Giá cả, thị trường và chuyện quản lý

19/08/2022 10:17 0
19-08-2022 10:17:03+07:00

Giá cả, thị trường và chuyện quản lý

Hội nghị trực tuyến của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp có chủ đề “Chủ động thích ứng, phục hồi nhanh và phát triển bền vững” được tổ chức ngày 11-8-2022. Điều này cho thấy Chính phủ quan tâm đến phục hồi nhanh và phát triển bền vững nền kinh tế. Muốn như vậy cần biết chúng ta phải thích ứng với cái gì, đang “bệnh” ở đâu để phục hồi và phát triển?

Nền kinh tế Việt Nam thực ra tồn tại rất nhiều vấn đề từ cấu trúc ngành đến thể chế. Ví dụ, một trong những nghịch lý của nền kinh tế Việt Nam là ngay sau khi giá xăng giảm 3.000 đồng thì cước vận tải tăng, lý do có thể là khi giá xăng tăng doanh nghiệp đề đạt với cấp quản lý tăng giá cước nhưng họ “ngâm” lâu và trớ trêu là khi giá xăng giảm các cơ quan hành chính này mới “giải quyết” xong.

Giá cả là do thị trường quyết định nhưng ở đây lại mang tính chất hành chính. Giá xăng giảm mà giá cước vận tải tăng sẽ không có tác dụng hoặc tác dụng tiêu cực đến nền kinh tế, vì sản phẩm từ nơi sản xuất (hoặc nhập khẩu) đến với người tiêu dùng phải qua khâu lưu thông. Đáng lưu ý là Việt Nam khi tăng giá một sản phẩm nào đó thì ít khi tăng 1-2-3% mà thường tăng tới hàng chục phần trăm.

Muốn nền kinh tế hồi phục một cách đồng đều, vấn đề đặt ra là cần hạn chế tối đa, dần đi đến loại bỏ hoàn toàn sự can thiệp của các cơ quan công quyền vào sự vận hành của nền kinh tế. Sự can thiệp về mặt hành chính trong điều hành kinh tế vĩ mô sẽ dẫn đến sự méo mó, lệch lạc trong cấu trúc kinh tế. Sẽ không có một mô hình nào trong phân tích và dự báo đúng trong một nền kinh tế giá cả là quyết định của ai đó không liên quan đến thị trường.

Theo đó, vấn đề lớn hơn nữa ở đây vẫn là vấn đề tham nhũng, lợi ích nhóm, lợi ích của các bộ ngành… Do đó, cần dẹp bỏ vấn nạn tham nhũng, lợi ích cục bộ thì sẽ tốt cho tất cả mọi ngành chứ không riêng gì cho bất động sản, thương mại hay công nghiệp…

Như chuyện phạt hiện nay đối với việc chậm nộp tờ khai thuế. Mức phạt rất cao, và rất dễ bị phạt. Quy định đưa ra là phải nộp tờ khai thuế chậm nhất vào ngày 20 hàng tháng đối với doanh nghiệp báo cáo theo tháng và ngày cuối cùng của tháng đối với doanh nghiệp báo cáo theo quí, nhưng kỳ lạ là thường đến ngày cuối cùng của tháng thì doanh nghiệp không thể nộp do cơ quan thuế đang trong quá trình nâng cấp phần mềm. Điều này lặp đi lặp lại nhiều lần, có thể là trùng hợp nhưng tại sao không nâng cấp vào đầu tháng hoặc giữa tháng mà cứ nhằm những ngày cuối cùng của tháng để nâng cấp?

Hay chuyện giá xăng dầu hạ thời gian qua cơ bản do giá thế giới hạ nhiệt; còn những đòi hỏi của người dân và doanh nghiệp về giảm thuế phí trong xăng dầu dường như bị trì hoãn thực hiện; thuế bảo vệ môi trường có giảm thì lại phải nộp vào quỹ bình ổn giá xăng dầu số tiền gần bằng thế. Một cái quỹ gây bất ổn về giá cả như quỹ bình ổn giá xăng dầu mà không thể bãi bỏ được là một điều khó hiểu!

