Tòa đình chỉ vụ “vua cá tra” Hùng Vương đòi Camimex trả nhà máy

Tòa đình chỉ vụ “vua cá tra” Hùng Vương đòi Camimex trả nhà máy

Án phúc thẩm hủy phán quyết từng buộc Camimex trả lại nhà máy gần 3ha ở tỉnh Bến Tre cũ, do Hùng Vương không có quyền trực tiếp khởi kiện.

Ngày 20/07, CTCP Camimex (UPCoM: CMM) công bố bản án phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ liên quan nhà máy thủy sản tại KCN An Hiệp, tỉnh Bến Tre cũ. Phán quyết được đưa ra ngày 23/06, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm từng buộc Camimex trả lại nhà máy và đình chỉ vụ kiện do CTCP Hùng Vương (HVG) khởi xướng.

Nhà máy này vốn thuộc Công ty TNHH Chế biến Thủy sản Hùng Vương Bến Tre, pháp nhân do Hùng Vương nắm 90% vốn. Cơ sở được đưa vào hoạt động cuối năm 2015 trên khu đất gần 3ha, có khả năng tiếp nhận 250 tấn nguyên liệu mỗi ngày và tạo việc làm cho 1,500 lao động khi chạy đủ công suất. Ngoài dây chuyền cá tra, nhà máy còn được thiết kế để chế biến cá hồi nhập từ Na Uy và cá minh thái Alaska từ Nga.

Phía trước nhà máy Thủy sản Hùng Vương Bến Tre khi còn mang tên chủ cũ - Ảnh: Google Maps, năm 2020

Toàn bộ khu đất, nhà xưởng cùng dây chuyền máy móc và thiết bị được Hùng Vương Bến Tre thế chấp tại BIDV. Sau khi khoản vay trở thành nợ xấu, ngân hàng đưa tài sản ra đấu giá để thu hồi nợ. Phiên đầu không có người tham gia; đến lần thứ hai vào tháng 10/2023, Camimex trúng đấu giá với mức 175 tỷ đồng và ký hợp đồng mua tài sản một tháng sau đó. Quyền sử dụng đất được sang tên CMM vào tháng 9/2024.

Hùng Vương sau đó khởi kiện, đề nghị tòa hủy các văn bản xử lý tài sản thế chấp, hợp đồng dịch vụ đấu giá, kết quả đấu giá và hợp đồng bán tài sản cho Camimex. Doanh nghiệp gắn với ông Dương Ngọc Minh còn yêu cầu bên mua hoàn trả toàn bộ đất, nhà xưởng và máy móc cho Hùng Vương Bến Tre.

Phía nguyên đơn cho rằng người ký biên bản bàn giao tài sản cho BIDV không đủ thẩm quyền, việc xử lý khối tài sản lớn chưa được HĐTV Hùng Vương Bến Tre thông qua và quá trình đấu giá có vi phạm. Hùng Vương Bến Tre, với tư cách bên có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, cũng đưa ra yêu cầu độc lập với nội dung tương tự.

Bản án sơ thẩm ngày 30/01/2026 chấp nhận các yêu cầu trên, tuyên hủy kết quả đấu giá cùng hợp đồng mua bán và buộc Camimex trả lại nhà máy. CMM, BIDV và đơn vị tổ chức đấu giá sau đó đồng loạt kháng cáo.

Cấp phúc thẩm xác định vụ kiện được đưa ra không đúng chủ thể. Hùng Vương không trực tiếp tham gia các giao dịch thế chấp, đấu giá hay mua bán tài sản. Dù nắm 90% vốn, doanh nghiệp này chỉ là thành viên góp vốn, trong khi khu đất và nhà máy thuộc sở hữu của một pháp nhân độc lập là Hùng Vương Bến Tre.

Theo hội đồng xét xử, việc BIDV xử lý tài sản của công ty con không làm phát sinh quyền khởi kiện trực tiếp cho Hùng Vương. Tòa sơ thẩm lẽ ra phải trả lại đơn ngay từ đầu; trường hợp đã thụ lý thì phải đình chỉ giải quyết.

Yêu cầu độc lập của Hùng Vương Bến Tre cũng không thể tiếp tục được xem xét trong vụ án này. Công ty không phải bên ký hợp đồng dịch vụ đấu giá và không tham gia phiên đấu giá nên không có quyền yêu cầu hủy hợp đồng hoặc kết quả theo quan hệ pháp luật đó. Tuy nhiên, nếu cho rằng BIDV xử lý tài sản thế chấp trái quy định và gây thiệt hại, Hùng Vương Bến Tre vẫn có thể khởi kiện bằng một vụ án khác tại tòa án có thẩm quyền.

Như vậy, bản án phúc thẩm khiến phán quyết buộc Camimex trả nhà máy không còn hiệu lực. Song đây chưa phải kết luận xác nhận toàn bộ quá trình đấu giá là đúng pháp luật, cũng không đóng hoàn toàn khả năng phát sinh một vụ kiện khác từ Hùng Vương Bến Tre.

