Vì sao Việt Nam chỉ thu hút được dòng tiền đầu cơ?

24-01-2022 08:51:56+07:00
24/01/2022 08:51 4

Vì sao Việt Nam chỉ thu hút được dòng tiền đầu cơ?

Việc bán gần 75 triệu cổ phiếu nhưng không công bố thông tin của ông Trịnh Văn Quyết có lẽ là thông tin gây tốn kém nhiều giấy mực nhất trong suốt tuần qua. Sự kiện trên lại một lần nữa cho thấy câu chuyện về tính minh bạch của thị trường chứng khoán sẽ vẫn là một chuyện lớn cần giải quyết cho bài toán nâng hạng và sau nâng hạng để hòa nhập với thông lệ quốc tế…

Chưa bao giờ chúng ta lại thấy những động thái quyết liệt như vậy của các cơ quan quản lý nhà nước, sau sự kiện “bán chui” cổ phiếu vừa qua, khi một giao dịch với hàng chục triệu cổ phiếu khớp lệnh phải thực hiện bồi hoàn cho các nhà đầu tư đã thực hiện, người vi phạm bị phạt hành chính 1,5 tỉ đồng và đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán 5 tháng. Cách giải quyết cứng rắn trên cho thấy một quyết tâm của cơ quan quản lý cho những kỳ đánh giá lại sắp tới của các tổ chức xếp hạng thị trường như MSCI và FTSE.

Giá trị của việc nâng hạng

Có lẽ chính vì những chế tài còn chưa thực sự đủ tính răn đe trong suốt thời gian qua đã khiến thị trường chứng khoán Việt Nam, dù rất hấp dẫn về tiềm năng tăng trưởng, nhưng vẫn chưa thể thu hút được dòng vốn ngoại từ các quỹ đầu tư lớn khi các tổ chức xếp hạng thị trường như MSCI hay FTFE vẫn duy trì quan điểm về thứ hạng thị trường cận biên của Việt Nam.

Thậm chí trong lần đánh giá lại trong năm 2020, theo quan điểm của MSCI, bản chất của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chưa có nhiều thay đổi so với năm 2014. Những kết luận của MSCI cho thấy thị trường dù đã có giá trị vốn hóa tăng hơn gấp gần 7 lần cùng với thanh khoản đã tăng gấp 10 lần so với năm 2014, tuy nhiên các tiêu chí định tính thể hiện chất lượng và tính minh bạch của thị trường vẫn không có nhiều thay đổi.

Tính minh bạch của một thị trường vốn đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định phân bổ dòng vốn của các quỹ đầu tư quốc tế. Việc không thể thăng hạng khiến thị trường chứng khoán Việt Nam tuột đi rất nhiều cơ hội so với các thị trường trong khu vực như Thái Lan và Malaysia, vốn được xếp vào nhóm thị trường đang phát triển.

Dòng vốn của các quỹ đầu tư không phân bổ đồng đều giữa các nhóm thị trường mà tập trung vào các thị trường vốn có tính minh bạch cao. Các số liệu thống kê năm 2020 cho thấy hơn 80% dòng vốn của các quỹ đầu tư toàn cầu vẫn đang tập trung vào các thị trường chứng khoán phát triển. Trong phần 20% còn lại, các thị trường chứng khoán đang phát triển cũng chiếm đến 80-90%. Như vậy, tính tổng cộng thì các thị trường cận biên như Việt Nam chỉ có thể thu hút từ 2-3% tổng các dòng vốn của các quỹ đầu tư trên thế giới. Như vậy, số vốn mà các quỹ đầu tư phân bổ vào cho gần 30 thị trường cận biên tính ra lại thấp hơn rất nhiều so với số vốn họ phân bổ vào chỉ một thị trường phát triển có quy mô trung bình như Pháp, với tỷ trọng 4% như hình bên dưới.

Phần lớn các dòng vốn đầu tư toàn cầu đến từ các quỹ tương hỗ, vốn dĩ là phần tài sản của các hộ gia đình trên thế giới. Do đó, mục tiêu bảo toàn vốn và phát triển trong dài hạn đối với các gia đình này rất quan trọng.

Sở dĩ có sự phân bổ không đồng đều giữa các nhóm thị trường là do tính chất của các dòng vốn đầu tư không đơn giản như trong cách đầu tư của chúng ta. Phần lớn các dòng vốn đầu tư toàn cầu đến từ các quỹ tương hỗ, vốn dĩ là phần tài sản của các hộ gia đình trên thế giới. Do đó, mục tiêu bảo toàn vốn và phát triển trong dài hạn đối với các gia đình này rất quan trọng. Các quỹ đầu tư quản lý tài sản của các nhóm gia đình này phải xây dựng các chiến lược đầu tư thận trọng nhằm đảm bảo sự an toàn cho đồng vốn đầu tư.

