TẬP SAN IR AWARDS 2026: QUẢN TRỊ NIỀM TIN - KIẾN TẠO GIÁ TRỊ

Huy động và quản trị vốn là then chốt để tăng trưởng cao và bền vững

Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng GDP trên 10% trong giai đoạn tới, nền kinh tế Việt Nam không thể chỉ dựa vào những động lực truyền thống. Chìa khóa cốt lõi cho kỷ nguyên mới nằm ở năng lực huy động nguồn vốn khổng lồ và tối ưu hóa hiệu quả quản trị dòng vốn đó.

Xung quanh bài toán tìm kiếm động lực tăng trưởng mới và vai trò "bộ lọc" của hệ thống ngân hàng, Vietstock đã có cuộc trao đổi với TS. Đàm Nhân Đức - Kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Quân đội (MB, HOSE: MBB).

Điều gì khiến ông lạc quan về tương lai của nền kinh tế Việt Nam?

TS. Đàm Nhân Đức: Sự lạc quan của tôi không mang tính chủ quan mà hoàn toàn có cơ sở, đồng thời luôn đi kèm với góc nhìn cẩn trọng.

Nhìn về tổng thể, tôi có niềm tin rằng đà phát triển kinh tế của Việt Nam sẽ có những bước tiến vượt bậc so với giai đoạn trước. Mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức 10% có thể là một thách thức lớn, đòi hỏi Chính phủ phải có thêm nhiều cơ chế đột phá và triển khai các hành động quyết liệt, hiệu quả hơn nữa. Tuy nhiên, mức tăng trưởng trên 8% trong năm nay cũng như những năm tiếp theo là kịch bản hoàn toàn khả thi.

Trong suốt gần 30 năm công tác, đây là thời điểm tôi đánh giá cao nhất về năng lực điều hành vĩ mô của Chính phủ. Không chỉ đề ra định hướng chiến lược rõ ràng, Chính phủ còn thể hiện phương pháp tiếp cận thực tiễn và mạch lạc để hiện thực hóa các mục tiêu đó.

Về động lực phát triển, trong những thập niên qua, Việt Nam đã gặt hái nhiều thành công nhờ mô hình tăng trưởng dựa trên sản xuất và xuất khẩu. Bước sang giai đoạn mới, mô hình này không chỉ được kế thừa mà còn được tiếp thêm xung lực từ chiến lược tăng trưởng dựa trên đầu tư cơ sở hạ tầng. Có thể khẳng định, về mặt chiến lược, Chính phủ hiện nay đang vạch ra một lộ trình rất sắc bén, kết nối chặt chẽ giữa mục tiêu đề ra và giải pháp thực thi.

Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng GDP 10%, nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu những lực đẩy nào?

Để đạt được mức tăng trưởng đột phá này, Việt Nam đang được 3 nền tảng quan trọng hỗ trợ.

Thứ nhất, Việt Nam hiện đang có môi trường kinh tế vĩ mô ổn định với tỷ lệ nợ công trên GDP rất thấp. Điều này tạo cho Việt Nam nhiều dư địa để sử dụng công cụ chính sách tài khóa nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cải cách cơ cấu bền vững đã tạo ra môi trường kinh doanh cạnh tranh cao, thu hút đầu tư quốc tế quy mô lớn vào đất nước.

Thứ hai, Việt Nam đang nhanh chóng vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Chúng ta không chỉ là trung tâm sản xuất giá rẻ mà hướng đến hội nhập công nghệ cao như sản xuất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số.

Thứ ba, chúng ta đang ở thời kỳ hoàng kim về cơ cấu dân số. Với số dân trên 100 triệu người và dân số trong độ tuổi lao động ngày càng tăng, Việt Nam có tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh chóng.

Tóm lại, duy trì tốc độ tăng trưởng dài hạn trên 10% là một thách thức lớn, nhưng hoàn toàn có thể đạt được nếu nền kinh tế bắt đầu bằng việc thúc đẩy đầu tư công ngay từ giai đoạn đầu để tạo sự lan tỏa sang khối tư nhân và đồng thời chuyển đổi thành công sang mô hình tăng trưởng theo phía cung. Trong khuôn khổ này, khu vực tư nhân đóng vai trò là động lực chính, năng suất là nền tảng, các ngành công nghiệp tiên phong thúc đẩy những đột phá, và hệ thống ngân hàng đảm nhận vai trò then chốt trong việc điều tiết vốn và định hướng chất lượng tăng trưởng tổng thể.

Cuối cùng, vượt ra ngoài những con số thống kê đơn thuần, phương thức và chất lượng tăng trưởng GDP sẽ quyết định khả năng thực sự bứt phá và chuyển mình của nền kinh tế trong dài hạn.

Để có thể tự tin hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong 5 năm tới, nền kinh tế cần bổ sung hoặc củng cố thêm những điều kiện gì?

Để hiện thực hóa mục tiêu này, chúng ta cần giải quyết đồng bộ 4 vấn đề cốt lõi:

Thứ nhất là năng lực huy động vốn. Bên cạnh động lực xuất khẩu và sản xuất truyền thống, giai đoạn tới đòi hỏi sự tập trung lớn cho phát triển cơ sở hạ tầng. Theo kế hoạch, nền kinh tế cần huy động khoảng 38.5 triệu tỷ đồng trong 5 năm tới. Do đó, bài toán đầu tiên là đảm bảo nguồn lực tài chính.

