Dự báo 6 tỉnh đầu tiên tăng trưởng dân số âm, Hà Nội và TPHCM còn bao lâu nữa?
Dự báo 6 tỉnh đầu tiên tăng trưởng dân số âm, Hà Nội và TPHCM còn bao lâu nữa?
Việt Nam có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng dân số âm từ năm 2051, theo dự báo ở kịch bản xấu nhất. Tại địa phương, từ năm 2034 bắt đầu có tỉnh ghi nhận dân số dừng tăng.
Dân số Việt Nam có thể dừng tăng vào năm 2060
Năm 2024, dân số Việt Nam đạt 101,3 triệu người. Dự báo mới nhất của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy theo phương án trung bình, đến năm 2074, quy mô dân số sẽ đạt khoảng 114,2 triệu người; theo phương án thấp là 103,9 triệu người và theo phương án cao là 118,5 triệu người.
Theo phương án trung bình, trong 5 năm 2024-2029, tỷ lệ tăng dân số bình quân hằng năm của cả nước đạt 0,66%. Sau đó, tốc độ tăng sẽ giảm dần, đến năm 2060 gần như đạt trạng thái "dừng" khi tốc độ tăng bằng 0%. Từ năm 2061 trở đi, tốc độ tăng được dự báo chuyển sang giá trị âm.
Tỷ lệ tăng dân số bình quân hằng năm theo 3 phương án giai đoạn 2024-2074. Nguồn: Cục Thống kê |
So với dự báo dân số năm 2019 do Cục Thống kê tiến hành, cũng với phương án trung bình, trạng thái "dừng" sẽ đến vào giai đoạn 2064-2069. Điều này có nghĩa là theo dự báo mới nhất, dân số Việt Nam sẽ dừng tăng sớm hơn, đồng nghĩa với mức tăng trưởng âm sẽ đến sớm hơn.
Thậm chí, trong trường hợp mức sinh giảm như phương án thấp, nghĩa là ở kịch bản xấu hơn ở dự báo mới nhất, năm 2051, dân số Việt Nam sẽ ghi nhận tình trạng tăng trưởng âm, sớm hơn 10 năm so với phương án trung bình.
Điều đáng nói, mức giảm dân số diễn ra khá nhanh và ngày càng mạnh. Giai đoạn 2049-2054, bình quân mỗi năm dân số giảm 0,05%/năm. Mức giảm này ở cuối thời kỳ dự báo (2069-2074) là 0,44%/năm, tương đương giảm bình quân 461.000 người mỗi năm.
Năm 2024, dân số Việt Nam đạt 101,3 triệu người. Ảnh: Hoàng Hà |
Trong dự báo dân số 2019, nếu tiếp tục duy trì mức sinh thấp và giảm mạnh, sau năm 2054 dân số sẽ bắt đầu tăng trưởng âm. Giai đoạn 2064-2069, mỗi năm dân số giảm bình quân 200.000 người/năm, tương đương 0,18%/năm.
Việt Nam đang nỗ lực xây dựng các chính sách, chiến lược nhằm duy trì mức sinh thay thế. Nếu theo phương án cao với kịch bản mức sinh Việt Nam sẽ đạt 2,01 con/phụ nữ vào cuối thời kỳ dự báo, dân số Việt Nam vẫn tăng nhẹ đến năm 2074. Khi đó, dân số nước ta sẽ tăng khoảng 58.000 người/năm. So với dự báo của năm 2019, con số này khác xa, bởi thời điểm đó, Cục Thống kê dự báo giai đoạn 2064-2069, dân số Việt Nam vẫn tăng 200.000 người mỗi năm.
6 tỉnh đầu tiên có nguy cơ tăng trưởng âm dân số, TPHCM, Hà Nội dừng tăng dân số khi nào?
Ở cấp tỉnh, kết quả dự báo dân số được Cục Thống kê thực hiện đến năm 2049.
Theo phương án trung bình, mức tăng dân số của hầu hết các tỉnh giảm dần qua các giai đoạn dự báo. Giai đoạn 2045-2049, nghĩa là chỉ khoảng 20 năm nữa, có 6 tỉnh có mức tăng dân số âm gồm Vĩnh Long (-0,3%); Đồng Tháp, Cần Thơ, Cà Mau (đều ở mức -0,2%), Tây Ninh, An Giang (đều ở mức -0,1%). Đây vốn là các tỉnh có mức sinh thấp hiện nay.
Theo dự báo ở phương án mức sinh trung bình, năm 2034, dân số Vĩnh Long sẽ dừng tăng, sớm nhất cả nước. Khi đó, quy mô dân số địa phương này là hơn 3.379.000 người. Năm 2039, tốc độ tăng dân số là -0,1%, nghĩa là mỗi năm giảm gần 2.900 người.
Tỉnh Đồng Tháp sẽ dừng tăng dân số vào năm 2045 còn TPHCM là năm 2049, theo dự báo ở phương án trung bình. Cùng thời điểm này, tốc độ gia tăng dân số của Hà Nội giảm còn 0,3%/năm.
|
Dự báo dân số và tỷ lệ tăng dân số bình quân năm của các tỉnh thành. Nguồn: Cục Thống kê
|
Dù vậy, năm 2049, Hà Nội và TPHCM vẫn là 2 đô thị lớn nhất cả nước với quy mô dân số trên 10 triệu người, tương ứng là 10,3 triệu người và 15,3 triệu người.
Theo các chuyên gia dân số, tăng trưởng dân số âm kéo dài có thể dẫn đến già hóa dân số diễn ra nhanh hơn, lực lượng lao động suy giảm, làm gia tăng áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc người cao tuổi. Vì vậy, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, hiện nay đều hướng tới mục tiêu duy trì mức sinh thay thế thay vì để mức sinh giảm quá thấp.
Võ Thu
- 13:00 13/07/2026
