'Bật công tắc' cho mục tiêu tăng trưởng từ việc tháo gỡ rào cản thể chế

04/05/2026 11:07

04-05-2026 11:07:00+07:00

Chỉ trong một thời gian ngắn, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được ban hành, bao phủ hầu hết các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Người dân và doanh nghiệp đến nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tây Ninh. (Ảnh: Bùi Giang/TTXVN)

Trong tiến trình thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, Đảng ta đã sớm xác định cải cách thể chế là khâu đột phá chiến lược. Tinh thần này được thể hiện xuyên suốt trong các nghị quyết, kết luận quan trọng như Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, hay Kết luận số 18-KL/TW, ngày 2/4/2026 kết luận Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV với yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển.

Những định hướng nhất quán đó không chỉ khẳng định vai trò trung tâm của thể chế, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết: phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ, coi cải cách hành chính là đòn bẩy trực tiếp cho tăng trưởng.

Sức sống mới từ những "con số biết nói”

Bám sát đường lối của Đảng, Chính phủ đã cụ thể hóa bằng hàng loạt chính sách điều hành quyết liệt. Kinh tế Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động mạnh mẽ không chỉ ở những con số thống kê khô khan mà còn ở một tư duy quản trị mới: quyết liệt, minh bạch và lấy hiệu quả làm thước đo hành động.

Thực tiễn 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu tích cực. Theo Bộ Tài chính, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 4 tháng đầu năm tăng 33,9%; tổng vốn đăng ký bổ sung cho nền kinh tế tăng 84,6%.

Đáng chú ý, bình quân mỗi tháng có gần 30.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường, với gần 1,9 triệu tỷ đồng được đưa vào sản xuất kinh doanh. Điều này phản ánh rõ nét sự cải thiện niềm tin thị trường - yếu tố cốt lõi trong vận hành kinh tế.

Ở góc độ thương mại, dù nhập siêu khoảng 7,11 tỷ USD, song cơ cấu nhập khẩu cho thấy gần 92% là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Đây là chỉ dấu quan trọng cho thấy nền kinh tế đang “nhập để sản xuất,” chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới, thay vì lệ thuộc vào tiêu dùng.

Những kết quả trên không phải ngẫu nhiên mà là kết quả trực tiếp từ nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, là minh chứng cho sự phục hồi niềm tin và hiệu quả của các chính sách kích cầu, tháo gỡ rào cản pháp lý.

Cuộc “tổng tiến công” vào rào cản thể chế

Cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ đã triển khai một nhịp độ cải cách chưa từng có. Một cuộc "cách mạng" về cải cách hành chính đang được đẩy lên cao trào nhằm hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng "hai con số" cho giai đoạn 2026-2030.

Kết quả bước đầu rất rõ: bãi bỏ 184 thủ tục hành chính, 890 điều kiện kinh doanh không còn phù hợp. Quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024. Những con số này cho thấy cải cách không còn dừng ở khẩu hiệu, mà đã đi vào thực chất.

Cán bộ Thuế tỉnh Phú Thọ hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai thuế. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)

Khi thủ tục được đơn giản hóa, điều kiện kinh doanh được cắt giảm, chi phí tuân thủ giảm xuống, thì lợi nhuận kỳ vọng tăng lên, niềm tin được củng cố. Khi đó, dòng vốn sẽ tự tìm đến khu vực sản xuất-kinh doanh, thay vì bị “giam giữ” trong các kênh đầu cơ.

Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu “luật ban hành phải đi kèm nghị định hướng dẫn” đã trực tiếp xử lý tình trạng chậm trễ chính sách, điểm nghẽn kéo dài nhiều năm - khoảng cách giữa ban hành luật và hướng dẫn thực thi. Cùng với đó, trách nhiệm được cá thể hóa, gắn với người đứng đầu; kết quả thực thi được công khai, tạo áp lực cải cách thực chất trong toàn hệ thống.

Cách làm này phản ánh rõ nét tinh thần đổi mới quản trị theo đúng định hướng của Đảng: minh bạch, đo lường được và có chế tài cụ thể. Đó chính là bản chất của một Nhà nước kiến tạo, không can thiệp sâu vào thị trường, mà tạo lập môi trường để thị trường vận hành hiệu quả hơn.

'Bật đúng công tắc' cho mục tiêu tăng trưởng

Một trong những yêu cầu xuyên suốt trong các văn kiện và nghị quyết của Đảng là phát huy mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân. Thực tế cho thấy, giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn đầu tư lên tới khoảng 38.500 nghìn tỷ đồng; trong đó 80% đến từ khu vực ngoài nhà nước.

Điều này khẳng định Nhà nước không thể “huy động” bằng mệnh lệnh hành chính, mà phải tạo lập môi trường thể chế minh bạch, ổn định để dòng vốn tự vận động.

Khi thủ tục được cắt giảm, chi phí tuân thủ hạ xuống, rủi ro pháp lý được kiểm soát, lợi nhuận kỳ vọng sẽ tăng lên. Khi đó, nguồn lực xã hội sẽ dịch chuyển vào sản xuất-kinh doanh, thay vì bị phân tán vào các kênh đầu cơ. Đây chính là bản chất của một Nhà nước kiến tạo phát triển, điều mà các nghị quyết của Đảng đã nhiều lần nhấn mạnh.

Dù kết quả bước đầu tích cực, nhưng thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu thực thi. Nguy cơ “trên nóng, dưới lạnh,” hay sự phát sinh của các rào cản mới dưới hình thức tinh vi hơn, có thể làm suy giảm hiệu quả cải cách. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục cắt giảm, mà phải tiến tới tái cấu trúc toàn diện hệ thống thủ tục hành chính, gắn với chuyển đổi số, minh bạch hóa và nâng cao trách nhiệm giải trình.

Cán bộ Thuế cơ sở 7 (Thuế An Giang) hướng dẫn người dân thủ tục thuế theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP. (Ảnh: Phạm Hậu/TTXVN)

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn. Nhưng thực tiễn đang cho thấy, khi cải cách thể chế được đặt đúng vị trí như một đột phá chiến lược theo đúng đường lối của Đảng thì đó chính là “công tắc” kích hoạt tăng trưởng.

Khi rào cản được tháo gỡ, niềm tin được củng cố, nguồn lực được khơi thông, nền kinh tế sẽ không chỉ tăng trưởng về quy mô, mà còn chuyển biến về chất theo hướng minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn.

Cải cách thể chế, vì vậy, không chỉ là giải pháp trước mắt, mà là con đường tất yếu để hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới. Vấn đề còn lại là duy trì kỷ luật thực thi và sự nhất quán trong hành động, để dòng chảy cải cách không bị gián đoạn./.

Quốc Huy

Vietnamplus

- 10:05 04/05/2026