Thung lũng Silicon huy động vốn kỷ lục 150 tỉ đô la nhờ sức nóng của AI
Thung lũng Silicon huy động vốn kỷ lục 150 tỉ đô la nhờ sức nóng của AI
Các công ty khởi nghiệp (startup) nóng bỏng nhất Thung lũng Silicon (Mỹ) huy động kỷ lục 150 tỉ đô la Mỹ vốn đầu tư trong năm nay. Trong khi đó nhà tài trợ liên tục khuyên họ xây dựng một bảng cân đối kế toán “kiên cố như pháo đài” để đề phòng bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI) đột ngột…xì hơi trong năm 2026.
Những startup AI hàng đầu như OpenAI, Anthropic, Scale AI thu hút phần lớn nguồn vốn đầu tư mạo hiểm rót vào các startup ở Thung lũng Silicon trong năm 2025. Ảnh: FT/Dreamstime |
Theo dữ liệu của PitchBook, các startup lớn nhất Mỹ đã lập kỷ lục gọi vốn 150 tỉ đô la trong 2025, vượt qua đỉnh cao 92 tỉ đô la được thiết lập vào năm 2021. Nhà đầu tư đang đua nhau rót tiền vào những startup AI hàng đầu như OpenAI và Anthropic.
Các nhà đầu tư mạo hiểm và chuyên gia trong ngành cho biết, số tiền này không chỉ giúp những người sáng lập startup thúc đẩy tăng trưởng mà còn để phòng thủ nếu thị trường đầu tư nguội lạnh đặc biệt khi các thị trường chứng khoán bắt đầu lo lắng về làn sóng chi tiêu khổng lồ cho hạ tầng AI.
“Hãy tranh thủ phơi cỏ khô khi trời còn nắng. Năm 2026 có thể mang đến bất ngờ nào đó. Khi thị trường còn rộng mở, cứ xây pháo đài bảng cân đối đi đã”, Lucas Swisher, đối tác của Coatue, quỹ đã rót vốn vào OpenAI, Databricks và SpaceX nói.
Năm nay, con số gọi vốn kỷ lục ở Thung lũng Silicon phần lớn đến từ vài thương vụ chưa từng có tiền lệ của các startup AI. Chẳng hạn, OpenAI huy động 41 tỉ đô la từ một nhóm nhà đầu tư do tập đoàn SoftBank của Nhật dẫn đầu. Anthropic gom 13 tỉ đô la hồi tháng 9 và Meta rót hơn 14 tỉ đô la vào startup gắn nhãn dữ liệu Scale AI.
Những startup AI tăng trưởng chóng mặt khác như Anysphere (hỗ trợ lập trình), Perplexity (tìm kiếm), và Thinking Machines Lab (nghiên cứu AI) cũng nhiều lần gọi vốn trong năm qua.
Nhiều nhà đầu tư cho biết họ đã khuyên các startup tranh thủ tích trữ tiền mặt khi cả thế giới vẫn đang lên cơn sốt về tiềm năng chuyển đổi nền kinh tế của AI.
“Rủi ro lớn nhất với các nhà sáng lập startup là là gọi vốn chưa đủ, nguồn tài trợ cạn kiệt, khiến công ty của họ sụp đổ”, Ryan Biggs, đồng trưởng bộ phận đầu tư mạo hiểm của Franklin Templeton nói.
Theo Carta, nền tảng theo dõi dữ liệu thị trường tư nhân, startup gọi vốn mới trung bình mỗi 2-3 năm một lần. Nhưng gần đây, những “ngôi sao” AI hàng đầu quay lại gặp nhà đầu tư chỉ sau vài tháng gọi vốn trong hàng loạt startup nhỏ hơn vẫn khát vốn.
“Nhà đầu tư đang dồn về những thương vụ gọi vốn của các startup giai đoạn cuối khi họ đã rõ ai là người thắng cuộc”, Biggs nói.
Một động lực nữa cho cơn sốt gọi vốn 2025 là tốc độ tăng trưởng của các startup AI hàng đầu vượt xa mọi thế hệ startup công nghệ trước đây.
Ví dụ điển hình là Anysphere, nhà phát hành công cụ lập trình Cursor dựa vào AI, có mức định giá chỉ 2,6 tỉ đô la vào đầu năm nhưng tăng vọt lên 27 tỉ đô la vào tháng 11. Trong cùng giai đoạn, doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) của Anysphere tăng khoảng 20 lần, chạm mốc 1 tỉ đô la.
Perplexity, “kẻ thách thức Google” trong lĩnh vực tìm kiếm AI, đã gọi vốn tới 4 lần trong năm qua, dù ban lãnh đạo liên tục khẳng định chưa cần tiền thêm.
Áp lực chi phí khổng lồ, đặc biệt với những công ty đang xây dựng các mô hình AI tiên phong, đòi hỏi công suất điện toán lớn và những con chip đắt đỏ, cũng buộc họ phải gọi vốn thường xuyên hơn.
Doanh thu trong 2025 của OpenAI ước tính khoảng 13 tỉ đô la nhưng công ty này vẫn đang lỗ hàng tỉ đô la mỗi năm vì chi tiêu mạnh tay cho việc phát triển mô hình, sản phẩm và hạ tầng AI.
Những vòng gọi vốn hoành tráng còn là cơ hội quảng bá tuyệt vời để các startup thu hút khách hàng tiềm năng và đặc biệt là các kỹ sư AI – nguồn lực đang chứng kiến sự tranh giành khốc liệt.
Việc góp mặt trong nhiều thương vụ khiến nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm lớn tiêu tiền nhanh hơn dự tính. Một loạt quỹ hàng đầu như Thrive Capital, Andreessen Horowitz và Tiger Global đã âm thầm khởi động quá trình gọi vốn mới. Tháng 12 vừa qua. Lightspeed Venture Partners và Dragoneer cũng công bố huy động vốn thành công cho các quỹ trị giá hàng tỉ đô la. Đó dấu hiệu cho thấy các startup “hot” nhất vẫn có thể tiếp cận dòng tiền mạo hiểm mới trong năm 2026.
Giới đầu tư còn tiết lộ, các nhà sáng lập của những startup lớn đang tích trữ tiền mặt để sẵn sàng “mua sắm” trong năm tới. Nếu tâm lý nhà đầu tư xoay chiều năm tới và các đối thủ nhỏ hơn khốn đốn vì không gọi được vốn, cơ hội thâu tóm sẽ xuất hiện.
Lê Linh (Theo Financial Times)
- 10:30 31/12/2025