Điều đó cũng góp phần lý giải tại sao các sản phẩm ETF đầu tư thụ động đặc biệt hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế trong thời gian qua. Các sản phẩm đầu tư này giúp nhà đầu tư tiếp cận với một rổ cổ phiếu đa dạng, đại diện cho tiềm năng tăng trưởng dài hạn và quan trọng hơn cả là giúp cho danh mục đầu tư không chịu những rủi ro liên quan đến từng câu chuyện đặc thù của từng doanh nghiệp. Các cổ phiếu vốn hóa lớn ở thị trường Việt Nam vẫn được xem là những khoản đầu tư mạo hiểm trong mắt các nhà đầu tư quốc tế. Mức độ biến động lớn trong giá của các cổ phiếu thể hiện mức độ bất cân xứng trong thông tin qua các giai đoạn khác nhau, điều vốn rất rủi ro đối với tiêu chí đầu tư dài hạn của các quỹ đầu tư tương hỗ trên thế giới.

Phân loại thị trường và tính chất dòng vốn

Tính chất của các dòng vốn đầu tư rất khác nhau về cả chất lượng và tính ổn định. Điều mà một thị trường cần không phải chỉ là các dòng vốn ngắn hạn mà là các dòng vốn cam kết đầu tư dài hạn vào các kế hoạch phát triển của các doanh nghiệp đang niêm yết ở thị trường Việt Nam. Các quỹ đầu tư đang đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay phần lớn vẫn là các dòng tiền đầu cơ và không thực sự gắn bó với sự phát triển dài hạn của thị trường. Điều đó được minh chứng khi thị trường chứng khoán Việt Nam có những biến động lớn trong thời gian qua thì dòng vốn ngoại đã rút mạnh. Việc chỉ thu hút được các dòng tiền đầu cơ cũng khiến cho thị trường chứng khoán thiếu những yếu tố nền tảng để có thể phát triển bền vững.

Việc nâng hạng trở thành một mục tiêu quan trọng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Hiệp hội Chứng khoán Việt Nam trong những năm qua khi hàng loạt dự án được Chính phủ nước ta và tổ chức quốc tế tài trợ để nâng cấp các yếu tố nền tảng của thị trường. Trong suốt giai đoạn vừa qua, chúng ta cũng đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn của chính phủ các nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cũng như các tài liệu quan trọng như Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp đối với người hành nghề trong lĩnh vực chứng khoán để có thể nâng cấp nhận thức của thị trường về mức độ minh bạch của thị trường. Chúng ta cần thay đổi nhận thức về yêu cầu minh bạch của thị trường để hội nhập.

Thị trường chứng khoán hoạt động minh bạch là một trong những yếu tố nền tảng cơ bản để chúng ta có thể xây dựng một thị trường vốn hiệu quả. Khi xây dựng được một thị trường hiệu quả thì chúng ta có thể xây dựng được niềm tin từ các nhà đầu tư quốc tế, qua đó có thể dẫn dắt dòng vốn của xã hội vào các doanh nghiệp nhằm phát triển kinh tế. Khi niềm tin của các nhà đầu tư vẫn còn thấp thì việc huy động vốn của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn.

Việc xử lý răn đe đối với các trường hợp giao dịch cổ phiếu thiếu công khai nói trên đóng vai trò rất quan trọng để thị trường chứng khoán Việt Nam có thể gia tăng niềm tin đối với các nhà đầu tư quốc tế về xu hướng minh bạch hóa, nhằm tạo ra sự thay đổi về chất của thị trường trong dài hạn.

Lê Hoài Ân

TBKTSG

Tin cùng chuyên mục

vietstock
Cổ phiếu

Góc nhìn 19/05: Xuất hiện áp lực điều chỉnh

18/05/2022 20:21

TVSI dự báo phiên giao dịch ngày mai (19/05) áp lực điều chỉnh sẽ xuất hiện và chỉ phù hợp mua gia tăng trạng thái với các nhà đầu tư đang có tỷ trọng cổ phiếu rất thấp trong tài khoản (< 50% tài sản).

TVSI dự báo phiên giao dịch ngày mai (19/05) áp lực điều chỉnh sẽ xuất hiện và chỉ phù hợp mua gia...

SHS 16.5 (-0.3)


vietstock
Cổ phiếu

Tự doanh 18/05: Bán ròng mạnh hơn 624 tỷ đồng, tập trung cổ VN30

18/05/2022 17:55

Phiên 18/05, tự doanh công ty chứng khoán bán ròng hơn 624 tỷ đồng. Các cổ phiếu bị bán ròng mạnh nhất là VIC, VHM, HPG, VPB... Top 10 mã bị bán ròng mạnh đều là các mã trong rổ VN30. Khối tự doanh mua yếu ớt trong phiên, BCM được mua ròng 7.4 tỷ đồng, dẫn đầu toàn thị trường.

