Thủ tướng: Khắc phục "sân trước, sân sau", thậm chí "vườn sau" trong doanh nghiệp Nhà nước

Thông tin từ Văn phòng Chính phủ cho biết, phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, sản phẩm từ hội nghị sẽ là một nghị quyết, nghị định của Chính phủ do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo, tạo nền tảng pháp luật cho việc tổ chức thực hiện.

Thủ tướng nhấn mạnh, nền kinh tế Việt Nam có nhiều thành phần, bình đẳng trước pháp luật, trong đó, kinh tế Nhà nước cùng với kinh tế tập thể đóng vai trò chủ đạo của nền kinh tế. Kinh tế Nhà nước bao gồm tài sản Nhà nước, ngân sách Nhà nước, đất đai, hầm mỏ và doanh nghiệp Nhà nước. Với vai trò quan trọng như vậy, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Chính phủ đã tổ chức 4 hội nghị lớn bàn về doanh nghiệp Nhà nước.

Người đứng đầu Chính phủ đánh giá, đã có nhiều cách làm, nhiều chủ trương nên đã chống được sự trì trệ, thất thoát, kém hiệu quả về cơ bản trong doanh nghiệp Nhà nước. Do đó, tài sản tăng, hàng tồn kho giảm, doanh thu tăng, nộp ngân sách Nhà nước cao hơn. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước được cải thiện hơn, thể hiện được vai trò chủ đạo, tạo nguồn thu lớn. Nhiều tập đoàn, tổng công ty Nhà nước tái cơ cấu thành công.

Về hạn chế, Thủ tướng cho rằng, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp, lũy kế giai đoạn 2016-tháng 9/2019, mới cổ phần hóa được 36 doanh nghiệp (đạt 28% kế hoạch). Phương án sử dụng đất, xác định giá trị doanh nghiệp, tài sản trí tuệ, giá trị văn hóa lịch sử gặp nhiều khó khăn, có nơi chậm, có nơi thiếu quyết tâm tháo gỡ. Nhiều doanh nghiệp sau cổ phần hóa chưa tuân thủ quy định về quản lý giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là những tồn tại về tái cơ cấu, thoái vốn. Công tác đào tạo cán bộ có năng lực còn bất cập, người tài ít vào doanh nghiệp Nhà nước.

Theo Thủ tướng, nguyên nhân có nhiều, cả chủ quan và khách quan, nhưng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Trước hết là nhiều bộ, ngành, nhiều địa phương, một số tập đoàn, tổng công ty Nhà nước còn chưa thực sự nghiêm túc triển khai kế hoạch cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Thủ tướng. Vẫn còn tư tưởng ngại thay đổi, không muốn đổi mới vì lợi ích cá nhân, đặc quyền, đặc lợi, lợi ích cục bộ của ngành, lĩnh vực, thậm chí có trường hợp tham nhũng, che giấu sai phạm, cố tình làm chậm, không thúc đẩy thực hiện nhiệm vụ quan trọng này.

"Còn hiện tượng tham nhũng trong doanh nghiệp Nhà nước, "sân trước, sân sau", thậm chí "vườn sau", "chúng ta phải chú ý khắc phục cái này, để làm sao doanh nghiệp Nhà nước cùng với hệ thống chính trị đóng góp quan trọng vào công cuộc phòng, chống tham nhũng mà Đảng, Nhà nước ta đang lãnh đạo quyết liệt".

Thủ tướng nêu rõ, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước luôn có vai trò quan trọng trong xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Sự lớn mạnh của các tập đoàn là kỳ vọng của Đảng và Nhà nước, không chỉ để giải quyết các thách thức phát triển kinh tế xã hội mà còn là ngọn cờ bảo vệ đường lối kinh tế trong quá trình chiến lược phát triển của đất nước.

Nhấn mạnh từ người đứng đầu Chính phủ là các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước cần đổi mới, cải cách kịp thời hơn để bảo đảm vai trò tiên phong và chủ lực của mình.

Các doanh nghiệp Nhà nước cần khẩn trương nâng cao năng lực quản trị, cạnh tranh hơn, hiệu quả hơn. Bộ máy điều hành, hệ thống quản trị phải được kiện toàn, nâng cấp thông qua áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại. Phải bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực, cải thiện các quy trình, nâng cao tính tự chủ và kỷ luật để tăng năng lực cạnh tranh của tập đoàn, tổng công ty, kể cả hệ thống chỉ số để theo dõi, đánh giá hiệu quả kinh doanh.

Phải đi đầu trong nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ. Mỗi tập đoàn, tổng công ty Nhà nước phải là một trung tâm đổi mới sáng tạo. "Bổn cũ chép lại không ổn đâu", Thủ tướng lưu ý,

Lãnh đạo cao nhất của Chính phủ cũng bày tỏ sự ủng hộ quan điểm "trao quyền tự chủ cho anh em điều hành, tin anh em nhưng có cơ chế kiểm soát quyền lực", "không để cái gì cũng chạy đi xin".