Các nước khó giảm nợ công hậu Covid-19

24-08-2020 13:24:34+07:00
24/08/2020 13:24 1

Các nước khó giảm nợ công hậu Covid-19

Nợ công các nước hiện tương đương thời Thế chiến II, nhưng việc giảm nợ sẽ khó hơn nhiều, do vấn đề dân số, công nghệ và tăng trưởng chậm.

Chính sách tăng chi tiêu để đối phó đại dịch của các nước khiến nợ công tăng vọt. Số liệu gần đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy tính đến hết tháng 7, nợ công của các nước phát triển đã tương đương 128% GDP. Năm 1946, con số này là 124%.

Glenn Hubbard – Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush cho biết các nước hiện không lo lắng về khối nợ tăng cao, mà chỉ tập trung kiểm soát đại dịch. "Hiện tại chính là một cuộc chiến. Không phải là với thế lực bên ngoài, mà là với virus. Mức độ chi tiêu không phải là vấn đề", Hubbard cho biết.

Sau Thế chiến II, các nước phát triển giảm nợ nhanh chóng, một phần nhờ tốc độc tăng trưởng cao. Tỷ lệ nợ trên GDP chỉ còn hơn 50% năm 1959. Dù vậy, lần này có thể khó khăn hơn, do các yếu tố liên quan đến cơ cấu dân số, công nghệ và tăng trưởng chậm. Dù đại dịch biến mất sẽ khiến sự lạc quan tăng vọt, khả năng bùng nổ như hậu Thế chiến II sẽ khó lặp lại.

Tỷ lệ nợ công trên GDP của các nước phát triển (xanh) và mới nổi (xám) vài thập kỷ qua. Nguồn: WSJ

Sau chiến tranh, tốc độ sinh bùng nổ, khiến lực lượng lao động cũng gia tăng. Các nước còn được hưởng lợi từ điện khí hóa, sự hình thành các khu vực ngoại ô và chất lượng dược phẩm tăng. Đến cuối thập niên 50, tăng trưởng trung bình tại Pháp và Canada là 5% một năm. Italy gần 6%. Đức và Nhật Bản hơn 8%. Còn GDP Mỹ tăng gần 4%.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, Mỹ, Anh và Đức chỉ tăng trưởng khoảng 2% một năm. Tốc độ này tại Pháp và Nhật Bản là gần 1%. Còn Italy gần như không tăng trưởng.

Tăng trưởng dân số cũng chậm lại tại các nền kinh tế phát triển. Lực lượng lao động đang co lại khi dân số già và tỷ lệ sinh giảm. Đến đầu thập niên 60, các nước G7 đều có tăng trưởng dân số gần 1% mỗi năm hoặc hơn. Hiện tại, không nước này đạt tốc độ này. Italy và Nhật Bản thậm chí còn đi xuống.

Tăng trưởng kinh tế nhanh và tiền chi cho quân sự giảm thời hậu chiến khiến việc giảm nợ dễ dàng. Tại Mỹ, chi tiêu của chính phủ giảm hơn nửa giai đoạn 1945 – 1947, chưa điều chỉnh theo tăng trưởng hoặc lạm phát.

Nhưng ngày nay, mức nợ thậm chí đã tăng từ trước khi đại dịch xuất hiện. Từ thập niên 80, nợ công tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đã tăng, chủ yếu do chi phí lương hưu và chăm sóc sức khỏe.

Sau chiến tranh, khi các nước phát triển giảm lương và kiểm soát giá cả, lạm phát đi xuống đã giúp giảm nợ. Tuy nhiên hiện tại, lạm phát chưa hề tăng tốc, bất chấp các chính sách kích thích khổng lồ.

Lãi suất thấp cũng góp mặt trong cả Thế chiến II và hiện tại. Sau Thế chiến II, Fed duy trì lãi suất ở mức thấp để giảm chi phí đi vay của chính phủ. Hiện tại, Fed và Bộ Tài chính Mỹ không có sự phối hợp chính thức nào. Nhưng với nền tảng tăng trưởng thấp, thị trường lao động yếu và lạm phát thấp, hầu hết ngân hàng trung ương coi kéo dài chính sách lãi suất thấp kỷ lục là phù hợp.

Dù vậy, các nền kinh tế phát triển có thể sẽ phải chấp nhận từ nay mức nợ công sẽ cao hơn. Các ngân hàng trung ương toàn cầu đang mua vào lượng lớn trái phiếu chính phủ để hạ lãi suất dài hạn và thúc đẩy tăng trưởng. Việc này đã giảm lượng lớn trái phiếu nằm trong tay người dân, dồn tiền lãi quay về chính phủ.

Hơn 4.000 tỷ trong số 26.000 tỷ USD nợ chính phủ Mỹ hiện nằm trong tay Fed. Ngân hàng trung ương Nhật Bản cũng sở hữu hơn 4.000 tỷ USD trái phiếu chính phủ trong số 11.000 tỷ USD đang lưu hành. Nhật Bản chính là ví dụ cho thấy nợ có thể tăng trong dài hạn, lên trên 200% GDP, mà không gây ra khủng hoảng tài khóa.

Các nhà kinh tế học cho biết khi để các ngân hàng trung ương nắm nhiều nợ, một số rủi ro và thách thức từ việc quản lý nợ sẽ được chuyển từ Bộ Tài chính sang ngân hàng trung ương. "Tôi cho rằng các ngân hàng trung ương vẫn sẽ làm tốt thôi, nhưng điều này cũng có thách thức", Sheets cho biết, "Khi rơi vào tình huống bất ngờ, luôn có rủi ro chuyện gì đó sẽ đi sai hướng. Đây là vấn đề chúng ta thi thoảng sẽ phải đối mặt".

