logo

Cuốn bay 600 tỷ USD, Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền mã hóa

12-05-2022 14:26:15+07:00
12/05/2022 14:26 38

Cuốn bay 600 tỷ USD, Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền mã hóa

Cú sập của LUNA cuốn bay hàng trăm tỷ USD khỏi thị trường tiền số. Vấn đề đáng ngại hơn là khủng hoảng lòng tin và chính sách khắt khe hơn với stablecoin.

Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền số ảnh 1

LUNA từng là dự án tiền số phát triển nhanh chóng giữa giai đoạn thị trường ảm đạm. Tuy nhiên, điểm yếu trong thuật toán cùng mô hình rủi ro khiến dự án Terra tụt dốc. Theo các chuyên gia, nếu không thể sớm được giải cứu, LUNA có thể trở thành thảm họa lớn nhất lịch sử tiền mã hóa, cùng những hệ lụy không thể lường trước.

Stablecoin neo trên tài sản biến động có phải ý tưởng hay?

Mảng tiền số ổn định giá (stablecoin) đã tăng trưởng mạnh trong hai năm qua, đạt giá trị vốn hóa khoảng 186 tỷ USD. Hai loại stablecoin hàng đầu là Tether (USDT) và USD Coin (USDC) được neo tỷ giá với USD bởi khoản dự trữ tương đương bằng tiền pháp định. Đây là những stablecoin được phát triển theo hướng tập trung.

Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền số ảnh 2

Terra sử dụng cơ chế đúc/đốt UST/LUNA nhằm neo giá stablecoin, mua nhiều BTC để bảo chứng tài sản. Ảnh: Terrians.

Giải pháp của Terra và các mô hình tương tự là sử dụng cơ chế đúc/đốt token để neo giá stablecoin. Tuy nhiên, từ khi ra mắt, giao thức này đã bị đánh giá là có nhiều nguy cơ về tính bền vững khi chênh lệch tỉ lệ hay thị trường đi xuống.

“Stablecoin thuật toán bảo chứng bằng tiền số chưa bao giờ là ý tưởng hay bởi biến động giá lớn và sự thao túng của cá mập. Đặc biệt, khi thị trường, nhất là Bitcoin mất giá, giá trị tài sản đảm bảo giảm nhanh khiến stablecoin bị ‘unstable'”, ông Phạm Nguyễn Anh Huy, Giảng viên tài chính cao cấp, người sáng lập Trung tâm công nghệ tài chính và mã hoá Đại học RMIT nói với chúng tôi.

Stablecoin bảo chứng bằng tiền số chưa bao giờ là ý tưởng hay

Phạm Nguyễn Anh Huy, sáng lập Trung tâm công nghệ tài chính và mã hoá Đại học RMIT

Ông Anh Huy cho rằng xây dựng stablecoin trên một thị trường “bất ổn” như tiền số mà không có loại tài sản đủ đảm bảo sẽ là thảm họa thật sự với toàn ngành.

Trong khi đó, theo ông Mai Nghĩa, quản trị viên Cộng đồng Tradecoin Việt Nam với hơn 110.000 thành viên, Bitcoin là loại tài sản dự trữ tối ưu nhất có thể cho mô hình của Terra. “Trong tất cả các loại tiền số, trừ stablecoin, Bitcoin là loại tài sản có biến động giá ít nhất”, chuyên gia này nhận định.

Theo đó, mô hình sẽ hoạt động tốt nếu thị trường đi lên, BTC tăng giá, dự án có thể bán ra nhằm giữ mốc 1 USD cho UST và trả lãi trên nền tảng. Ngược lại, nếu thị trường giảm, Bitcoin có xu hướng biến động ít hơn altcoin.

Đồng quan điểm, ông Thuật Nguyễn, người sáng lập Kyros Ventures cho rằng vì là stablecoin thuật toán nên phải dự trữ một đồng tiền số phi tập trung. “Đáng tiếc, mô hình đổ sập từ giá Bitcoin, kéo theo một chuỗi domino thảm họa”, ông Thuật nói.

Terra đã sai từ Anchor Protocol

Những tháng qua, hệ sinh thái Terra tăng trưởng mạnh mẽ với số ví tạo mới lớn, lượng tài sản khóa cao. Trước khi sụp đổ, có hơn 30 tỷ USD trong nền tảng và Terra chỉ đứng sau Ethereum về lượng tài sản khóa. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ giao thức tiền gửi Anchor, với mức lãi suất cao, 20%/năm.

Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền số ảnh 3

Ứng dụng duy nhất của UST là gửi tiền, nhận lãi ở Anchor Protocol.

