An ninh thanh toán: "Cuộc đua không có vạch đích" của ngành ngân hàng

An ninh thanh toán: "Cuộc đua không có vạch đích" của ngành ngân hàng

Sự phát triển của AI, dữ liệu lớn và thanh toán số đang thay đổi ngành tài chính. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức mới về bảo mật, đòi hỏi ngành ngân hàng chuyển từ phòng thủ sang chủ động quản trị rủi ro.

Hội nghị Quản lý rủi ro thanh toán năm 2026 với chủ đề "An ninh hoạt động thanh toán trong kỷ nguyên số: Cơ hội và thách thức"

Ngày 12/6 tại Ninh Bình, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức Hội nghị Quản lý rủi ro thanh toán năm 2026 với chủ đề "An ninh hoạt động thanh toán trong kỷ nguyên số: Cơ hội và thách thức".

Phát biểu khai mạc hội nghị, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhấn mạnh, an ninh hoạt động thanh toán không còn là nhiệm vụ riêng của từng ngân hàng mà đã trở thành nhiệm vụ chiến lược, là điều kiện tiên quyết bảo đảm sự phát triển bền vững của toàn hệ thống.

Theo TS. Đào Minh Tú, rủi ro mất an toàn trong thanh toán không chỉ gây thiệt hại về tài sản cho khách hàng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của thị trường. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, các tổ chức tín dụng cần liên tục đầu tư hạ tầng, nâng cấp công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường trách nhiệm trong bảo vệ hệ thống.

Ông cho rằng an ninh mạng và an toàn thanh toán là "cuộc đua không có vạch đích", đòi hỏi các giải pháp bảo mật phải luôn đi trước một bước so với các nguy cơ phát sinh.

Tại hội nghị, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), cho biết thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. Trong 4 tháng đầu năm 2026, số lượng giao dịch tăng 36,02%, giá trị giao dịch tăng 10,74% so với cùng kỳ năm trước. Các phương thức thanh toán qua Internet, Mobile Banking và mã QR ngày càng được mở rộng.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thanh toán số cũng kéo theo những thách thức mới khi tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức và thủ đoạn tấn công. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước xác định bảo đảm an toàn hệ thống và củng cố niềm tin thị trường là nền tảng cho quá trình phát triển thanh toán số.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường an toàn trong hoạt động thanh toán, trong đó có việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao an ninh hoạt động thẻ và phối hợp với Bộ Công an triển khai Đề án 06. Đến ngày 22/5/2026, hơn 161,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,26 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu, xác thực sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Cùng với đó, hệ thống SIMO phục vụ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận đã kết nối với 147 đơn vị, góp phần nhận diện và cảnh báo các tài khoản có dấu hiệu nghi vấn.

Nhằm tăng cường phối hợp xử lý các vụ việc gian lận, lừa đảo trong thanh toán, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã ban hành Sổ tay hướng dẫn phối hợp hỗ trợ xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến các giao dịch nghi ngờ gian lận.

Theo bà Lê Hồng Nhung, đại diện Ban soạn thảo Sổ tay, đến nay đã có 54 tổ chức thành viên tham gia đào tạo và đăng ký triển khai. Tính đến ngày 25/5/2026, hệ thống đã xác minh và áp dụng biện pháp xử lý đối với 4.244 tài khoản có dấu hiệu gian lận, đồng thời truy vết 2.157 tài khoản liên quan trong các chuỗi giao dịch lừa đảo.

Từ thực tiễn triển khai tại các ngân hàng thương mại, đại diện Vietcombank cho biết nhiều đơn vị đã xây dựng cơ chế phối hợp nội bộ và duy trì hoạt động hỗ trợ xử lý sự cố 24/7 nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh. Tuy nhiên, vẫn còn những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện liên quan đến quy trình phối hợp, thời gian xử lý, khung pháp lý và chuyển đổi số.

Kết luận hội nghị, TS. Đào Minh Tú khẳng định an ninh, an toàn thanh toán là yếu tố sống còn đối với toàn hệ thống ngân hàng. Ông nhấn mạnh các tổ chức cần chuyển từ tư thế ứng phó sang chủ động nhận diện sớm nguy cơ, đồng thời tăng cường liên kết giữa các ngân hàng, cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác quốc tế để xây dựng hệ sinh thái thanh toán số an toàn, bền vững.

Anh Minh

Báo Chính phủ

- 20:52 12/06/2026