Phiên 18/05, tự doanh công ty chứng khoán bán ròng hơn 624 tỷ đồng. Các cổ phiếu bị bán ròng mạnh...

BCM 74.9 (4.9) HPG 38.2 (0) VHM 66.9 (0)


vietstock
Cổ phiếu

Bộ Tài chính lên tiếng sau vụ việc Chủ tịch UBCKNN bị kỷ luật và Tổng Giám đốc HOSE bị khai trừ khỏi Đảng

18/05/2022 17:51

Bộ Tài chính khẳng định những sai phạm của các cá nhân sẽ không ảnh hưởng tới hoạt động của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các Sở giao dịch chứng khoán, Trung tâm Lưu ký chứng khoán và thị trường chứng khoán.

Bộ Tài chính khẳng định những sai phạm của các cá nhân sẽ không ảnh hưởng tới hoạt động của Ủy ban...

VNX 53.2 (0)


vietstock
Cổ phiếu

Khai trừ khỏi Đảng Tổng Giám đốc HOSE Lê Hải Trà

18/05/2022 16:39

Trong hai ngày 16 và 17/05/2022, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 15. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì Kỳ họp. 

Trong hai ngày 16 và 17/05/2022, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 15. Đồng chí...


vietstock
Cổ phiếu

Top cổ phiếu đáng chú ý đầu phiên 18/05

18/05/2022 08:00

Danh sách các mã cổ phiếu tăng và giảm mạnh nhất những phiên gần đây theo số liệu thống kê của Vietstock.

Danh sách các mã cổ phiếu tăng và giảm mạnh nhất những phiên gần đây theo số liệu thống kê của...


vietstock
Cổ phiếu

18/05: Đọc gì trước giờ giao dịch chứng khoán?

18/05/2022 06:00

Cùng điểm lại những tin tức đáng chú ý về tài chính kinh tế trong nước và quốc tế diễn ra trong 24h qua trước giờ giao dịch hôm nay.

Cùng điểm lại những tin tức đáng chú ý về tài chính kinh tế trong nước và quốc tế diễn ra trong 24h...

CIA 14.2 (0.9) CNA 43.9 (0) CSV 41.7 (1.65)


vietstock
Cổ phiếu

Thị trường chứng khoán - thị trường của niềm tin!

17/05/2022 19:30

Thị trường chứng khoán mang vẻ đẹp của sự bất ngờ, diễn biến kịch tính năm ngoài sức tưởng tượng của những người sáng tạo nhất. Phiên 17/05, VN-Index bật tăng kỷ lục trong thời điểm khó khăn.

Thị trường chứng khoán mang vẻ đẹp của sự bất ngờ, diễn biến kịch tính năm ngoài sức tưởng tượng...


vietstock
Cổ phiếu

Dữ liệu tự doanh 17/05: Mua ròng mạnh HPG, STB, SSI, TCB 

17/05/2022 18:09

Chiều ngày 17/05, HOSE lần đầu công bố đại chúng dữ liệu giao dịch tự doanh công ty chứng khoán. Dưới đây là top 10 cổ phiếu được mua/bán ròng mạnh nhất trong phiên 17/05.

Chiều ngày 17/05, HOSE lần đầu công bố đại chúng dữ liệu giao dịch tự doanh công ty chứng khoán...


vietstock
Cổ phiếu

NYSE sẽ hợp tác UBCKNN Việt Nam về hỗ trợ nâng hạng thị trường

17/05/2022 14:43

Chiều ngày 16/05 (theo giờ địa phương), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới tham quan Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE), dự tọa đàm bàn tròn với CEO của một số tập đoàn, quỹ đầu tư hàng đầu đang niêm yết tại NYSE.

Chiều ngày 16/05 (theo giờ địa phương), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới tham quan Sàn...

CEO 38.1 (1)


vietstock
Cổ phiếu

HOSE sẽ công bố số liệu tự doanh chiều 17/05, HNX đảm bảo công bố trước 23/05

17/05/2022 12:31

Sở GDCK TP.Hồ Chí Minh (HOSE) sẽ công bố thông tin số liệu tự doanh của công ty chứng khoán ngay trong chiều hôm nay (17/05). Sở GDCK Hà Nội (HNX) do cần chuẩn bị về kỹ thuật, nên cần thêm thời gian, nhưng đang nỗ lực cao nhất để công bố sớm và chắc chắn sẽ công bố đúng thời hạn, trước ngày 23/05 tới.

Sở GDCK TP.Hồ Chí Minh (HOSE) sẽ công bố thông tin số liệu tự doanh của công ty chứng khoán ngay...

VNX 53.2 (0)


Về đầu trang