Hải quan lý giải nguyên nhân nhập siêu hơn 15 tỷ USD
Hải quan lý giải nguyên nhân nhập siêu hơn 15 tỷ USD
Tính đến ngày 7/6, Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu hơn 15 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. Theo đại diện Cục Hải quan, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự gia tăng mạnh của nhóm máy vi tính, linh kiện điện tử, năng lượng và nhiều mặt hàng phục vụ sản xuất.
Thông tin ngày 9/6, ông Ngô Như An - Phó Trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan, Cục Hải quan - cho biết cán cân thương mại thời gian qua có nhiều biến động đáng chú ý. Tính đến ngày 7/6, Việt Nam nhập siêu hơn 15 tỷ USD.
Theo ông An, nhóm hàng tác động lớn nhất đến cán cân thương mại là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Giá nhiều loại chip trên thị trường thế giới tăng mạnh, có loại tăng gấp 5-7 lần so với trước, kéo theo giá trị nhập khẩu tăng cao.
Số liệu của Cục Hải quan cho thấy, chỉ trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã đạt hơn 88 tỷ USD, tăng tới 57,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 5, nhóm hàng này đạt hơn 21 tỷ USD, tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam.
Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng cao, kéo theo giá trị nhập khẩu năng lượng tăng mạnh. Trong 5 tháng đầu năm, nhập khẩu xăng dầu các loại đạt gần 4,9 tỷ USD, tăng 81,6%; khí hóa lỏng đạt hơn 1,1 tỷ USD, tăng 40,6%; các sản phẩm khác từ dầu mỏ đạt hơn 1,3 tỷ USD, tăng tới 97,4%; dầu thô đạt khoảng hơn 3,5 tỷ USD.
Một động lực khác đến từ nhu cầu sản xuất trong nước. Theo đại diện cơ quan hải quan, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu và linh kiện nhằm bảo đảm nguồn cung cho các đơn hàng đã ký kết.
 |
"Trong khi nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu nhìn chung lại có xu hướng giảm. Tổng hòa các yếu tố này đã tác động đáng kể tới cán cân thương mại", ông An cho biết.
Tuy nhiên, theo đại diện hải quan, diễn biến xuất nhập khẩu trong thời gian tới vẫn rất khó dự báo do những biến động từ chiến tranh, địa chính trị và kinh tế thế giới.
"Qua theo dõi của cơ quan hải quan, tình hình nhập siêu đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Đầu tháng 6 vẫn nhập siêu nhưng mức độ thấp hơn trước đó. Đặc biệt, trong nửa cuối tháng 5, cán cân thương mại đã quay trở lại trạng thái xuất siêu", ông An nói.
Liên quan đến đề án đề xuất hải quan làm đầu mối chủ trì kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu, ông Nguyễn Anh Tài - Phó Trưởng ban Giám sát quản lý về hải quan - cho biết, đây không phải là đề xuất mới. Giai đoạn 2017-2018, cơ quan hải quan từng báo cáo Chính phủ về nội dung này. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan cũng như bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu thời điểm đó nên đề án chưa được triển khai. Đề án hiện vẫn đang trong giai đoạn xin chủ trương của Chính phủ.
Trong bối cảnh hiện nay, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, cơ quan Hải quan tiếp tục nghiên cứu triển khai đề án theo hướng thận trọng, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là mô hình của Trung Quốc.
 |
Ông Tài cho biết tại Trung Quốc, cơ quan hải quan được giao phạm vi quản lý rất rộng và giữ vai trò trung tâm trong hoạt động xuất nhập khẩu. Việt Nam đang nghiên cứu kinh nghiệm này nhưng sẽ triển khai từng bước, trước mắt dự kiến thí điểm tại một số cửa khẩu đường bộ.
Ông Trần Đức Hùng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan - cho biết thêm, đề án này là thay đổi rất lớn, không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tác động trực tiếp đến cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ và nguồn nhân lực của nhiều bộ, ngành. Nếu được thông qua, đây có thể trở thành một trong những bước cải cách đáng chú ý nhất trong lĩnh vực quản lý xuất nhập khẩu thời gian tới.
Dương Hưng
- 20:03 09/06/2026