Theo bảng cân đối liên ngành của Việt Nam, xăng dầu chiếm khoảng 42% trong giá trị sản xuất và chiếm đến trên 70% trong chi phí trung gian, nhưng khi xăng dầu tăng đến trên 40% nhưng giá trị tăng thêm của ngành vận tải quí 2-2022 vẫn tăng trưởng (đã loại trừ yếu tố giá) trên 9% và sáu tháng đầu năm 2022 tăng trưởng trên 8% là một điều tương đối khó hiểu? Có chuyên gia nói rằng nếu bảo “số liệu sai thì chứng minh đi”; xin nhấn mạnh là không phải chuyện sai đúng mà chỉ là khó hiểu!

Vấn đề nữa là về lượng tiền để đầu tư mà ở Việt Nam quen gọi là “vốn đầu tư”. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê lượng tiền bỏ ra để đầu tư đến được với sản xuất để tạo ra tài sản cố định và tài sản lưu động ngày càng thấp, đến năm 2020 tỷ lệ này chỉ khoảng 78%, còn khoảng trên 20% không biết nó đi đâu? Phải làm sao cho lượng tiền bỏ ra nhằm mục đích đầu tư đến được với sản xuất và lượng tiền để “bôi trơn” cần được dẹp bỏ.

Còn về xuất khẩu, xuất siêu của Việt Nam thì phải làm sao tăng thêm chất lượng. Nông lâm, thủy sản theo số liệu thống kê chiếm chưa đến 10% trong tổng xuất khẩu. Xuất khẩu cơ bản là máy tính, linh kiện điện tử, điện thoại và các linh kiện khác. Hàm lượng giá trị gia tăng mà người Việt Nam được hưởng chỉ khoảng 14%. Cho nên để xuất khẩu của Việt Nam có thể là niềm vui thực sự thì Việt Nam phải có công nghiệp phụ trợ và phải có sản phẩm phụ trợ.

Bùi Trinh

TBKTSG

ĐỌC NHIỀU NHẤT

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Có tiền mà không giải ngân được là có lỗi với nhân dân

Sáng ngày 26/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Yếu tố nào giúp kinh tế Việt Nam bứt tốc tăng trưởng mạnh nhất Đông Nam Á?

Theo TS Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, Việt Nam dù được đánh giá sẽ là nền kinh tế có mức tăng trưởng mạnh nhất ở...

Thủ tướng nhấn mạnh một số nội dung quan trọng cần thiết để ổn định kinh tế vĩ mô

Sáng ngày 22/9, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề, thảo luận về nhiều nội dung quan trọng, trong đó có nội dung về ổn định...

Đừng xem phát triển kinh tế số như thành tích!

Một điều lạ lùng là nhiều ngành gần đây rất “chuộng” đưa ra những con số thống kê về đóng góp của kinh tế số trong GDP của ngành mình.

ADB nêu lý do kinh tế Việt Nam phục hồi nhanh hơn dự kiến

Báo cáo Triển vọng phát triển Châu Á Cập nhật 2022 công bố hôm nay 21-9 giữ nguyên triển vọng kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ với GDP tăng 6,5% trong năm 2022.

TP HCM vững vai trò đầu tàu kinh tế

Vượt qua thách thức trong đại dịch, TP HCM đang hội đủ những điều kiện để phát triển mạnh mẽ.

Truyền thông Thái Lan: Việt Nam là điểm sáng của kinh tế thế giới

Trong bối cảnh toàn cầu lo ngại về lạm phát và lãi suất tăng, Việt Nam đã nổi lên như một điểm sáng kinh tế hiếm hoi với tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội...

TS. Hồ Quốc Tuấn: Việt Nam đang trong giai đoạn rất thuận lợi cần tận dụng để tạo ra những bứt phá

Phát biểu ý kiến tại Diễn đàn kinh tế - xã hội Việt Nam 2022, TS.Hồ Quốc Tuấn-Giảng viên cấp cao, Đại học Bristol, Vương Quốc Anh nhận định, Việt Nam của chúng ta...

Chủ tịch HOREA kiến nghị doanh nghiệp tự thỏa thuận với người sử dụng đất khi thực hiện dự án đô thị, nhà ở thương mại

Thảo luận bàn tròn tại Hội thảo Chuyên đề 1, với chủ đề Chủ đề đẩy mạnh cải cách thể chế - Hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và...

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc nêu ra 3 vấn đề lớn về tài chính đất đai

Thảo luận bàn tròn tại Hội thảo Chuyên đề 1, với chủ đề Chủ đề đẩy mạnh cải cách thể chế - Hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và...

TIN CHÍNH

ĐỌC NHIỀU NHẤT