Từ YOLO đến tiết kiệm: Người trẻ thay đổi thói quen chi tiêu khi chi phí sống tăng cao

Từ YOLO đến tiết kiệm: Người trẻ thay đổi thói quen chi tiêu khi chi phí sống tăng cao

Từng sẵn sàng chi tiền cho trải nghiệm và các xu hướng mới, nhiều người trẻ hiện nay đang trở nên thận trọng hơn trong mua sắm. Áp lực chi phí sinh hoạt cùng đà tăng của lạm phát khiến các quyết định chi tiêu ngày càng gắn với nhu cầu thực tế và khả năng tài chính cá nhân.

Người trẻ thay đổi thói quen chi tiêu khi chi phí sống tăng cao. Ảnh: Internet

Cách đây vài năm, cụm từ "YOLO" (You Only Live Once - Bạn chỉ sống một lần) từng trở thành kim chỉ nam của không ít người trẻ. Sau giai đoạn đại dịch, tâm lý tận hưởng cuộc sống lên ngôi, kéo theo sự bùng nổ của hàng loạt xu hướng tiêu dùng mới. Từ những chuyến du lịch ngắn ngày, các buổi hòa nhạc, workshop trải nghiệm, cho đến các món đồ sưu tầm hay những trào lưu "hot" trên mạng xã hội, người trẻ sẵn sàng chi tiền để đổi lấy trải nghiệm và cảm xúc, đến năm 2026, câu chuyện dường như đã khác.

Từ những chiếc blind box được săn lùng, những chú Labubu từng khiến nhiều người sẵn sàng chi vài triệu đồng để sở hữu, cho đến các trào lưu thể thao hay quán cà phê "hot trend", không ít cơn sốt tiêu dùng đã xuất hiện rồi nhanh chóng hạ nhiệt chỉ sau vài tháng.

Người trẻ vẫn mua sắm, vẫn du lịch, vẫn trải nghiệm. Nhưng phía sau mỗi lần "xuống tiền" dường như đã xuất hiện nhiều phép tính hơn trước.

"Đu trend" vẫn vui, nhưng liệu có đáng để chi cả tuần lương? Món đồ đang viral hôm nay có còn giá trị sau vài tháng? Và quan trọng hơn, giữa lúc chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, khoản tiền đó có nên dành cho những mục tiêu dài hạn hơn?

Những câu hỏi như vậy xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Thay vì các video khoe chiến tích mua sắm hay những cuộc "flex" hóa đơn triệu đồng như trước, nội dung về tiết kiệm, đầu tư, quản lý tài chính cá nhân và tối ưu chi tiêu đang thu hút lượng lớn người xem trên các nền tảng mạng xã hội.

Điều đó đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: Liệu áp lực chi phí sống đang khiến người tiêu dùng, đặc biệt là Gen Z, dần chuyển từ chi tiêu theo cảm xúc sang chi tiêu thực tế hơn ?

Khi chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ

Chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ. Ảnh: Internet

Với nhiều người trẻ, sự thay đổi trong hành vi chi tiêu không chỉ đơn giản là đến từ việc trưởng thành hơn về tư duy tài chính, mà còn xuất phát từ áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng lớn.

Từ tiền thuê nhà, thực phẩm, điện nước cho đến chi phí học tập và đi lại, nhiều khoản chi tiêu thiết yếu đều ghi nhận xu hướng tăng trong những năm gần đây. Điều này khiến một phần đáng kể thu nhập hàng tháng phải dành cho các nhu cầu cơ bản, làm thu hẹp ngân sách cho các hoạt động giải trí hoặc mua sắm theo sở thích. Đối với nhóm sinh viên và lao động trẻ mới đi làm, áp lực này càng trở nên rõ rệt khi mức thu nhập chưa tăng tương ứng với tốc độ gia tăng của chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh đó, việc lập kế hoạch tài chính, cân đối ngân sách hay cắt giảm những khoản chi không thực sự cần thiết đang dần trở thành lựa chọn phổ biến.

Lạm phát tăng trở lại từ đầu năm 2026

Tốc độ tăng CPI theo năm (YoY) đã tăng mạnh từ 2.5% vào tháng 1/2026 lên 5.6% vào tháng 5/2026, mức cao nhất kể từ đầu năm 2024.