Hà Thu

Vnexpress

Tin cùng chuyên mục

vietstock
Tài chính quốc tế

Người Mỹ đang nghèo đi

23/05/2022 10:24

JPMorgan ước tính kể từ đầu năm nay, mức thâm hụt tài sản của người Mỹ đạt ít nhất 5.000 tỷ USD và có thể lên tới 9.000 tỷ USD vào cuối năm.

JPMorgan ước tính kể từ đầu năm nay, mức thâm hụt tài sản của người Mỹ đạt ít nhất 5.000 tỷ USD và...


vietstock
Tài chính quốc tế

Đồng rúp Nga lập đỉnh cao nhất trong 4 năm so với USD

21/05/2022 10:19

Đồng tiền của Nga đã tiếp tục củng cố vị thế, tăng lên mức cao nhất trong 4 năm so với đồng USD và đạt mức cao nhất trong 7 năm so với đồng euro vào ngày 20/5.

Đồng tiền của Nga đã tiếp tục củng cố vị thế, tăng lên mức cao nhất trong 4 năm so với đồng USD và...

USD 14 (0)


vietstock
Tài chính quốc tế

Đồng Yên Nhật có thể giảm giá xuống mức thấp nhất 30 năm so với USD

20/05/2022 15:25

Tỷ giá đồng Yên Nhật so với USD có thể giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990, do chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày càng nghịch chiều...

Tỷ giá đồng Yên Nhật so với USD có thể giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990, do chính sách tiền...

USD 14 (0)


vietstock
Tài chính quốc tế

NHTW Trung Quốc bất ngờ hạ lãi suất cho vay 5 năm

20/05/2022 12:17

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) hạ một loại lãi suất quan trọng đánh dấu một bước chuyển bất ngờ về chính sách tiền tệ. Theo các chuyên gia kinh tế, động thái này sẽ góp phần hỗ trợ cho thị trường nhà ở yếu ớt, nhưng tác động sẽ khá hạn chế.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) hạ một loại lãi suất quan trọng đánh dấu một bước chuyển bất...


vietstock
Tài chính quốc tế

Trung Quốc bơm hơn 5 nghìn tỷ USD để kích thích kinh tế năm nay

20/05/2022 11:47

Con số này tương đương gần 1/3 tổng quy mô nền kinh tế 17.000 tỷ USD của Trung Quốc nhưng thấp hơn nhiều so với các chương trình kích thích của năm 2020...

Con số này tương đương gần 1/3 tổng quy mô nền kinh tế 17.000 tỷ USD của Trung Quốc nhưng thấp hơn...


vietstock
Tài chính quốc tế

Bộ trưởng Tài chính Mỹ thừa nhận tịch thu tài sản bị đóng băng của Nga là bất hợp pháp

19/05/2022 11:17

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen ngày 18/5 cho biết việc tịch thu tài sản bị đóng băng của Ngân hàng Trung ương Nga để giúp tái thiết Ukraine là không hợp pháp.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen ngày 18/5 cho biết việc tịch thu tài sản bị đóng băng của Ngân...


vietstock
Tài chính quốc tế

Mỹ muốn chặn Nga thanh toán trái phiếu để khiến Nga vỡ nợ

18/05/2022 11:48

Mỹ đang tính không gia hạn một giấy phép, nhằm khiến cho Nga không thể thanh toán trái phiếu đáo hạn cho các trái chủ ở Mỹ...

Mỹ đang tính không gia hạn một giấy phép, nhằm khiến cho Nga không thể thanh toán trái phiếu đáo...

USD 14 (0)


vietstock
Tài chính quốc tế

Tỷ giá đồng Rúp so với Euro vọt lên đỉnh 5 năm

17/05/2022 14:02

Tình hình trên thị trường tiền tệ Nga đã ổn định trong mấy tuần gần đây và đồng Rúp tiếp tục vững giá do nguồn cung ngoại tệ vượt nhu cầu...

Tình hình trên thị trường tiền tệ Nga đã ổn định trong mấy tuần gần đây và đồng Rúp tiếp tục vững...

USD 14 (0)


vietstock
Tài chính quốc tế

IMF nâng tỷ trọng nhân dân tệ và đồng đô la Mỹ trong rổ tiền tệ chính

16/05/2022 08:46

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã nâng tỷ trọng của đồng nhân dân tệ trong rổ tiền tệ quyền rút vốn đặc biệt (SDR). Động thái này khiến Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa (PBoC) ngay lập tức cam kết “thúc đẩy mở cửa hơn nữa thị trường tài chính đại lục” khi nhân dân tệ đang nâng dần sức mạnh quốc tế.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã nâng tỷ trọng của đồng nhân dân tệ trong rổ tiền tệ quyền rút vốn đặc...


vietstock
Tài chính quốc tế

Ông Jerome Powell tiếp tục giữa chức Chủ tịch Fed trong nhiệm kỳ thứ hai

13/05/2022 11:15

Thượng viện Mỹ ngày 12/5 xác nhận ông Jerome Powell sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong nhiệm kỳ thứ hai, trong bối cảnh Fed đang đẩy mạnh cuộc chiến chống lạm phát.

Thượng viện Mỹ ngày 12/5 xác nhận ông Jerome Powell sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên...


Về đầu trang