Fed có thể tăng lãi suất: Loạt kịch bản chờ giá vàng, USD/VND và lãi suất Việt Nam

15/09/2026 13:19

15-09-2026 13:19:40+07:00

Giá vàng giảm mạnh khi USD tăng và lợi suất trái phiếu Mỹ leo thang, trong lúc thị trường đặt cược gần 90% khả năng Fed tăng lãi suất lần đầu sau hơn 3 năm. Tỷ giá USD/VND và lãi suất VND sẽ ra sao?

Vàng chịu sức ép kép

Giá vàng thế giới đang trải qua một đợt điều chỉnh mạnh trước cuộc họp chính sách ngày 15-16/9 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tối 14/9, vàng giao ngay có thời điểm giảm khoảng 1,8%, xuống quanh 4.270 USD/ounce, sau khi đã có tuần giảm thứ ba liên tiếp. Giá vàng giao tháng 12 giảm 1,8% xuống còn 4.310 USD.

Áp lực bán xuất hiện đồng thời trên nhiều kênh. Chỉ số USD Index tăng mạnh, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục đi lên. Lợi suất trái phiếu 30 năm đã lên 5,37%/năm, mức cao nhất kể từ năm 2007, phản ánh không chỉ kỳ vọng chính sách tiền tệ mà còn những lo ngại lớn hơn về lạm phát, thâm hụt ngân sách và nhu cầu vay nợ của Chính phủ Mỹ.

Giá dầu cũng trở thành yếu tố mới gây sức ép. Brent tăng 4,3% vượt 109 USD/thùng, còn WTI tăng 4,4% lên trên 104 USD/thùng khi căng thẳng Trung Đông đe dọa nguồn cung. Dầu tăng mạnh làm gia tăng nguy cơ lạm phát kéo dài, qua đó khiến thị trường kỳ vọng Fed phải duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn hơn.

Sau số liệu CPI tháng 8 của Mỹ, thị trường nâng xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tuần này lên khoảng 89%, từ khoảng 67% trước đó. Các ngân hàng lớn như Goldman Sachs và HSBC cũng nghiêng về phương án tăng 25 điểm cơ bản.

Nếu diễn ra đúng dự báo, đây sẽ là lần đầu Fed tăng lãi suất sau hơn 3 năm. Thị trường hiện không còn tập trung vào câu hỏi “Fed có tăng hay không”, mà chuyển sang vấn đề quan trọng hơn: đây chỉ là một lần tăng để “bảo hiểm” chống lạm phát hay là điểm khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt mới?

Giá vàng chịu áp lực giảm lớn khi Fed có thể tăng lãi suất. Ảnh: Minh Hiền

Với vàng, lãi suất cao hơn làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lãi. Khi USD và lợi suất trái phiếu cùng tăng, sức hấp dẫn của vàng trong ngắn hạn càng suy yếu. Tuy nhiên, vàng vẫn có những lực đỡ quan trọng như rủi ro địa chính trị, nhu cầu của ngân hàng trung ương, dòng tiền đầu tư và lo ngại lạm phát.

Trong nước, cuối phiên 14/9, vàng miếng SJC đóng cửa ở 142,6-145,6 triệu đồng/lượng, còn vàng nhẫn SJC ở 142,1-145,1 triệu đồng/lượng, giảm 400.000 đồng/lượng ở cả hai chiều so với cuối tuần trước.

Nếu vàng thế giới tiếp tục giảm sau quyết định của Fed, SJC có thể chịu thêm áp lực trong phiên 15/9. Tuy nhiên, mức giảm của SJC sẽ không nhất thiết tương ứng với vàng thế giới, bởi còn phụ thuộc cung - cầu trong nước và chênh lệch giá SJC với thế giới.

Fed tăng lãi suất một lần hay hai lần: Sức ép ra sao?

Kịch bản được thị trường quan tâm nhất hiện nay là Fed tăng 25 điểm cơ bản trong tháng 9, đưa lãi suất mục tiêu từ vùng 3,5-3,75% lên 3,75-4%/năm.