Diễn biến này phản ánh áp lực giá cả đang gia tăng trở lại, đặc biệt ở các nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu. Khi chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, phần lớn thu nhập của người dân phải dành cho các nhu cầu cơ bản như ăn uống, nhà ở và đi lại.

Trong bối cảnh đó, nhiều người trẻ bắt đầu thay đổi cách chi tiêu. Thay vì sẵn sàng chi tiền cho mọi xu hướng mới xuất hiện trên mạng xã hội, không ít người lựa chọn cắt giảm các khoản chi không cần thiết và ưu tiên những nhu cầu thực sự cần thiết. Khi chi phí sinh hoạt liên tục leo thang, áp lực tài chính không chỉ xuất hiện ở các hộ gia đình mà còn tác động trực tiếp đến hành vi chi tiêu của người trẻ - nhóm vốn được xem là lực lượng tiêu dùng năng động nhất trên thị trường.

Người trẻ không còn chi tiêu như trước

Từ "thích là mua" đến những phép tính trước khi xuống tiền.

Là sinh viên năm cuối tại TPHCM, Huệ Nhi (22 tuổi) cho biết bản thân vẫn thích trải nghiệm những xu hướng mới nhưng không còn chi tiêu theo cảm hứng như trước. “Hồi năm nhất, em thấy gì hot là mua, từ blind box đến mấy món đồ theo trend trên TikTok. Nhiều lúc mua về xong cũng để đó chứ không dùng nhiều. Bây giờ em bắt đầu lo lắng vì chi phí sinh hoạt tăng khá nhiều, tiền thuê nhà, ăn uống hay đi lại đều tốn hơn trước”, Huệ Nhi chia sẻ.

Các dòng đồ chơi sưu tầm như blind box, Labubu nhanh chóng hạ nhiệt. Ảnh: Internet

Sự thay đổi này cũng phần nào thể hiện qua vòng đời ngày càng ngắn của nhiều trào lưu tiêu dùng từng gây sốt trên mạng xã hội. Từ các dòng đồ chơi sưu tầm như blind box, Labubu cho đến những sản phẩm thời trang, phụ kiện "viral" trên TikTok, sức hút của các xu hướng này thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn trước khi nhanh chóng hạ nhiệt.

Theo nhiều người trẻ, việc bỏ ra vài triệu đồng để theo đuổi một trào lưu không còn là quyết định dễ dàng như trước khi chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng. Thay vào đó, yếu tố giá trị sử dụng và mức độ cần thiết của sản phẩm đang được đặt lên hàng đầu trong quá trình ra quyết định mua sắm. Không chỉ với các sản phẩm theo xu hướng, ngay cả những hoạt động giải trí như du lịch, xem hòa nhạc hay trải nghiệm dịch vụ cũng được cân nhắc kỹ hơn. Nhiều người lựa chọn săn vé ưu đãi, lên kế hoạch chi tiêu từ sớm hoặc cắt giảm tần suất tham gia để phù hợp với ngân sách cá nhân.

Đồng tiền được cân nhắc kỹ hơn

Việc cân nhắc kỹ hơn trước mỗi khoản chi không đồng nghĩa người trẻ ngừng tận hưởng cuộc sống. Thay vào đó, nhiều người đang tìm cách cân bằng giữa nhu cầu trải nghiệm và khả năng tài chính trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng.

Trên các nền tảng mạng xã hội, những nội dung liên quan đến tiết kiệm, quản lý tài chính cá nhân, lập ngân sách hay đầu tư đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn. Không ít người trẻ lựa chọn xây dựng quỹ dự phòng, tích lũy cho các mục tiêu dài hạn hoặc ưu tiên các khoản chi mang lại giá trị sử dụng thực tế.

Trong bối cảnh lạm phát và áp lực chi phí sống vẫn hiện hữu, xu hướng tiêu dùng thực dụng được dự báo sẽ tiếp tục lan rộng. Thay vì "thích là mua", người tiêu dùng ngày càng ưu tiên những quyết định chi tiêu có tính toán hơn, phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong hành vi tiêu dùng của thế hệ trẻ.

Mai Quốc

FILI

- 09:00 19/07/2026