Hơn 20 bang Mỹ kiện chính quyền Trump vì cuộc điều tra thuế quan "giả tạo"

Hơn 20 bang Mỹ kiện chính quyền Trump vì cuộc điều tra thuế quan "giả tạo"

Hơn 20 tổng chưởng lý bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, cáo buộc Nhà Trắng sử dụng một cuộc điều tra về lao động cưỡng bức như "cái cớ" để áp đặt vòng thuế quan mới đối với hơn 60 đối tác thương mại.

Động thái này đánh dấu diễn biến pháp lý mới nhất có thể kéo dài cuộc chiến quanh chính sách thuế quan, một trong những trụ cột trong chương trình kinh tế của ông Trump cũng như nỗ lực tái định hình thương mại toàn cầu.

Theo đơn kiện, cuộc điều tra về lao động cưỡng bức không nhằm mục đích thực thi pháp luật mà được tiến hành để tạo cơ sở pháp lý cho việc duy trì các mức thuế quan vốn đã nhiều lần bị tòa án đặt dấu hỏi về tính hợp pháp.

Trước đó, đầu năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ phần lớn các mức thuế do ông Trump áp đặt, cho rằng Tổng thống không thể viện dẫn quyền hạn khẩn cấp để áp thuế đối với các đối tác thương mại.

Sau phán quyết này, chính quyền Trump chuyển sang sử dụng hai đạo luật thương mại khác làm cơ sở pháp lý nhằm duy trì mức thuế tối thiểu 10% đối với phần lớn các đối tác thương mại lớn của Mỹ.

Cuối tháng trước, Washington công bố mức thuế mới từ 10-12.5% đối với hơn 60 nền kinh tế, sau khi hoàn tất cuộc điều tra về việc các quốc gia này có thực thi đầy đủ các quy định chống lao động cưỡng bức hay không.

Tổng chưởng lý bang California Rob Bonta cho rằng đây là "nỗ lực thứ ba của Tổng thống Trump nhằm áp đặt thuế quan bất hợp pháp, khiến cuộc sống của các gia đình và doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ trở nên đắt đỏ hơn”.

"Thuế quan thực chất là một loại thuế. Người dân Mỹ không nên và cũng không thể tiếp tục gánh thêm chi phí từ một chính sách kinh tế thất bại và trái pháp luật của Tổng thống, bất kể ông ấy mong muốn điều đó đến đâu", ông Bonta tuyên bố.

Tranh cãi về cơ sở pháp lý

Khác với các mức thuế trước đây dựa trên quyền hạn khẩn cấp, vòng thuế mới lần này được ban hành theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Đây được xem là cơ sở pháp lý vững chắc hơn và từng được cả chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu lẫn chính quyền Joe Biden sử dụng để áp thuế với một số đối tác thương mại.

Tuy nhiên, các nguyên đơn cho rằng việc viện dẫn Điều 301 trong trường hợp này chỉ là hình thức nhằm hợp thức hóa một chính sách thuế đã được định sẵn.

Không chỉ các bang, nhiều tổ chức và doanh nghiệp cũng đã khởi kiện.

Công ty đồ chơi Learning Resources, đơn vị từng thắng kiện chính quyền Trump tại Tòa án Tối cao liên quan đến các mức thuế khẩn cấp trước đây, cho rằng Nhà Trắng đã tiến hành một hành động "chưa từng có tiền lệ, không có căn cứ và mang tính áp đặt", lợi dụng Điều 301 để đánh thuế hàng tỷ USD lên người dân Mỹ, bao gồm các doanh nghiệp gia đình và khách hàng của họ.

"Cái màn kịch này cần phải chấm dứt. Tòa án cần tuyên bố các mức thuế toàn cầu theo Điều 301 là bất hợp pháp và hủy bỏ chúng", nhóm luật sư của Learning Resources nêu trong đơn kiện.

Cùng ngày, Liberty Justice Center cũng đệ đơn kiện riêng, lập luận rằng Chính phủ "không thể duy trì một chính sách thuế quan toàn cầu đã được định sẵn chỉ bằng cách chuyển từ đạo luật này sang đạo luật khác”.

Đáp lại, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định chính quyền đang sử dụng đúng thẩm quyền pháp luật để xử lý những chính sách và thông lệ thương mại bị cho là gây tổn hại đến hoạt động thương mại của Mỹ.

"Một quốc gia không ban hành hoặc không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức là đang thực hiện các hành vi không hợp lý và gây tổn hại đến thương mại Mỹ, cũng như người lao động Mỹ. Những vấn đề này cần phải được xử lý", ông Desai cho biết.

Ông cũng nhấn mạnh rằng các mức thuế theo Mục 301 đã chứng minh được tính bền vững về mặt pháp lý kể từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump và "đến nay vẫn như vậy".

Vương Đông

FILI

- 09:36 04/08/2026