm giải trình với người tiêu dùng. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Sơn nói:

Quỹ bình ổn giá xăng dầu là một trong những công cụ pháp luật cho phép thực hiện để điều tiết giá. Nó được trích ra từ giá bán lẻ xăng dầu. Đây thực chất là một hình thức người dân gửi tiết kiệm, tích lũy tiền để điều tiết giá trong những tình huống đặc biệt.

Việc điều hành quỹ bình ổn xăng dầu hiện nay đang khiến người tiêu dùng bị thiệt thòi

Như vậy, rõ ràng tiền từ quỹ bình ổn là tiền của dân, không phải của Nhà nước, cũng không phải của doanh nghiệp. Cho sử dụng như thế nào, mức bao nhiêu, thời gian bao lâu toàn quyền do Nhà nước quyết định. Do đó trách nhiệm của Nhà nước là phải làm sao hiệu quả nhất từ việc mang lại lợi ích cho dân, chứ không phải doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Người tiêu dùng cho rằng vận hành quỹ bình ổn giá xăng dầu đang không minh bạch, minh chứng rõ nhất là điều hành quỹ trong những ngày qua. Theo ông, phương án điều hành như thế nào là hợp lý?

- Có thể Bộ Tài chính cho rằng trước ngày 26-2 khi cho sử dụng quỹ bình ổn giá xăng 2.000 đồng/lít, doanh nghiệp đã bị lỗ nên những ngày qua bộ để doanh nghiệp bù lại. Tuy nhiên, như vậy là vô lý vì theo các văn bản pháp luật liên quan đến thị trường xăng dầu, quỹ bình ổn giá chỉ nhằm mục đích bình ổn chứ không nhằm làm cho doanh nghiệp lời. Điều hành như vậy là không sòng phẳng và sai về nguyên tắc. Do đó, tôi cho rằng Bộ Tài chính phải giải trình với dân lý do vì sao bộ làm như vậy. Bộ đã để xảy ra như thế trong bao lâu và mức độ bao nhiêu?

"Không thể nào có chuyện Nhà nước vẫn thu thuế đều đặn, người tiêu dùng trở thành con nợ và doanh nghiệp lấy khoản nợ của dân để làm lời!"

TS NGUYỄN NGỌC SƠN

Đáng ra khi điều hành quỹ bình ổn giá xăng dầu, không những phải minh bạch cơ chế trích lập và xả quỹ, Bộ Tài chính còn phải tính toán đảm bảo tính ổn định, tránh suy giảm, cạn kiệt vì xả quỹ quá đà. Cho xả ào ạt như thế, khi giá xăng tăng lại quỹ có còn sức để bình ổn nữa không? Lúc đó lại tăng giá và người tiêu dùng lại chịu thiệt.

* Doanh nghiệp đầu mối xăng dầu khẳng định tiền trong quỹ bình ổn giá bị cạn nên đã tạm ứng 2.000 đồng/lít xăng, sau này quỹ dương sẽ lấy bù lại. Thực chất điều này cũng khiến người tiêu dùng chịu thiệt thòi?

- Ở phía doanh nghiệp, khi quỹ dương, tiền nằm trong tay doanh nghiệp, nó có thể sinh lời nên khi quỹ cạn, doanh nghiệp ứng trước là bình thường. Nhưng ở góc độ người dân thì quyền lợi của họ bị xâm hại. Bởi dù doanh nghiệp có ứng trước thì trước sau gì cũng vẫn là tiền của dân trích vào quỹ bình ổn bù lại. Nếu hiện nay không xả quỹ lớn, quỹ không âm lớn, thì vài ngày tới khi giá thế giới giảm, giá xăng có thể giảm theo. Nhưng vì hôm nay xả quỹ quá nhiều, quỹ âm nhiều nên không thể giảm giá mà phải để trả nợ cho quỹ.

Cách làm như hiện nay rất nguy hiểm! Làm như vậy là đang dùng cơ chế ghi nợ cho dân. Dân đã trở thành con nợ một cách rất hồn nhiên và không biết. Ai được quyền biến dân thành con nợ? Không thể nào có chuyện Nhà nước vẫn thu thuế đều đặn, người tiêu dùng trở thành con nợ và doanh nghiệp lấy khoản nợ của dân để làm lời!

