Nóng: Mỹ khởi động điều tra thương mại với hàng loạt quốc gia, có cả Việt Nam

12/03/2026 08:20

12-03-2026 08:20:04+07:00

Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày thứ Tư thông báo mở các cuộc điều tra thương mại mới đối với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu (EU) và hơn một chục nền kinh tế khác, nhằm tìm cách thay thế các mức thuế đối ứng của ông Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Theo Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, các cuộc điều tra này sẽ được tiến hành theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Quy định này cho phép Mỹ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia bị xác định có hành vi thương mại không công bằng.

Các mức thuế theo Điều 301 có thể thay thế ít nhất một phần các mức thuế đối ứng mà ông Trump áp lên phần lớn các quốc gia trên thế giới vào năm ngoái mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

“Chính sách thương mại của Tổng thống vẫn không thay đổi”, ông Greer nói. “Mục tiêu là bảo vệ việc làm của người Mỹ và đảm bảo thương mại công bằng với các đối tác”.

Ông cho biết các cuộc điều tra theo Điều 301 sẽ tập trung vào “những hành động, chính sách và thực tiễn của một số nền kinh tế liên quan đến tình trạng dư thừa công suất và sản lượng trong các ngành sản xuất”.

“Chúng tôi kỳ vọng cuộc điều tra sẽ phát hiện nhiều hành vi thương mại không công bằng liên quan đến năng lực sản xuất dư thừa”, ông nói. “Quan điểm của chúng tôi là một số đối tác thương mại lớn vẫn duy trì năng lực sản xuất không phù hợp với tín hiệu thị trường từ nhu cầu trong nước và toàn cầu”.

Theo ông Greer, tình trạng này đã dẫn đến các thặng dư thương mại lớn và kéo dài.

Ngoài Mexico, Trung Quốc và EU, các nền kinh tế khác nằm trong diện điều tra gồm Nhật Bản, Ấn Độ, Đài Loan, Việt Nam, Hàn Quốc, Singapore, Thụy Sĩ, Na Uy, Indonesia, Malaysia, Campuchia, Bangladesh và Thái Lan.

“Chúng tôi cũng dự kiến sẽ có thêm các cuộc điều tra Điều 301 khác theo từng quốc gia cụ thể, hoặc sử dụng các công cụ và hình thức điều tra khác”, ông Greer cho biết, nhưng không nêu thêm chi tiết.

Theo quy trình của Điều 301, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ tiếp nhận ý kiến bằng văn bản về cuộc điều tra và tổ chức các phiên điều trần. “Chúng tôi cũng sẽ tham vấn với các đối tác thương mại nằm trong diện điều tra”, ông Greer nói.

“Sau đó, USTR sẽ đưa ra kết luận và phân tích của mình, và nếu cần thiết sẽ đề xuất các biện pháp đáp trả”, ông cho biết. Các biện pháp này có thể bao gồm áp thuế, áp phí đối với dịch vụ hoặc các biện pháp khác.

Trước đó, ngày 20/02, Tòa án Tối cao Mỹ với tỷ lệ phán quyết 6-3 đã cho rằng ông Trump không có thẩm quyền áp các mức thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) như ông đã viện dẫn.

Chỉ vài giờ sau phán quyết này, ông Trump đã ký sắc lệnh áp mức “thuế toàn cầu” mới 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại. Tuy nhiên, các mức thuế theo Điều 122 chỉ có hiệu lực tối đa 150 ngày.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuần trước cho biết ông tin rằng đến tháng 8, mức thuế của Mỹ sẽ quay trở lại mức như trước khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết.

Ông Bessent cho biết trong vài tháng tới, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ và Bộ Thương mại sẽ hoàn tất các nghiên cứu liên quan đến thương mại để tạo cơ sở pháp lý cho việc áp thêm thuế quan.

“Tôi tin chắc rằng các mức thuế sẽ trở lại mức cũ trong vòng 5 tháng, và đây là những công cụ có thẩm quyền rất đầy đủ”, ông nói.

“Chúng đã vượt qua hơn 4,000 thách thức pháp lý. Dù quá trình triển khai chậm hơn, nhưng nền tảng pháp lý của chúng vững chắc hơn nhiều.”

Vương Đông

FILI

- 07:18 12/03/2026