Mã hóa tài sản thực mở ra kênh huy động vốn mới, rủi ro nằm ở đâu?
Mã hóa tài sản thực mở ra kênh huy động vốn mới, rủi ro nằm ở đâu?
Theo các chuyên gia tại Vietnam RWA Summit 2026, RWA có thể mở thêm dòng vốn nhưng kéo theo rủi ro pháp lý, dữ liệu, bảo mật và rửa tiền.
Một bất động sản, khoản phải thu hoặc tài sản ngoài đời thực có thể được số hóa để việc phân phối, chuyển nhượng và thanh toán diễn ra thuận tiện hơn. Cách làm này được gọi là mã hóa tài sản thực, hay RWA, đang được kỳ vọng mở thêm kênh huy động vốn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cơ hội đi cùng một câu hỏi quan trọng: người mua dựa vào đâu để biết tài sản đứng sau token thực sự tồn tại, thuộc quyền sở hữu của ai và có giá trị như được công bố? Blockchain có thể lưu giữ dữ liệu sau khi nhập vào hệ thống, nhưng không tự kiểm tra thông tin ban đầu đúng hay sai.
Đây là một trong những vấn đề được các chuyên gia và cơ quan quản lý trao đổi tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026), diễn ra trong hai ngày 18-19/07. Sự kiện thu hút hơn 3,000 đại biểu đến từ Quốc hội, các bộ, ngành, doanh nghiệp công nghệ cùng các định chế tài chính trong và ngoài nước.
Hội nghị do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) phối hợp tổ chức.
Các chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý trao đổi tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 - Ảnh: VGP
|
Mở thêm đường đưa vốn vào nền kinh tế
RWA được quan tâm trước hết bởi khả năng đưa những tài sản chưa dễ giao dịch vào lưu chuyển. Khi giá trị của một tài sản được chia thành các đơn vị nhỏ hơn và phân phối trên nền tảng số, phạm vi nhà đầu tư có thể được mở rộng, hoạt động chuyển nhượng thuận tiện hơn và chủ sở hữu có thêm cách huy động vốn.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, nhận định mã hóa tài sản thực đang trở thành một xu hướng quan trọng của tài chính toàn cầu. Việt Nam cần lượng vốn lớn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vì vậy đây là lĩnh vực giàu tiềm năng, cần được nghiên cứu nghiêm túc với tầm nhìn dài hạn.
Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA, cho biết dòng vốn vào RWA năm 2025 tăng khoảng 300%. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất không nằm ở công nghệ tạo token mà ở niềm tin đối với tài sản và thị trường vốn đứng phía sau.
Blockchain có thể hỗ trợ phân phối, chuyển nhượng và thanh toán, nhưng không tự tạo ra niềm tin. Điều này chỉ hình thành khi dữ liệu về tài sản đủ tin cậy, danh tính các bên được xác thực, thông tin được công bố rõ ràng và toàn bộ quá trình chịu sự giám sát.
Vì vậy, một thị trường RWA không thể bắt đầu từ sàn giao dịch. Cấu trúc hợp lý phải đi từ tài sản thực, dữ liệu có thể kiểm chứng và nền tảng pháp lý, sau đó mới đến token cùng các kênh phân phối. Sàn giao dịch chỉ là một mắt xích; chất lượng tài sản và khả năng xác minh thông tin mới quyết định người mua có thể tin tưởng hay không.
Việc phân chia và chuyển nhượng tài sản trên nền tảng số còn có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực quốc tế. Đổi lại, cơ quan quản lý phải xác định rõ quyền sở hữu, trách nhiệm của bên phát hành và cách xử lý khi tài sản cơ sở phát sinh tranh chấp hoặc không còn đáp ứng điều kiện ban đầu.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, phát biểu tại hội nghị - Ảnh: VGP
|
Rủi ro bắt đầu từ dữ liệu, không chỉ ở sàn giao dịch
Một trong những điểm yếu của quá trình mã hóa nằm ở dữ liệu đầu vào. TS. Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ, lưu ý blockchain chỉ bảo vệ thông tin sau khi được ghi nhận, chứ không bảo đảm dữ liệu ban đầu chính xác.
