Vừa đón tin vui xuất siêu hơn 7 tỷ USD, nông sản Việt đối mặt ‘cửa ải’ mới

Vừa đón tin vui xuất siêu hơn 7 tỷ USD, nông sản Việt đối mặt ‘cửa ải’ mới

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản mang về gần 30 tỷ USD và xuất siêu hơn 7 tỷ USD sau 5 tháng đầu năm, tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Tuy nhiên, các thị trường siết chặt hàng rào kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng đang trở thành "giấy thông hành" bắt buộc đối với nông sản Việt.

Trung Quốc tăng mua, Mỹ giảm nhập khẩu

Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 17/6, ông Đặng Ngọc Điệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) - cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong tháng 5 ước đạt 6,5 tỷ USD, tăng 1% so với tháng trước và tăng gần 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt gần 30 tỷ USD, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Về thị trường, lãnh đạo Bộ NN&MT cho hay, Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu, chiếm 20,8% tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam và ghi nhận mức tăng 16,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ - thị trường lớn thứ hai giảm 9,5%, còn thị trường Nhật Bản tăng mạnh 25,9%, cho thấy tín hiệu tích cực tại khu vực Đông Bắc Á.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu nông, lâm, thủy sản tháng 5 ước đạt 4,7 tỷ USD, giảm 5,6% so với tháng trước nhưng tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 22 tỷ USD, tăng 12,6%.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp.

"Trong bối cảnh nền kinh tế nhập siêu đáng kể gây áp lực đối với tăng trưởng, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế khi duy trì mức xuất siêu hơn 7 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm", Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Điệp chia sẻ.

Đánh giá về triển vọng những tháng cuối năm, ông Điệp cho rằng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ nhu cầu tại các thị trường lớn tiếp tục duy trì ở mức tích cực đối với nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam. Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao chất lượng sản phẩm được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ NN&MT cũng lưu ý các thị trường nhập khẩu đang ngày càng siết chặt các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và minh bạch thông tin sản phẩm. Do đó, việc hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu thời gian tới.

18.500 sản phẩm đã lên hệ thống truy xuất nguồn gốc

Ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ NN&MT - cho biết, hiện các thị trường đang siết chặt các hàng rào kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng, gây sức ép đến hoạt động xuất khẩu nông sản.

Để đáp ứng các yêu cầu này, Bộ NN&MT đang đẩy mạnh triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản trên phạm vi cả nước. Đến nay, Bộ NN&MT đã tổ chức 10 cuộc họp, hội nghị với các địa phương, và các đơn vị cung cấp giải pháp; đồng thời làm việc với nhiều doanh nghiệp lớn trong các ngành hàng lúa gạo, chăn nuôi, thủy sản, rau quả, chè, cà phê và các nông sản chủ lực khác nhằm đưa dữ liệu vào hệ thống.

Ông Long thông tin: Đến ngày 12/6, hệ thống đã quản lý khoảng 18.500 sản phẩm thuộc 112 nhóm sản phẩm, 919 lô hàng của 547 nông hộ, 255 vùng trồng và 149 doanh nghiệp tại 26 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố.

Các sản phẩm nông sản xuất khẩu sắp tới bắt buộc phải truy xuất nguồn gốc.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được Bộ NN&MT công bố từ cuối năm 2025 và hiện đang vận hành trên hai nền tảng trực tuyến, đồng thời phát triển ứng dụng trên điện thoại để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tham gia.

Một trong những kết quả bước đầu đáng chú ý là mặt hàng sầu riêng. Đến ngày 10/5, đã có 3 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang Trung Quốc với đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Nguyễn Văn Long, từ ngày 1/7 tới, Bộ NN&MT dự kiến mở rộng triển khai truy xuất nguồn gốc đối với một số ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thịt, trứng, sữa, dứa, chanh leo và chè.

Thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đồng loạt triển khai truy xuất nguồn gốc nông sản trên phạm vi toàn quốc.

“Việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ phục vụ quản lý chuỗi sản xuất mà còn tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng tiếp cận thị trường và hỗ trợ xuất khẩu nông sản trong giai đoạn tới”, ông Nguyễn Văn Long cho hay.

Dương Hưng

Tiền Phong

- 14:05 17/06/2026