Xu hướng tăng tuổi nghỉ hưu tác động thế nào đến thị trường lao động?
Xu hướng tăng tuổi nghỉ hưu tác động thế nào đến thị trường lao động?
Việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu là một trong những chính sách lao động quan trọng, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động mà còn liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Quy định pháp luật về tuổi nghỉ hưu
Trước đây, tuổi nghỉ hưu của người lao động được thực hiện theo quy định tại Điều 187 Bộ luật Lao động năm 2012 với tuổi nghỉ hưu thông thường là 60 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng tuổi thọ, sự thay đổi cơ cấu dân số, quy định pháp luật này đã được điều chỉnh.
Hiện nay, theo Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 4 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 4 tháng đối với lao động nữ.
Người lao động bảo đảm điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu. Tính đến năm 2026, tuổi nghỉ hưu là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Việc điều chỉnh theo lộ trình là giải pháp nhằm tạo điều kiện để người lao động và doanh nghiệp có thời gian thích ứng phù hợp.
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động; làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 5 tuổi so với quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 tại thời điểm nghỉ hưu.
Người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn nhưng không quá 5 tuổi so với quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 tại thời điểm nghỉ hưu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Điều này cho thấy quy định không áp dụng một cách cứng nhắc mà đã tính đến đặc thù của từng nhóm ngành nghề, cho phép một số nhóm lao động được nghỉ hưu sớm hoặc nghỉ hưu muộn hơn so với tuổi nghỉ hưu thông thường.
Ngược lại, đối với những người có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao hoặc giữ vị trí đặc thù, việc được kéo dài thời gian công tác giúp tiếp tục phát huy kinh nghiệm, chuyên môn và đóng góp cho sự phát triển của cơ quan, doanh nghiệp. Quy định này không chỉ bảo đảm sự hài hòa giữa mục tiêu tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng lao động và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Người lao động được hưởng lợi từ việc tăng tuổi nghỉ hưu
Việc tăng tuổi nghỉ hưu không chỉ đơn thuần là kéo dài thời gian làm việc mà còn mở ra nhiều cơ hội về thu nhập. Khi người lao động làm việc lâu hơn, đồng nghĩa với việc có thêm thời gian đóng bảo hiểm xã hội, từ đó làm tăng tỷ lệ hưởng lương hưu.
Đối với nhiều người lao động, đặc biệt là những người tham gia bảo hiểm xã hội muộn hoặc có thời gian đóng bảo hiểm ngắn, việc kéo dài tuổi làm việc giúp họ có thêm cơ hội đáp ứng điều kiện hưởng lương hưu với mức hưởng cao hơn.
Ngoài ra, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng, việc tiếp tục duy trì việc làm còn giúp người lao động có thêm nguồn thu nhập, hạn chế áp lực tài chính khi bước vào tuổi nghỉ hưu. Đối với các ngành nghề đòi hỏi trình độ chuyên môn cao việc có kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm thường là tài sản quý giá, giúp người lao động tiếp tục phát huy năng lực nghề nghiệp và đóng góp cho xã hội. Như vậy, việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu mang lại nhiều cơ hội cho người lao động, nâng cao mức hưởng lương hưu, tận dụng kinh nghiệm của lao động.
Doanh nghiệp được hưởng lợi từ nguồn nhân lực giàu kinh nghiệm
Chính sách tăng tuổi nghỉ hưu cũng mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động chất lượng cao, đặc biệt là nhân sự quản lý. Việc đào tạo một đội ngũ nhân sự có đủ năng lực chuyên môn, kinh nghiệm quản lý và khả năng xử lý các tình huống thường mất nhiều năm. Khi tuổi nghỉ hưu được kéo dài, doanh nghiệp có điều kiện giữ chân những nhân sự giàu kinh nghiệm lâu hơn.
Điều này giúp giảm áp lực tuyển dụng, tiết kiệm chi phí đào tạo và bảo đảm tính ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Đối với các ngành nghề chuyên môn việc có bề dày kinh nghiệm thực tiễn là yếu tố đặc biệt quan trọng.
Từ góc độ quản trị doanh nghiệp, việc duy trì lực lượng lao động có kinh nghiệm còn giúp nâng cao chất lượng đào tạo nội bộ, chuyển giao kiến thức và hình thành đội ngũ lao động vững chắc.
Nếu tận dụng tốt nguồn nhân lực có kinh nghiệm, chính sách này có thể giúp duy trì lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao, hạn chế tình trạng thiếu hụt nhân lực trong các ngành nghề quan trọng và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của việc tăng tuổi nghỉ hưu là bảo đảm sự bền vững của hệ thống bảo hiểm xã hội trong dài hạn. Khi tăng thời gian làm việc của người lao động, thời gian đóng bảo hiểm xã hội được kéo dài.
Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng đào tạo lại lao động, ứng dụng khoa học công nghệ và cải thiện năng suất, tạo điều kiện để người lao động cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.
Chính sách tăng tuổi nghỉ hưu được xem là một trong những giải pháp quan trọng, phù hợp với xu hướng cải cách hưu trí đang được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng để đáp ứng với những thách thức về dân số và an sinh xã hội.
- 10:00 19/07/2026