Theo tôi, đáng ra cơ quan điều hành giá xăng dầu phải bám sát diễn biến giá thị trường, điều hành quỹ bình ổn giá thật minh bạch và đảm bảo quyền lợi cho người dân, tránh dẫn đến mất niềm tin. Với tình hình này, mức xả quỹ bình ổn giá phải giảm xuống phù hợp mức lỗ của doanh nghiệp, hoặc có thể cân đối giảm giá và giảm xả quỹ.

* Bộ Công thương đang trong quá trình nghiên cứu, sửa đổi nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu. Theo ông, cần sửa những điểm nào trong nghị định này để thay đổi cục diện thị trường hiện nay?

- Hiện các đề xuất của Bộ Tài chính vẫn chỉ dừng ở thay đổi chi phí kinh doanh định mức, giới hạn mức chiết khấu cho đại lý xăng dầu và rút bớt thời gian tính giá cơ sở từ 30 ngày xuống còn 15-20 ngày. Nhưng đó chỉ là sửa những điểm lặt vặt, tập trung vào vấn đề giá. Về cơ bản sẽ không thay đổi được bản chất của ngành xăng dầu so với hiện nay. Trong khi đó, điều hành giá xăng dầu đang như “con kiến trong chảo”. Mỗi khi giá xăng thế giới có biến động, cơ quan điều hành lại lúng túng, quanh quẩn với hai phương án “nên - không nên”.

Để thay đổi cục diện thị trường, cần phải thay đổi bản chất của nó. Nhà nước khẳng định xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Nhưng tôi tìm mãi không thấy thị trường đâu cả. Vì thế, giải quyết những cái quẩn quanh của thị trường xăng dầu cần phải xác lập được hai yếu tố, đó là tạo dựng cấu trúc thị trường và xây dựng các văn bản luật, cơ sở pháp lý để điều tiết hành vi. Có một thời chúng ta từng lo sợ nếu mở cửa ngành viễn thông sẽ ảnh hưởng đến an ninh, rồi ngành này còn độc quyền trong tay hai ông lớn thời đó là VNPT và Viettel. Nhưng hiện chúng ta đang được hưởng cái lợi rất lớn từ cạnh tranh ở thị trường viễn thông. Chúng ta sợ Petrolimex độc quyền, chi phối nhưng chúng ta đã bao giờ trao quyền được cạnh tranh giá bán cho doanh nghiệp xăng dầu chưa?

Thay vì dùng các mệnh lệnh hành chính, áp đặt với doanh nghiệp và cả người tiêu dùng, Nhà nước nên tạo dựng một môi trường mà ở đó tính thị trường được nảy nở và phát triển. Doanh nghiệp tự chịu về khả năng cạnh tranh và hiệu quả kinh tế của mình. Cơ quan nhà nước giám sát doanh nghiệp bằng luật.

Bạch Hoàn thực hiện

Tuổi trẻ

Tin cùng chuyên mục

vietstock
Nhiên liệu

Cạnh tranh với Nga, Iran hạ giá dầu để “giữ chân” khách hàng Trung Quốc

2 giờ trước

Giá dầu Iran hiện ở mức thấp hơn gần 10 USD/thùng so với giá dầu Brent giao sau. Con số này lớn hơn nhiều so với mức giảm chỉ khoảng 4-5 USD/thùng trước khi chiến tranh Ukraine nổ ra...

Giá dầu Iran hiện ở mức thấp hơn gần 10 USD/thùng so với giá dầu Brent giao sau. Con số này lớn hơn...


vietstock
Nhiên liệu

Giá dầu giảm nhẹ trước nỗi sợ suy thoái kinh tế

05/07/2022 07:39

Dầu giảm giá trong phiên giao dịch tại châu Á vào ngày thứ Hai (4/7), cắt giảm đà tăng trong phiên trước đó do lo lắng về suy thoái toàn cầu đè nặng lên thị trường thậm chí ngay cả trong bối cảnh nguồn cung vẫn còn hạn chế vì OPEC giảm sản lượng, bạo động tại Libya và lệnh trừng phạt đối với Nga.

Dầu giảm giá trong phiên giao dịch tại châu Á vào ngày thứ Hai (4/7), cắt giảm đà tăng trong phiên...