Giữa giai đoạn thị trường đi xuống, một giao thức tiền gửi bằng đồng ổn định, có lãi suất cao trở thành nơi trú ẩn nhiều nhà đầu tư tìm đến. Điều này khiến Anchor nhận dòng tiền lớn ở giai đoạn “downtrend”.

Tuy nhiên, đây chính là điểm yếu chết người, mấu chốt trong sự sụp đổ của mô hình TerraForm Labs xây dựng. Theo ông Mai Nghĩa, một đồng stablecoin sẽ ổn định khi có nhu cầu thực tế, áp dụng vào các ứng dụng cụ thể. Tuy nhiên, trước cú sập, tính ứng dụng của UST chỉ dừng lại ở một hình gửi tiền lấy lãi suất cao.

Có thời điểm, hơn 70% lượng UST nằm trên Anchor Protocol. Điều này cho thấy stablecoin này chỉ có một mục đích sử dụng duy nhất là gửi lấy lãi.

UST sập khi hệ sinh thái Terra chưa kịp hoàn thiện

Mai Nghĩa, quản trị viên Cộng đồng Tradecoin Việt Nam

“Những đồng stablecoin khác có tính ứng dụng cao, dùng để hỗ trợ giao dịch, tích trữ… Trong khi đó, Terra tập trung phát triển UST như một công cụ kiếm lời khi gửi tiền và đội ngũ phải làm mọi thứ để giữ mốc 1 USD”, ông Nghĩa nói.

Theo đó, UST kém linh hoạt hơn so với các đồng stablecoin khác. Nên khi thị trường đi xuống, lo ngại tăng cao, nhà đầu tư sẽ rút UST về đổi qua LUNA và bán đi, nhận USDT, USDC, loại tài sản được bảo chứng tốt hơn. Điều này khiến nguồn cung LUNA tăng cao, kéo giá token đi xuống. Trong khi đó, nhu cầu cho UST cũng không còn, dẫn đến de-peg (mất mốc neo 1 USD).

“Terra cũng đã nhìn ra vấn đề và tìm cách phát triển thêm nhiều sản phẩm để sử dụng UST hơn. Đồng thời, họ mua nhiều loại tài sản dự trữ nhằm cứu mốc 1 USD. Tuy nhiên, dự án không đủ thời gian để phát triển hệ sinh thái, tránh bị ảnh hưởng khi cung tăng mạnh như những ngày qua”, ông Mai Nghĩa nhận định.

Lãi suất 20% trên Anchor Protocol không khác gì đa cấp

Một vấn đề khác trên Anchor Protocol là lãi suất cao trong khi số tiền được cho vay chiếm tỉ lệ ít vì hệ sinh thái chưa hoàn thiện. Trước cú sập, Anchor nhận về 14 tỷ USD của người dùng nhưng chỉ cho vay 3 tỷ USD. Chênh lệch 11 tỷ USD là phần họ cần tự trả lãi.

Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền số ảnh 4

Anchor trả lãi suất tiền gửi cao nhưng không có mô hình kinh doanh rõ ràng.

Ngoài ra, mức lãi suất mà Anchor cho vay cũng thấp hơn con số 20% mà họ trả cho người gửi. Nếu đặt lãi suất quá cao, sẽ không có người muốn vay tiền từ nền tảng. Do đó, các chuyên gia cho rằng mô hình Anchor Protocol xuất hiện nhiều lỗ hổng về tài chính. Để duy trì mức trả lãi, Anchor liên tục phải trích quỹ và kêu gọi thêm từ Terra. Trước cú sập, quỹ dự trữ để trả lãi trên giao thức chỉ còn duy trì được khoảng 40 ngày.

“Để có tiền trả lãi, giải pháp là luôn có dòng tiền mới chảy vào để nạp thêm vào hệ thống. Mô hình này khá giống đa cấp, chỉ tốt khi khi thị trường không đi xuống và mang lại lợi ích cho người tham gia. Nếu nhu cầu đã cạn, việc sụp đổ là sớm muộn”, ông Mai Nghĩa chia sẻ.

Đồng quan điểm, ông Thuật Nguyễn cũng cho rằng việc trả lãi 20% mà không có cơ sở thỏa đáng là một dấu hiệu của mô hình ponzi. “Anchor là trung tâm thanh khoản của UST, nhưng không có mô hình kinh doanh bền vững để bảo chứng cho mức lãi cao”, ông Thuật nói.