Nếu Fed chỉ tăng một lần rồi dừng, phản ứng của thị trường được đánh giá có thể không quá tiêu cực. Đây cũng là quan điểm của ING. Tổ chức này cho rằng Fed có thể thực hiện một đợt tăng mang tính “bảo hiểm” nhằm củng cố niềm tin chống lạm phát, nhưng chưa nhất thiết mở ra một chu kỳ tăng liên tiếp.

Trong kịch bản này, vàng có thể tiếp tục điều chỉnh ngay sau cuộc họp nhưng khó hình thành một xu hướng giảm kéo dài nếu Fed phát tín hiệu rằng đây chỉ là một lần tăng. Ngược lại, nếu Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng vào tháng 12, lợi suất và USD có thể tăng thêm, tạo áp lực lớn hơn lên vàng.

Đây cũng là lý do thị trường đặc biệt quan tâm đến các dự báo lãi suất mới của Fed. Một lần tăng 25 điểm cơ bản đã phần nào được phản ánh vào giá tài sản; hai lần tăng trong năm 2026 mới là kịch bản có khả năng tạo ra cú sốc lớn hơn.

Ngân hàng UBS dự báo Fed sẽ tăng 25 điểm cơ bản trong cả tháng 9 và tháng 12, tức tổng cộng hai lần trong năm 2026. Dự báo này được đưa ra sau khi số liệu việc làm tháng 8 cho thấy Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp giữ ở 4,1%.

Nếu Fed tăng lãi suất cả trong tháng 9 và tháng 12, chuỗi tác động sẽ rõ ràng hơn: USD có xu hướng mạnh lên, lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao kỷ lục, vàng chịu áp lực giảm, đồng thời USD/VND đối mặt sức ép tăng.

Tuy nhiên, USD/VND không nhất thiết tăng tương ứng với USD trên thị trường quốc tế. Tỷ giá trong nước còn phụ thuộc vào cán cân thương mại, dòng vốn FDI, dòng vốn ngoại, cung cầu ngoại tệ và cách điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Đối với Việt Nam, áp lực đáng chú ý hơn nằm ở lãi suất VND. Hiện NHNN vẫn duy trì lãi suất tái cấp vốn ở 4,5% và chưa có dấu hiệu phải tăng ngay chỉ vì Fed tăng lãi suất.

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất thị trường đã không còn thấp. Lãi suất tiền gửi VND kỳ hạn 6-12 tháng ở nhiều ngân hàng đã lên khoảng 8-10%/năm tùy điều kiện tiền gửi.

Nếu USD/VND chịu áp lực tăng mạnh, NHNN sẽ phải cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tỷ giá. Khi đó, lãi suất VND trên thị trường tiền tệ và liên ngân hàng có thể chịu áp lực tăng trước; sau đó, nếu áp lực kéo dài, lãi suất huy động có thể tăng để duy trì sức hấp dẫn của VND.

Điều này không đồng nghĩa lãi suất cho vay sẽ tăng ngay. Tác động thường truyền dẫn theo thứ tự từ tỷ giá, thanh khoản và lãi suất liên ngân hàng sang huy động, rồi mới gây sức ép lên chi phí vốn và lãi suất cho vay.

Vì vậy, nếu Fed chỉ tăng lãi suất một lần rồi dừng, tác động lên Việt Nam không nhiều. Ngược lại, nếu tiếp tục tăng vào tháng 12, áp lực lên vàng, USD/VND và lãi suất VND sẽ lớn hơn.

Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn lên vùng cao nhất gần 20 năm cho thấy thị trường còn lo ngại về lạm phát và gánh nặng nợ công. Đây có thể là yếu tố khiến mặt bằng lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến.

Do đó, rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam sẽ là thời điểm quan trọng. Thị trường không chỉ chờ quyết định tăng 25 điểm cơ bản, mà sẽ đặc biệt quan tâm đến từng tín hiệu trong thông điệp và dự báo lãi suất của Fed để xác định liệu đây là một lần tăng đơn lẻ hay khởi đầu cho một chu kỳ thắt chặt mới.

Mạnh Hà

VietNamNet

- 05:30 15/09/2026