Thứ hai là nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng vốn. Nếu Việt Nam có thể giảm hệ số sử dụng vốn (ICOR) từ mức trung bình 6.2 của thập niên qua xuống mức 4.0 - tương đương các quốc gia phát triển thành công - nhu cầu vốn tổng thể có thể giảm tới 33% so với kịch bản cơ sở. Để làm được điều này, nền kinh tế buộc phải giải quyết triệt để các điểm nghẽn và nhanh chóng tái khởi động các dự án tồn đọng lâu năm.

Thứ ba là bài toán năng suất. Tăng trưởng kinh tế dựa trên 3 yếu tố: Vốn, lao động và năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP). Dữ liệu từ Cục Thống kê (GSO) cho thấy: từ năm 2010 đến nay, tăng trưởng chủ yếu vẫn dựa vào vốn (duy trì ở mức cao khoảng 7%), trong khi đóng góp của lao động thấp nhất và TFP chưa tương xứng với tiềm năng. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cũng chỉ rõ, TFP chính là ranh giới phân định giữa các nền kinh tế tăng trưởng nhanh và những quốc gia vướng bẫy thu nhập trung bình. Đã đến lúc chúng ta phải chuyển trọng tâm sang các chính sách trọng cung: nâng cao tay nghề lao động, tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và ứng dụng công nghệ để giảm dần sự phụ thuộc vào thâm dụng vốn.

Cuối cùng là việc nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng mới. Quỹ đạo phát triển dựa trên lao động giá rẻ và FDI gia công đang dần chạm ngưỡng giới hạn. Việt Nam cần nắm bắt cơ hội từ làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và sự bùng nổ của công nghệ (bán dẫn, trí tuệ nhân tạo - AI, năng lượng tái tạo). Đặc biệt, việc đầu tư vào hạ tầng nền tảng như hạ tầng điện toán và dữ liệu cần được ưu tiên hàng đầu. Do đặc thù thu hồi vốn chậm, lĩnh vực này đòi hỏi vai trò dẫn dắt của Chính phủ hoặc sự hỗ trợ quyết liệt đối với các doanh nghiệp tiên phong.

Với nhu cầu vốn khổng lồ như vậy, ông đánh giá thế nào về trọng trách của ngành tài chính - ngân hàng trong giai đoạn tới?

Hệ thống ngân hàng đang là mắt xích trung tâm, đóng vai trò kênh dẫn vốn chủ đạo cho khu vực tư nhân. Tuy nhiên, trọng trách trong giai đoạn mới không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô tín dụng mà phải chuyển hướng sang tối ưu hóa chất lượng phân bổ vốn.

Cụ thể, dòng tín dụng cần được điều hướng chiến lược vào các lĩnh vực có hàm lượng giá trị gia tăng và năng suất cao như công nghệ cao, sản xuất chế biến sâu hay năng lượng tái tạo, thay vì dàn trải. Đồng thời, các ngân hàng cần dũng cảm đồng hành cùng các ngành công nghiệp mũi nhọn bằng nguồn vốn dài hạn, bất chấp rủi ro và thời gian hoàn vốn kéo dài của các dự án hạ tầng số hay AI.

Thông qua các chính sách tín dụng chiến lược, ngân hàng vừa là tổ chức cung ứng vốn vừa đóng vai trò "bộ lọc", thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ và chuẩn hóa quản trị. Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán (với triển vọng nâng hạng) và thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng cần được phát triển mạnh mẽ hơn để chia sẻ gánh nặng vốn trung và dài hạn với hệ thống ngân hàng.

Trong bức tranh vĩ mô đó, định vị của MB sẽ ở đâu, thưa ông?

MB hiện là một trong những định chế tài chính có quy mô vốn điều lệ, tổng tài sản, dư nợ và huy động nằm trong Top 5 toàn hệ thống. Các chỉ tiêu về hiệu quả sinh lời (ROE, ROA) và chất lượng tài sản (tỷ lệ nợ xấu NPL) luôn duy trì ở nhóm dẫn đầu. Với nền tảng tài chính vững chắc và hiệu quả hoạt động vượt trội, MB sở hữu lợi thế lớn để tham gia vào các dự án trọng điểm quốc gia, sẵn sàng đồng hành cùng đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nếu có một thông điệp gửi đến cộng đồng nhà đầu tư trong bối cảnh hiện tại, ông sẽ chia sẻ điều gì?

Lộ trình phát triển của MB mang tính kế thừa và bứt phá liên tục. Nếu giai đoạn 2021-2024 được định hình bởi những thành tựu về chuyển đổi số, tái định vị thương hiệu và mở rộng thị phần khách hàng để dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng, thì chiến lược 2025-2028 sẽ là bước nhảy vọt tiếp theo.

Trong chu kỳ mới, MB tập trung tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng, nâng cao chất lượng tài sản và củng cố vị thế dẫn đầu về công nghệ số. Mục tiêu chiến lược của chúng tôi là tách top, vươn lên bắt kịp nhóm các ngân hàng thương mại Nhà nước (Big 4) và khẳng định vững chắc vị thế trong Top 5 toàn ngành. Với kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng 30 - 35%/năm, quy mô của MB hoàn toàn có thể tăng gấp đôi trong 3 năm tới, và tôi tin tưởng giá trị vốn hóa của ngân hàng trên thị trường cũng sẽ phản ánh tương xứng với bước tiến này.

Xin cảm ơn ông.

Cát Lam

Thiết kế: Tuấn Trần

FILI

- 07:00 10/08/2026