Thảm họa tiền số lớn nhất sau Bitconnect

Ngày 18/1/2018, nền tảng giao dịch Bitconnect thông báo ngừng cho vay, kết thúc một trong những dự án đa cấp tiền số lớn nhất. Giá token BCC của Bitconnect giảm 91% chỉ trong một ngày. Sau hơn 4 năm mới lại có token trong nhóm 10 đồng tiền số có mức giảm sút lớn như vậy. Sáng 12/5, LUNA được giao dịch quanh mốc 0,4 USD/đồng, giảm 96% so với 24 giờ trước đó.

Terra là thảm họa lớn nhất lịch sử tiền số ảnh 5

LUNA giảm về dưới 1 USD, phần lớn vốn hóa của token đã bốc hơi. Ảnh: Coinmarketcap.

Theo các chuyên gia nhận định, đây là sự kiện sẽ ảnh hưởng rất tiêu cực đến thị trường tiền số trong thời gian tới. Từ lúc vấn đề de-peg của UST bắt đầu, hơn 600 tỷ USD vốn hóa đã bốc hơi khỏi thị trường tiền số, theo dữ liệu từ Coinmarketcap. Loạt stablecoin khác như USDT, USDD, USN cũng bị rơi về mốc dưới 1 USD dù biên độ nhỏ hơn.

Ryan Selkis, nhà sáng lập của nền tảng phân tích blockchain Messari cảnh báo tác động của sự kiện này có thể vượt xa ngoài sức tưởng tượng. “Nếu Terra sập, quy mô tổn thất sẽ bằng một nửa vụ Enron. Một điều đáng quan tâm hơn là chúng ta đang đứng bên vực thẳm pháp lý”, Ryan Selkis nói trên mạng xã hội. Vụ Enron mà chuyên gia này nhắc đến là sự việc phá sản lớn nhất lịch sử nước Mỹ.

Ngoài tác động kinh tế, nhiều người lo lắng về ảnh hưởng tâm lý của cú sập Terra để lại. “Mọi người sẽ nhìn vào Terra và nghĩ rằng tiền mã hóa thật tệ. Những lời ca tụng về tính sáng tạo của chuỗi khối đều trở nên vô nghĩa”, Arthur Breitman, nhà sáng lập dự án Tezos nhận định.

Terra không có mô hình kinh doanh để bảo chứng cho mức lãi 20% trên Anchor Protocol.

Thuật Nguyễn, người sáng lập Kyros Ventures

Ngày 10/5, trước khi cú sập sâu diễn ra, trong phiên điều trần trước Ủy ban Ngân hàng của Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã nhắc đến sự kiện đồng TerraUSD (UST) de-peg. Bà cho rằng điều đó có thể gây ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính Mỹ và kêu gọi ban hành khung pháp lý cho stablecoin, để giám sát lĩnh vực này.

Sáng 12/5, Coindesk dẫn tin từ một tài liệu rò rỉ cho thấy Ủy ban châu Âu đang ủng hộ đề xuất cấm các loại stablecoin trong khu vực. Đề xuất này được đưa ra bởi những lo ngại stablecoin được sử dụng để thay thế tiền pháp định. Đồng thời, cú sập của hệ sinh thái Terra cũng phần nào gây ảnh hưởng đến quyết định.

Thông tin về loại tiền số trong bài viết không phải là lời khuyên đầu tư từ chúng tôi. Hoạt động đầu tư tiền mã hóa chưa được pháp luật Việt Nam công nhận và bảo vệ. Các loại tiền số luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro tài chính.

Xuân Sang

ZING

Tin cùng chuyên mục

vietstock
Tiền kỹ thuật số

Thị trường tiền ảo tuần qua: Bitcoin trở về từ vực thẳm

25/06/2022 14:00

Sau khi cắm đầu giảm sâu xuống mức 17,500 USD vào cuối tuần trước, Bitcoin đã hồi phục mạnh mẽ trở lại trong tuần qua.

Sau khi cắm đầu giảm sâu xuống mức 17,500 USD vào cuối tuần trước, Bitcoin đã hồi phục mạnh mẽ trở...

USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Làn sóng bán tháo tiền ảo tiếp diễn, Bitcoin có lúc rớt mốc 17,800 USD

19/06/2022 10:50

Bitcoin có lúc giảm xuống 17,749 USD, còn Ethereum sụt xuống 897 USD vào sáng ngày 19/06/2022, khi làn sóng bán tháo tiền ảo tiếp diễn. Hai đồng tiền ảo lớn nhất thế giới đã giảm hơn 35% trong tuần qua và phá vỡ các cột mốc mang tính biểu tượng.