Nhà máy cá sang tay hãng tôm khi Hùng Vương lao dốc

Hùng Vương được thành lập năm 2003, đưa cổ phiếu HVG lên HOSE năm 2009 và từng đứng trong nhóm doanh nghiệp cá tra lớn nhất sàn chứng khoán. Tên tuổi công ty gắn với ông Dương Ngọc Minh, người được thị trường gọi là “vua cá tra”. Trong thời kỳ mở rộng mạnh, hệ thống Hùng Vương sở hữu 11 nhà máy chế biến cá.

Quy mô này co lại nhanh chóng khi Hùng Vương rơi vào khó khăn tài chính. Doanh thu từ gần 18 ngàn tỷ đồng năm 2016 giảm còn hơn 4 ngàn tỷ đồng chỉ sau ba năm. Niên độ 2019 khép lại với khoản lỗ hơn 1 ngàn tỷ đồng, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn và kiểm toán nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục.

Ông Dương Ngọc Minh (bên trái) từng được gọi là “vua cá tra”, trong khi hệ sinh thái Camimex gắn với Chủ tịch Bùi Sĩ Tuấn

Cổ phiếu HVG rời HOSE năm 2020 rồi bị đình chỉ giao dịch trên UPCoM. Đến cuối năm 2025, Hùng Vương bị hủy tư cách công ty đại chúng; hơn 227 triệu cp cũng bị hủy đăng ký giao dịch từ đầu năm 2026. Nhà máy Bến Tre vì thế rời hệ sinh thái Hùng Vương trong giai đoạn tên tuổi một thời của ngành cá tra gần như biến mất khỏi thị trường chứng khoán.

Bên mua tài sản là CMM, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản thuộc hệ sinh thái Camimex. Công ty mẹ Camimex Group (HOSE: CMX) nắm hơn 74% vốn CMM, còn ông Bùi Sĩ Tuấn làm Chủ tịch HĐQT tại cả hai doanh nghiệp.

Việc một doanh nghiệp vốn nổi tiếng với tôm mua nhà máy của “vua cá tra” không phải thương vụ mở rộng công suất tôm. Tại ĐHĐCĐ thường niên 2024 của CMX, cổ đông từng đặt câu hỏi vì sao Camimex có nhà máy tôm đang cho thuê nhưng vẫn vay ngân hàng để mua thêm một cơ sở chế biến cá.

Ban Lãnh đạo giải thích dây chuyền tôm không phù hợp để chế biến cá. Việc cải tạo nhà máy, đầu tư lại máy móc và chuyển đội ngũ lao động tại Cà Mau vốn quen làm tôm sang sản xuất cá sẽ tốn kém nhưng khó đạt năng suất. Camimex vì thế chọn mua một nhà máy cá có sẵn tại Bến Tre và định hướng Thảo Anh Fish, doanh nghiệp cùng hệ sinh thái, phụ trách hoạt động chế biến cá. Biển hiệu của doanh nghiệp này sau đó xuất hiện cùng tên Camimex Group tại địa chỉ nhà máy.

Nhà máy sau khi xuất hiện biển hiệu Camimex Group và Thảo Anh Fish - Ảnh: Google Maps, năm 2024

Báo cáo thường niên 2024 của CMM ghi tổng mức đầu tư dự án nhà máy thủy sản Bến Tre hơn 200 tỷ đồng. Sau khi tiếp nhận và sửa chữa cơ sở, Camimex đưa nhà máy trở lại hoạt động từ quý 2/2024. Báo cáo của công ty mẹ còn cho biết tổng vốn mua lại và nâng cấp vào khoảng 250 tỷ đồng, với công suất thiết kế 30,000 tấn mỗi năm.

Thương vụ cũng làm tăng nhu cầu vốn của Camimex. Báo cáo năm 2024 cho thấy nợ của CMM chiếm gần 2/3 tổng tài sản sau khi Doanh nghiệp tăng vay dài hạn để đầu tư nhà máy, kho lạnh và vùng nuôi. Công ty cho biết phải giữ lại lợi nhuận thay vì chia cổ tức tiền mặt nhằm đáp ứng các chỉ số tài chính mà bên cho vay yêu cầu. Đến năm 2025, báo cáo thường niên tiếp tục xếp cơ sở Bến Tre vào mạng lưới sản xuất, đồng thời cho biết vốn vay được sử dụng đầu tư sản xuất cá fillet từ chính nhà máy Hùng Vương Bến Tre.

Một thủ tục còn tồn tại sau khi nhà máy đổi chủ được xử lý vào đầu năm 2026. Ngày 15/01, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Vĩnh Long quyết định chấm dứt dự án nhà máy chế biến Thủy sản Hùng Vương Bến Tre, vốn được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho Hùng Vương Bến Tre từ năm 2013.

Lý do là khu đất thực hiện dự án đã được chuyển sang Camimex từ tháng 9/2024 sau đấu giá tài sản thế chấp, khiến chủ đầu tư cũ không còn quyền tiếp tục sử dụng địa điểm. Hùng Vương Bến Tre cũng không làm thủ tục điều chỉnh địa điểm trong vòng 6 tháng theo quy định nên phải thanh lý dự án và hoàn thành các nghĩa vụ liên quan.

Tháng 3/2026, Camimex vẫn đăng tuyển lao động cho nhà máy chế biến thủy sản Bến Tre, tại đúng lô A6-A7, KCN An Hiệp được nhắc đến trong vụ kiện. 

Tử Kính

FILI

- 11:15 30/07/2026