Tỷ phú đi lên từ nhặt sắt vụn, thưởng Tết ‘tiền xếp thành núi’ cho nhân viên

Tỷ phú đi lên từ nhặt sắt vụn, thưởng Tết ‘tiền xếp thành núi’ cho nhân viên

Giữa lúc nhiều doanh nghiệp chật vật vì chi phí, buộc phải cắt giảm thưởng Tết, tại Trung Quốc lại tồn tại một tập đoàn mà mỗi dịp cuối năm, tiền thưởng được xếp thành từng “núi” ngay trong nhà máy.

Người đứng sau hiện tượng gây bão mạng này là tỷ phú Phương Uy, sinh năm 1973, Chủ tịch Tập đoàn công nghiệp Phương Đạt Liêu Ninh (Fangda Group).

Không chỉ khiến dư luận choáng ngợp vì độ chịu chi cho người lao động, Phương Uy còn là một trong những doanh nhân hiếm hoi đi lên từ hoàn cảnh nghèo khó. Xuất phát điểm của ông không phải nhà xưởng hay vốn lớn mà là những ngày theo cha nhặt rác, gom sắt vụn mưu sinh.

Tuổi thơ nhặt rác và bài học kinh doanh từ phế liệu

Sinh ra tại vùng công nghiệp nặng truyền thống tỉnh Liêu Ninh, Phương Uy lớn lên trong một gia đình nghèo, thu nhập chủ yếu trông vào việc nhặt phế liệu. Năm 6 tuổi, cậu bé đã theo cha đi gom rác, phân loại từng mảnh sắt thép, nhựa, giấy vụn rồi đi bộ hàng chục cây số để bán lấy tiền.

Tỷ phú Phương Uy - Chủ tịch Tập đoàn Fangda, người đi lên từ nghề nhặt phế liệu và hiện sở hữu khối tài sản hơn 240 nghìn tỷ đồng. Ảnh: Guanglian Finance

Những bữa cơm cầm chừng, những lúc "ăn bữa nay lo bữa mai" đã trở thành ký ức không thể quên. Nhưng chính quãng thời gian đó lại giúp Phương Uy sớm hình thành tư duy thị trường: biết loại phế liệu nào có giá, lúc nào nên bán, nơi nào thu mua tốt hơn. 

Khi mới ngoài 10 tuổi, cậu bé đã hiểu rằng: giá trị không nằm ở vẻ bề ngoài, mà ở thời điểm và cách sử dụng.

Đầu những năm 1990, sau nhiều năm tích góp, hai cha con mở một xưởng sản xuất nhỏ. Bước ngoặt lớn đến khi ngành thép Trung Quốc suy thoái, một nhà máy thép bên bờ phá sản phải thế chấp một mỏ quặng sắt để trả nợ. Ít ai ngờ, chính mỏ quặng nhỏ bé ấy lại trở thành “gà đẻ trứng vàng”, khi giá quặng tăng mạnh chỉ vài năm sau đó.

Có trong tay nguồn vốn đầu tiên, Phương Uy bắt đầu hành trình mà giới tài chính ví von ông là “thợ săn tài sản quốc doanh”. Chiến lược của ông không phải chạy theo các doanh nghiệp hào nhoáng, mà là mua lại những nhà máy, mỏ than, công ty thép đang thua lỗ, đặc biệt tại Liêu Ninh quê hương ông.

Bằng việc tái cấu trúc quản trị, siết kỷ luật vận hành và tập trung vào hiệu quả thực chất, nhiều doanh nghiệp tưởng chừng “chết lâm sàng” đã hồi sinh chỉ sau vài năm, trở lại có lãi và đóng góp lớn cho Fangda Group.

Không dừng lại ở công nghiệp truyền thống, Phương Uy tiến sâu vào thị trường vốn, lần lượt thâu tóm một số công ty niêm yết quan trọng.

Theo số liệu công bố, tổng tài sản của Fangda Group hiện vượt 120 tỷ NDT (khoảng 463 nghìn tỷ đồng). Riêng Phương Uy sở hữu khối tài sản cá nhân khoảng 63 tỷ NDT (hơn 243 nghìn tỷ đồng), xếp thứ 59 trong danh sách người giàu Trung Quốc năm 2023 do Hurun công bố.

Ông chủ “trong mơ” và những mùa Tết tiền mặt gây bão

Nếu chỉ giàu có thì Phương Uy sẽ không trở thành hiện tượng. Điều khiến tên tuổi ông lan truyền mạnh mẽ chính là chính sách phúc lợi hiếm thấy dành cho người lao động.

Những “núi tiền” thưởng Tết tại Tập đoàn Fangda gây chú ý mỗi dịp cuối năm, trở thành biểu tượng cho chính sách đãi ngộ hiếm có với người lao động. Ảnh: Guanglian Finance

Từ năm 2011, Fangda duy trì thông lệ phát lì xì và thưởng Tết bằng tiền mặt. Trong vòng 8 năm, tổng số tiền lì xì của tập đoàn vượt 900 triệu NDT (khoảng 3.470 tỷ đồng).

Theo công bố, bình quân mỗi nhân viên đủ điều kiện nhận thưởng trong giai đoạn này được nhận khoảng 165.000 NDT (khoảng 637 triệu đồng), tính gộp qua nhiều năm. Toàn bộ các khoản chi đều được kê khai và nộp thuế đầy đủ theo quy định.

Từ năm 2019, Fangda gây “bão mạng” khi dựng các “bức tường tiền mặt”, “núi tiền thưởng Tết” cao ngất ngay trong nhà máy. Hình ảnh hàng chồng tiền xếp sát trần, công nhân lần lượt nhận thưởng đã trở thành thương hiệu mỗi dịp xuân về.

Đáng chú ý, không chỉ nhân viên đang làm việc, mà cả người lao động đã nghỉ hưu cũng nhận được trợ cấp. Tính đến đầu năm 2023, tổng chi phúc lợi của Fangda lên tới 3,8 tỷ NDT (khoảng 14,7 nghìn tỷ đồng).

Bên cạnh tiền thưởng, Fangda đầu tư mạnh vào bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thương mại, du lịch nước ngoài định kỳ cho nhân viên, môi trường làm việc ổn định trong những ngành vốn nhiều biến động như thép, than, hóa chất.

Phương Uy thường xuyên xuất hiện tại nhà máy, trực tiếp giao lưu, phát quà cho công nhân ở mọi cấp bậc. Ông nhiều lần nhấn mạnh: “Tài sản quý nhất của doanh nghiệp không phải tiền mà là những con người đã ở lại khi khó khăn nhất”.

Ngoài ra, tính đến năm 2023, Phương Uy và Fangda Group đã quyên góp hơn 1,3 tỷ NDT (khoảng 5.000 tỷ đồng) cho các hoạt động xã hội. 

Từ cậu bé nhặt rác đến tỷ phú hàng chục tỷ nhân dân tệ, từ mỏ sắt nhỏ đến đế chế công nghiệp nghìn tỷ, hành trình của Phương Uy không chỉ là câu chuyện làm giàu mà là bài học về cách giữ người, giữ lòng tin và giữ đạo đức kinh doanh trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

Tử Huy (Theo Guanglian Finance)

VietNamNet

- 20:25 08/02/2026