IEA đề xuất đợt xả kho dự trữ dầu lớn nhất lịch sử
IEA đề xuất đợt xả kho dự trữ dầu lớn nhất lịch sử
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đề xuất đợt xả kho dự trữ dầu lớn nhất trong lịch sử nhằm hạ nhiệt giá dầu thô tăng vọt giữa xung đột ở Iran, theo nguồn tin thân cận.
Lượng dầu dự kiến đưa ra thị trường sẽ vượt mức 182 triệu thùng mà các nước thành viên IEA đã giải phóng trong hai đợt vào năm 2022, khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine. Đề xuất này được đưa ra tại cuộc họp khẩn của quan chức năng lượng từ 32 quốc gia thành viên IEA vào ngày thứ Ba.
Các nước dự kiến sẽ đưa ra quyết định trong ngày 11/03. Kế hoạch sẽ được thông qua nếu không có quốc gia nào phản đối, nhưng chỉ cần một nước phản đối cũng có thể khiến kế hoạch bị trì hoãn.
Đề xuất của IEA nhằm đối phó với sự gián đoạn nghiêm trọng do Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa. Tuyến đường biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với các thị trường toàn cầu này mỗi ngày vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới. Các mối đe dọa tấn công tàu chở dầu từ Iran đã khiến hoạt động vận chuyển gần như đình trệ.
Những cuộc tấn công của Iran vào tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz chính là kịch bản từng khiến các nước phương Tây và đồng minh thành lập IEA vào năm 1974, sau lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Arab. Tổ chức này thiết lập quy định về lượng dầu dự trữ mà các quốc gia thành viên phải duy trì và điều phối việc xả kho nhằm bảo vệ nền kinh tế trước biến động của thị trường dầu.
Kể từ ngày 28/02, khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công nhằm vào Iran, giá dầu đã có lúc tăng tới 40%, vượt ngưỡng 100 USD/thùng trước khi giảm trở lại trong tuần này khi giới giao dịch theo dõi sát các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về thời gian kéo dài của cuộc chiến. Giá dầu kết thúc phiên thứ Ba dưới 84 USD/thùng, nhưng giá các nhiên liệu như dầu diesel vẫn tiếp tục tăng mạnh.
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nguy cơ lạm phát gia tăng và thị trường chứng khoán điều chỉnh sẽ xuất hiện, đồng thời gây thêm áp lực chi phí nhiên liệu đối với người tiêu dùng.
Theo Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, các nước thành viên hiện nắm giữ khoảng 1.2 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ công, cùng khoảng 600 triệu thùng trong kho dự trữ thương mại bắt buộc. Theo ước tính sơ bộ, lượng này tương đương khoảng 124 ngày nguồn cung bị gián đoạn từ khu vực Vịnh Ba Tư.
Các đợt xả kho dự trữ chiến lược trước đây cho thấy kết quả không hoàn toàn giống nhau.
Năm 2022, các nước IEA đã thực hiện hai đợt xả kho liên tiếp sau khi Nga tấn công Ukraine. Ban đầu, giá dầu thậm chí tăng 20% do thị trường cho rằng động thái này cho thấy cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng hơn dự đoán. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng việc xả kho cuối cùng đã giúp hạ nhiệt giá dầu.
Một trường hợp được xem là đặc biệt thành công diễn ra năm 1991, khi Tổng thống Mỹ George H.W. Bush chuẩn bị cho chiến dịch “Bão táp Sa mạc” bằng cách ra lệnh rút dầu từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR) ngay trong đêm liên quân do Mỹ dẫn đầu tấn công Iraq. Các nước thành viên IEA cũng đồng loạt xả kho theo kế hoạch đã chuẩn bị trước đó.
Giá dầu đã giảm hơn 20% ngay trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công. Khi lực lượng liên quân tiến vào Iraq và Kuwait vào tháng 02, lượng dầu từ SPR đã được đưa ra thị trường.
- 09:24 11/03/2026
