Giải mã câu chuyện tăng trưởng GDP giảm tốc của Canada
Giải mã câu chuyện tăng trưởng GDP giảm tốc của Canada
Trong 10 năm qua, GDP thực tế bình quân đầu người của Canada chỉ tăng trung bình 0,6% mỗi năm. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức cao nhất gần 4,0% mỗi năm vào đầu những năm 1970.
Người dân mua sắm tại siêu thị ở Toronto, Canada. (Nguồn: THX/TTXVN)
|
Theo mạng tin “financialpost.com” ngày 16/7, tăng trưởng kinh tế của Canada đã giảm tốc đáng kể.
Trong 10 năm qua, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế bình quân đầu người của Canada chỉ tăng trung bình 0,6% mỗi năm. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức cao nhất gần 4,0% mỗi năm vào đầu những năm 1970 và thấp hơn giai đoạn tăng trưởng kéo dài 2,5% mỗi năm vào đầu thế kỷ 21.
Kể từ năm 2010, mức tăng trưởng trung bình hàng năm trong 10 năm liên tục ở mức dưới 1,0%. Trước đó, chỉ có hai giai đoạn 10 năm kết thúc vào năm 1996 và 1997 là có mức tăng trưởng trung bình dưới 1,0% mỗi năm. Trong cả 2 năm đó, tăng trưởng theo thập kỷ chỉ đạt 0,9%.
GDP có ý nghĩa chủ yếu vì thu nhập khả dụng của hộ gia đình bám sát tốc độ tăng trưởng của nó. Từ năm 1961, GDP thực tế bình quân đầu người của Canada đã tăng 209,1% và thu nhập khả dụng thực tế bình quân đầu người tăng 222,4%.
Thu nhập khả dụng đã tụt hậu so với GDP trong một thời gian ngắn vào những năm 1990, khi tỷ lệ việc làm phục hồi chậm sau cuộc suy thoái đầu thập kỷ đó và các chính phủ duy trì mức thuế cao do phải vật lộn với mức nợ cao.
Sau đó, thu nhập khả dụng đã vượt xa tốc độ tăng trưởng GDP trong vài năm sau năm 2008, được thúc đẩy bởi giá dầu tăng cao và thuế thấp hơn. Trong thập kỷ qua, tăng trưởng cả GDP và thu nhập cá nhân đã hội tụ với GDP thực tế bình quân đầu người tăng trung bình 0,6% mỗi năm và thu nhập khả dụng tăng 0,8%.
Mối tương quan chặt chẽ giữa tăng trưởng GDP và thu nhập khả dụng cho thấy rõ rằng nguyên nhân gây ra sự suy giảm gần đây trong thu nhập thực tế sau thuế không phải là sự phân phối lại thu nhập cho lợi nhuận doanh nghiệp hay nhóm 1% giàu nhất, mà là do tăng trưởng kinh tế chậm.
Tại Canada, tỷ lệ thu nhập của người lao động thực tế đã tăng nhẹ từ năm 2014 đến quý đầu tiên của năm nay - từ 50,1% lên 50,2% - trong khi lợi nhuận không thay đổi ở mức 27,9% tổng thu nhập. Khoảng 1/5 thu nhập còn lại thuộc về nông dân, các doanh nghiệp chưa được đăng ký và thuế gián tiếp.
Thu nhập trì trệ của người dân Canada trung bình cũng không phải do người giàu chiếm đoạt nhiều thu nhập hơn. Tại quốc gia này, tỷ lệ thu nhập thị trường của nhóm 1% giàu nhất đạt đỉnh điểm vào năm 2007 ở mức 13,6%.
Đến năm 2023, năm cuối cùng có số liệu, tỷ lệ này đã giảm xuống còn 11,6%. Sau khi điều chỉnh các khoản chuyển giao từ chính phủ và thuế nộp cho chính phủ, tỷ lệ thu nhập của nhóm 1% giàu nhất đã giảm từ 9,7% năm 2007 xuống còn 7,7% năm 2023.
Tăng trưởng thu nhập cho người dân Canada bình thường đòi hỏi phải nâng cao tốc độ tăng trưởng GDP tổng thể.
Các chính sách chấp nhận thụ động tốc độ tăng trưởng chậm hoặc chủ động phân phối lại thu nhập từ các tập đoàn và những người có thu nhập cao nhất sẽ không giải quyết được vấn đề.
Số liệu của Cơ quan Thống kê Canada cho thấy theo thời gian, 90% tăng trưởng thu nhập được thúc đẩy bởi sự gia tăng năng suất.
Đó là lý do tại sao Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada, Nicolas Vincent, gần đây đã nói: "Vấn đề khả năng chi trả của Canada thực chất là vấn đề năng suất."
Việc phục hồi tăng trưởng kinh tế của Canada đòi hỏi phải chuyển đổi các ưu tiên chính sách từ sự ám ảnh về phân phối lại thu nhập, đặc trưng trong thời kỳ của cựu Thủ tướng Justin Trudeau, sang tạo ra thu nhập.
Thành công của ông Mark Carney trên cương vị Thủ tướng sẽ phụ thuộc vào việc ông có thể thực hiện được sự chuyển đổi đó hay không./.
Thanh Hải
- 06:38 17/07/2026
