Dự thảo mới quy định về 8 trường hợp không phải sử dụng hóa đơn
Dự thảo mới quy định về 8 trường hợp không phải sử dụng hóa đơn
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị định quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử. Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định về 08 trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo dự thảo ngày 14/04/2026. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong quản lý thuế, chuyển từ cách tiếp cận quản lý đồng loạt sang quản lý dựa trên bản chất giao dịch và mức độ rủi ro thuế.
Các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử
Theo quy định hiện hành tại Luật Quản lý thuế năm 2019, Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, nguyên tắc chung là người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập hóa đơn khi phát sinh giao dịch. Tuy nhiên, theo Khoản 4 Điều 8 Dự thảo Nghị định đã liệt kê cụ thể 8 trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, cụ thể như sau:
a) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân (trừ trường hợp hộ kinh doanh có bán hàng hóa thuộc đối tượng phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng).
b) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thông qua sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, đã được chủ quản sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo từng giao dịch thì không phải lập hóa đơn, trừ trường hợp người mua yêu cầu thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện lập hóa đơn điện tử giao cho người mua hoặc ủy nhiệm cho bên thứ ba lập hóa đơn điện tử.
Chủ quản sàn thương mại điện tử có trách nhiệm cung cấp thông tin người mua, thời điểm giao hàng và xác nhận trạng thái hoàn tất đơn hàng trên hệ thống để người bán lập hóa đơn điện tử theo quy định.
c) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản; thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
d) Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã khấu trừ thuế theo quy định pháp luật quản lý thuế.
đ) Các khoản phí và các khoản thu khác phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm (bao gồm nhượng tái bảo hiểm, các khoản thu hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và các khoản thu khác về nhượng tái bảo hiểm), giao dịch nhận tiền gửi, giao dịch tài chính (phát hành chứng khoán sơ cấp, phát hành giấy tờ có giá) và giao dịch sản phẩm phái sinh.
e) Trường hợp góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh tại Việt Nam để thành lập doanh nghiệp thì không phải lập hóa đơn mà sử dụng các chứng từ: biên bản chứng nhận góp vốn, biên bản giao nhận tài sản, biên bản định giá tài sản kèm theo bộ hồ sơ về nguồn gốc tài sản.
g) Trường hợp điều chuyển tài sản từ công ty mẹ đến các đơn vị hạch toán phụ thuộc và ngược lại; giữa các thành viên hạch toán phụ thuộc trong tổ chức; tài sản điều chuyển khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp thì tổ chức có tài sản điều chuyển phải có lệnh điều chuyển tài sản, kèm theo bộ hồ sơ nguồn gốc tài sản và không phải lập hóa đơn.
h) Các trường hợp theo quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 6, điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP bao gồm:
h.1) Hàng hóa, dịch vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của cơ sở kinh doanh như hàng hóa được xuất để chuyển kho nội bộ, xuất vật tư, bán thành phẩm để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh trong một cơ sở kinh doanh.
h.2) Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh xuất hoặc cung cấp sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm cả tài sản cố định do cơ sở kinh doanh tự xây dựng, tự sản xuất).
h.3) Các khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của cơ sở kinh doanh, gồm: các khoản thu về bồi thường bằng tiền (bao gồm cả tiền bồi thường về đất và tài sản trên đất khi bị thu hồi đất theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền), tiền thưởng, thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm, các khoản thu hộ, các khoản thù lao từ cơ quan Nhà nước do thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ các cơ quan Nhà nước, các khoản thu tài chính.
Việc quy định rõ các trường hợp miễn sử dụng hóa đơn điện tử giúp giảm chi phí tuân thủ góp phần tạo hành lang pháp lý minh bạch, hạn chế những cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tiễn.
Tác động của quy định mới đối với doanh nghiệp và cơ quan thuế
Việc dự thảo Nghị định quy định rõ 08 trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý thuế theo hướng hiện đại và phù hợp với thực tiễn hoạt động kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh giúp giảm các chi phí hành chính không cần thiết về thuế và hóa đơn khi rơi vào một trong 8 trường hợp nêu trên và có điều kiện tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, quy định mới còn giúp giảm thiểu các rủi ro vi phạm hành chính về hóa đơn và chứng từ. Trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp bị xử phạt do lập hóa đơn không đúng thời điểm, lập sai nội dung. Khi dự thảo quy định cụ thể từng trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, người nộp thuế sẽ dễ dàng xác định nghĩa vụ của mình hơn, từ đó hạn chế các tranh chấp và vi phạm phát sinh trong quá trình thực hiện.
Đối với cơ quan thuế, việc loại bỏ các giao dịch không cần thiết khỏi phạm vi quản lý hóa đơn điện tử sẽ giúp tập trung nguồn lực vào các giao dịch có nguy cơ thất thu cao hơn, nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác dữ liệu thuế. Tuy nhiên, để bảo đảm tính minh bạch, dự thảo vẫn yêu cầu các giao dịch được miễn lập hóa đơn phải có hệ thống chứng từ tương ứng như biên bản góp vốn, hồ sơ nguồn gốc tài sản hoặc dữ liệu giao dịch từ sàn thương mại điện tử. Đây là cơ chế cân bằng giữa mục tiêu đơn giản hóa thủ tục và yêu cầu kiểm soát thuế.
Có thể thấy, nếu quy định này được thông qua, sẽ góp phần giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh còn hỗ trợ cơ quan thuế nâng cao hiệu quả quản lý, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế số trong giai đoạn mới.
- 10:00 18/07/2026
_647581_thumb.jpg)