Bitcoin có lúc giảm xuống 17,749 USD, còn Ethereum sụt xuống 897 USD vào sáng ngày 19/06/2022, khi...

USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Thị trường tiền ảo tuần qua: Bitcoin giảm hơn 30%, hàng trăm tỷ USD bị thổi bay

18/06/2022 14:00

Bitcoin tuần qua cắm đầu giảm sâu xuống mốc 20,000 USD giữa lúc giới đầu tư lo ngại về các đợt thắt chặt tiền tệ quyết liệt từ Fed và sự vụ tại Celsius gây lo ngại cho các thành phần tham gia thị trường.

Bitcoin tuần qua cắm đầu giảm sâu xuống mốc 20,000 USD giữa lúc giới đầu tư lo ngại về các đợt thắt...

CEO 26.7 (-1.2) USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Giá Bitcoin lao dốc, các công ty đầu tư thua lỗ hàng tỷ USD

18/06/2022 08:12

Việc giá Bitcoin liên tục suy yếu đang kéo giá trị danh mục đầu tư của các quỹ, tổ chức xuống thấp. MicroStrategy hiện là quỹ thua lỗ nặng nhất khi âm 1,2 tỷ USD.

Việc giá Bitcoin liên tục suy yếu đang kéo giá trị danh mục đầu tư của các quỹ, tổ chức xuống thấp...

CEO 26.7 (-1.2) USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Từ sự ''bốc hơi'' của Luna và TerraUSD: Nhìn lại chính sách liên quan tới tài sản kỹ thuật số

16/06/2022 08:17

Vài tuần trở lại đây, thị trường chứng kiến sự bốc hơi “dữ dội” của loạt tài sản kỹ thuật số khi các tài sản này thi nhau lao dốc. Đặc biệt, với hiện tượng đồng Luna và TerraUSD rớt thảm càng đặt ra các yêu cầu đối với xây dựng chính sách điều chỉnh hoạt động đầu tư này trên thị trường tài chính...

Vài tuần trở lại đây, thị trường chứng kiến sự bốc hơi “dữ dội” của loạt tài sản kỹ thuật số khi...

USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Thị trường tiền ảo tiếp tục bị bán tháo, Bitcoin về sát ngưỡng 20,000 USD

15/06/2022 16:15

Thị trường tiền ảo tiếp tục làn sóng bán tháo và Bitcoin lập đáy 18 tháng trong ngày 15/06, khi sự vụ tại Celsius gây lo ngại cho các thành phần tham gia thị trường.

Thị trường tiền ảo tiếp tục làn sóng bán tháo và Bitcoin lập đáy 18 tháng trong ngày 15/06, khi sự...

USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Các "cá mập" Bitcoin như Tesla lỗ bao nhiêu khi giá tiền ảo này lao dốc?

15/06/2022 11:39

Giá Bitcoin hiện đã giảm gần 70% so với mức kỷ lục mọi thời đại hơn 69.000 USD thiết lập vào tháng 11/2021...

Giá Bitcoin hiện đã giảm gần 70% so với mức kỷ lục mọi thời đại hơn 69.000 USD thiết lập vào tháng...

USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Sa thải hàng ngàn nhân viên, các công ty tiền ảo chuẩn bị cho “mùa đông tiền ảo”

15/06/2022 09:34

Coinbase lên kế hoạch sa thải gần như 20% lực lượng lao động sau làn sóng bán tháo trên thị trường tiền ảo.

Coinbase lên kế hoạch sa thải gần như 20% lực lượng lao động sau làn sóng bán tháo trên thị trường...

CEO 26.7 (-1.2) USD 13 (0)


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Nền tảng Celsius có nguy cơ trở thành LUNA thứ 2

15/06/2022 06:28

Nền tảng cho vay Celsius phải đóng giao dịch bởi lượng tài sản có sẵn không còn đủ để người dùng thanh khoản. Nếu Celsius phá sản, thảm họa tương tự LUNA có thể lặp lại.

Nền tảng cho vay Celsius phải đóng giao dịch bởi lượng tài sản có sẵn không còn đủ để người dùng...


vietstock
Tiền kỹ thuật số

Bitcoin tích tắc rớt mốc 21,000 USD

14/06/2022 13:24

Bitcoin có lúc rớt ngưỡng 21,000 USD trong ngày 14/06, nối tiếp làn sóng bán tháo vì nỗi lo lạm phát và lãi suất.

Bitcoin có lúc rớt ngưỡng 21,000 USD trong ngày 14/06, nối tiếp làn sóng bán tháo vì nỗi lo lạm...

CEO 26.7 (-1.2) USD 13 (0)


Về đầu trang