Nếu hồ sơ về tài sản, chủ sở hữu hoặc giá trị được đưa lên hệ thống không đúng, công nghệ không thể tự sửa sai. Việt Nam do đó cần sớm xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho blockchain và hoạt động mã hóa, đồng thời củng cố hạ tầng định danh, xác thực số, công nghệ mật mã và cơ chế kiểm chứng dữ liệu.
An ninh mạng là lớp rủi ro tiếp theo. Thượng tá, TS. Nguyễn Thành Chung, đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), cho biết thế giới ghi nhận hơn 660 vụ tấn công trong lĩnh vực tài sản mã hóa từ năm 2020 đến đầu 2025, gây thiệt hại gần 13 tỷ USD. Riêng từ đầu năm 2026, mức thiệt hại tiếp tục ở khoảng 800 triệu USD.
Các cuộc tấn công chủ yếu nhắm vào ví điện tử, sàn giao dịch, ứng dụng blockchain và hệ thống kết nối giữa các mạng lưới. Những mắt xích này trực tiếp nắm giữ hoặc luân chuyển tài sản nên một lỗ hổng có thể gây thiệt hại cho nhiều người tham gia, thay vì chỉ ảnh hưởng đến đơn vị vận hành.
Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng A05, cho rằng hệ sinh thái tài sản số chỉ có thể phát triển lâu dài khi công nghệ đủ an toàn, dữ liệu được bảo vệ, giao dịch minh bạch và trách nhiệm của từng chủ thể được xác định rõ. An ninh mạng không cản trở đổi mới sáng tạo mà tạo nền tảng để thị trường vận hành bền vững.
Rủi ro cũng không dừng ở công nghệ. TS. Cấn Văn Lực chỉ ra hàng loạt vấn đề liên quan đến pháp lý, quyền sở hữu, thanh khoản, định giá và rửa tiền. Mỗi loại tài sản có đặc điểm khác nhau, vì vậy cần được phân loại và quản lý theo bản chất kinh tế cũng như mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một cơ chế chung cho toàn thị trường.
Ở lĩnh vực phòng, chống rửa tiền, bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước, cho biết Việt Nam đã bước đầu hình thành nền tảng pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa. Phần khó hơn là chứng minh hiệu quả thực thi thông qua giám sát giao dịch, ngăn rửa tiền và tài trợ khủng bố, đồng thời phát hiện, xử lý các vụ việc phát sinh.
UBCKNN hiện xây dựng khuôn khổ thí điểm theo hướng “vừa chặt, vừa mở”. Theo ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán, tổ chức cung cấp dịch vụ phải đáp ứng yêu cầu cao về năng lực tài chính và an toàn công nghệ, trong khi cơ chế phát hành và lựa chọn tài sản vẫn cần dành không gian cho sản phẩm mới.
Cấp phép vì thế mới là điểm khởi đầu. Sau khi thị trường vận hành, cơ quan quản lý còn phải theo dõi dòng tiền, chất lượng tài sản, khả năng tuân thủ và những rủi ro mới xuất hiện để tiếp tục hoàn thiện quy định.
Mã hóa không thể tự khắc phục những hạn chế vốn có của tài sản cơ sở. Muốn RWA trở thành kênh huy động vốn thực sự, Việt Nam phải xây dựng đồng thời khung pháp lý, dữ liệu có thể kiểm chứng, hệ thống định danh, hạ tầng lưu ký, kết nối thanh khoản, công nghệ bảo mật và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Thiếu một trong những lớp nền này, token có thể được tạo ra nhưng thị trường chưa chắc hình thành.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
- 21:00 19/07/2026