USD 13.1 (0)


vietstock
Nhiên liệu

Giá trần đối với dầu mỏ Nga có thể bằng 50% mức giá hiện tại

04/07/2022 09:30

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida ngày 3/7 cho biết, mức giá trần được áp đặt đối với dầu mỏ của Nga, để trừng phạt nước này vì cuộc xung đột Nga - Ukraine, dự kiến sẽ tương đương với 50% giá mua hiện tại.

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida ngày 3/7 cho biết, mức giá trần được áp đặt đối với dầu mỏ của...


vietstock
Nhiên liệu

Đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường 1,000 đồng/lít xăng từ 1/8

03/07/2022 21:45

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 3/7/2022 của Chính phủ thông qua Dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 3/7/2022 của Chính phủ...

CPI 3.7 (0)


vietstock
Nhiên liệu

Nga bất ngờ giành quyền kiểm soát toàn bộ dự án dầu khí Sakhalin-2, giá khí đốt có thể tăng vọt

02/07/2022 18:16

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa có động thái leo thang cuộc chiến kinh tế với phương Tây bằng một sắc lệnh giành quyền kiểm soát hoàn toàn dự án khai thác dầu khí Sakhalin-2 ở vùng Viễn Đông của Nga...

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa có động thái leo thang cuộc chiến kinh tế với phương Tây bằng một...


vietstock
Nhiên liệu

JPMorgan Chase: Giá dầu có thể lên 380 USD/thùng nếu Nga giảm sản lượng

02/07/2022 09:59

“Rủi ro cao nhất và rõ ràng nhất từ việc áp trần giá lên dầu Nga là Nga có thể trả đũa bằng cách giảm xuất khẩu dầu”...

“Rủi ro cao nhất và rõ ràng nhất từ việc áp trần giá lên dầu Nga là Nga có thể trả đũa bằng cách...


vietstock
Nhiên liệu

Dầu tăng gần 3% do lo ngại về sản lượng

02/07/2022 07:23

Giá dầu tăng gần 3% trong ngày thứ Sáu (1/7) khi vấn đề sản lượng tại Libya và cuộc đình công được dự báo trước tại Na Uy áp đảo lo ngại việc nhu cầu sẽ giảm do suy thoái kinh tế.

Giá dầu tăng gần 3% trong ngày thứ Sáu (1/7) khi vấn đề sản lượng tại Libya và cuộc đình công được...

USD 13.1 (0)


vietstock
Nhiên liệu

Giá xăng RON 95 giảm 110 đồng/lít sau 7 lần tăng liên tiếp

01/07/2022 14:44

Từ 15h ngày 1/7, giá xăng E5 RON 92 trong nước giảm 410 đồng/lít, xăng RON 95 giảm 110 đồng/lít. Đây là lần giảm đầu tiên của mặt hàng này sau 7 kỳ tăng liên tục.

Từ 15h ngày 1/7, giá xăng E5 RON 92 trong nước giảm 410 đồng/lít, xăng RON 95 giảm 110 đồng/lít...

VAT 1.4 (0)


vietstock
Nhiên liệu

Giá xăng sẽ giảm bao nhiêu nếu được giảm 3 loại thuế?

01/07/2022 08:16

Bộ Tài chính vừa đề xuất giảm thêm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế VAT với xăng dầu. Theo đó, nếu được đồng ý giảm 3/4 sắc thuế, giá xăng trong nước dự kiến giảm mạnh.

Bộ Tài chính vừa đề xuất giảm thêm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế VAT với xăng dầu. Theo đó, nếu...

VAT 1.4 (0)


vietstock
Nhiên liệu

Dầu sụt 3% do lo ngại suy thoái và sự bất định về sản lượng OPEC+

01/07/2022 06:43

Giá dầu sụt khoảng 3% vào ngày thứ Năm (30/6) khi nhóm OPEC+ xác nhận sẽ chỉ nâng sản lượng trong tháng 8 như đã thông báo trước đó bất chấp tình trạng khan hiếm nguồn cung toàn cầu, tuy nhiên, khiến thị trường băn khoăn về sản lượng tương lai.

Giá dầu sụt khoảng 3% vào ngày thứ Năm (30/6) khi nhóm OPEC+ xác nhận sẽ chỉ nâng sản lượng trong...

USD 13.1 (0)


Về đầu trang