Điện mặt trời phát mạnh ban ngày, nguồn điện đắt đỏ vẫn gánh giờ cao điểm tối
Điện mặt trời phát mạnh ban ngày, nguồn điện đắt đỏ vẫn gánh giờ cao điểm tối
Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, đặc biệt vào buổi tối. Trong bối cảnh điện mặt trời không thể phát điện sau khi mặt trời lặn, ngành điện buộc phải huy động thêm các nguồn điện có chi phí cao như LNG và điện dầu.
Nắng nóng chưa vào cao điểm, tiêu thụ điện đã phá kỷ lục
Tại tọa đàm “Đảm bảo cung ứng điện mùa khô năm 2026” do báo Xây dựng tổ chức chiều 10/6, ông Nguyễn Anh Tuấn, Ban Điều hành Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết, hai đợt nắng nóng vừa qua, đặc biệt đợt nóng cuối tháng 5 với nền nhiệt độ rất cao, đã phá vỡ nhiều kỷ lục về công suất và sản lượng tiêu thụ điện của hệ thống điện quốc gia cũng như hệ thống điện miền Bắc so với năm 2025.
Cụ thể, 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận tổng sản lượng điện toàn hệ thống đạt 138,9 tỷ kWh, tăng 8,9% so với năm 2025. Các tháng cuối năm nay, dự kiến sản lượng điện tiêu thụ khoảng 325 tỷ kWh. Theo NSMO, hệ thống điện vẫn sẽ đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng điện của đất nước trong năm 2026.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, áp lực lớn nhất đối với công tác điều hành hệ thống điện nằm ở các khung giờ cao điểm, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Khi đó, nhu cầu sử dụng điều hòa và các thiết bị làm mát tăng mạnh, kéo theo công suất tiêu thụ điện tăng đột biến.
"Ngay cả khi sử dụng cùng một thiết bị, chỉ cần nhiệt độ ngoài trời tăng lên, lượng điện tiêu thụ cũng có thể tăng đáng kể", ông nhấn mạnh.
Điện mặt trời đóng góp đáng kể vào sản lượng điện quốc gia. Ảnh: Thạch Thảo |
Cuối tháng 5 vừa qua, ghi nhận công suất đỉnh của toàn hệ thống điện quốc gia lên đến 58.000 MW, tăng 5,6% so với kỷ lục năm 2025, sản lượng lên đến 1,2 tỷ kWh/ngày, tăng tương đương khoảng 9,5% so với kỷ lục thiết lập năm 2025.
Trong đó, miền Bắc tiêu thụ đến 630 triệu kWh, quá một nửa sản lượng tiêu thụ cả nước. Công suất đỉnh lên đến 30.000 MW, tăng tương đương 6,3% so với kỷ lục năm 2025, tăng tương đương với 1 nhà máy thủy điện Hoà Bình.
Điều này có nghĩa mỗi năm ở miền Bắc sẽ cần thêm một nhà máy thủy điện Hòa Bình thì mới có thể đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng hàng năm.
Theo ông, hiện mới là chớm hè, dự kiến El Nino năm nay sẽ bắt đầu từ giữa năm nay đến năm 2027 nên còn rất nhiều khó khăn phía trước.
“Song, phải bằng mọi cách, mọi giá và mọi phương pháp,... chúng tôi cố gắng để đảm bảo cung ứng điện tốt nhất cho mùa nắng nóng năm 2026 cũng như các tháng còn lại của năm 2026”, ông Tuấn nói.
Ông Đỗ Văn Năm, thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), cho biết năm nay miền Bắc xuất hiện nắng nóng sớm, trong khi công suất phụ tải đỉnh tăng lên mức rất cao. Đây là thách thức lớn đối với các đơn vị trong Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đặc biệt là EVNNPC.
Theo ông Năm, phụ tải sản xuất công nghiệp và sinh hoạt hộ gia đình hiện chiếm khoảng 95-96% tổng phụ tải của EVNNPC. Đây cũng là hai nhóm khách hàng có mức tăng nhu cầu điện mạnh nhất trong các đợt nắng nóng.
Nguyên nhân là trong thời tiết nắng nóng, các hệ thống làm mát, điều hòa tại nhà máy, phân xưởng và hộ gia đình phải vận hành với công suất cao trong thời gian dài, làm nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh.
Ông Năm cho biết, trong đợt nắng nóng cuối tháng 5, sản lượng điện tiêu thụ tại 17 tỉnh, thành phố do EVNNPC quản lý đã lên tới 430-440 triệu kWh/ngày, cao hơn khoảng 100 triệu kWh/ngày so với những ngày thời tiết bình thường. Điều này cho thấy áp lực rất lớn lên hệ thống điện cũng như mức tăng đột biến của phụ tải.
Lý do phải huy động nguồn điện đắt tiền
Liên quan đến việc hệ thống điện phải huy động các nguồn điện có chi phí cao như điện dầu và điện khí LNG trong tháng 5, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết công tác điều độ và huy động các nhà máy điện thuộc trách nhiệm của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO).
Theo ông Hùng, việc huy động nguồn điện được thực hiện theo các quy định về vận hành hệ thống điện và thị trường điện, đồng thời phải đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật và hiệu quả kinh tế. Việc huy động từng loại hình nguồn điện còn phụ thuộc vào nhu cầu phụ tải thực tế, tình hình thủy văn, khả năng cung cấp nhiên liệu và các quy định của thị trường điện.
Ông cho biết, trong những tháng vừa qua, thời tiết nắng nóng khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao, buộc hệ thống phải huy động công suất lớn từ các nhà máy điện.
“Mặc dù các nhà máy thủy điện, nhiệt điện than, tua-bin khí và năng lượng tái tạo đã được huy động ở mức công suất cao, hệ thống vẫn phải huy động thêm các nguồn điện có chi phí đắt đỏ như điện dầu và điện khí LNG để đáp ứng nhu cầu phụ tải”, ông Hùng nói.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, điện mặt trời hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu nguồn cung điện. Tuy nhiên, loại hình này chỉ phát điện mạnh vào ban ngày và hầu như không tạo ra sản lượng trong khung giờ cao điểm buổi tối.
Do đó, hệ thống điện cần các nguồn điện linh hoạt như thủy điện, tua-bin khí, điện khí LNG và các nhà máy chạy dầu DO để bù đắp công suất thiếu hụt. Theo ông Tuấn, dù điện LNG và điện dầu có chi phí sản xuất cao, đây là những nguồn điện có khả năng khởi động nhanh, giúp đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong các giờ cao điểm buổi tối và góp phần bảo đảm an ninh cung ứng điện.
Tâm An
- 19:25 10/06/2026
