Giá dầu và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cùng chiều, thị trường đối mặt cú đúp áp lực

15/09/2026 11:42

15-09-2026 11:42:05+07:00

Giá dầu và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang biến động gần như đồng nhịp, khiến áp lực lên thị trường gia tăng trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại lạm phát cao hơn.

Theo BMO Capital Markets, hệ số tương quan trong một tháng giữa dầu thô West Texas Intermediate (WTI) giao tháng gần nhất và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 0.96. Đây là mức tương quan cùng chiều mạnh nhất kể từ tháng 6/2019, và trước đó là tháng 10/2014.

Diễn biến đồng pha này xuất hiện trong bối cảnh giá dầu tăng vọt do xung đột tại Trung Đông, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc vượt 5% vào ngày thứ Hai, lần đầu tiên kể từ tháng 10/2023.

Mối quan hệ chặt chẽ bất thường này đồng nghĩa với việc một đợt tăng mới của giá dầu có thể ngày càng lan rộng sang các thị trường tài chính thông qua kỳ vọng lạm phát cao hơn, lợi suất trái phiếu tăng và chi phí vay đắt đỏ hơn. Đồng thời, điều này có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, theo các chuyên gia trong ngành.

Billy Leung, Chiến lược gia đầu tư tại Global X ETFs, cho biết: “Tác động chính là cú sốc dầu mỏ hiện truyền dẫn trực tiếp hơn vào các điều kiện tài chính. Giá dầu thô tăng có thể đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao, trì hoãn việc Fed nới lỏng chính sách và đồng thời làm tăng mức chiết khấu áp dụng cho cổ phiếu và tín dụng”.

Ông nói thêm: “Điều đó khiến các thông tin về giá năng lượng có tác động lớn hơn đến toàn bộ thị trường, đồng thời làm giảm một phần lợi ích đa dạng hóa mà nhà đầu tư thường kỳ vọng giữa hàng hóa và trái phiếu Chính phủ”.

Những tác động này lan rộng ra nhiều loại tài sản.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng làm giảm sức hấp dẫn tương đối của cổ phiếu khi chi phí tài chính của doanh nghiệp tăng lên, trong khi giá dầu đắt đỏ gây sức ép lên biên lợi nhuận của các công ty phụ thuộc nhiều vào năng lượng và vận tải.

Các cổ phiếu tăng trưởng và công nghệ có thể đặc biệt dễ tổn thương, bởi định giá của nhóm này phụ thuộc nhiều vào lợi nhuận dự kiến trong tương lai xa.

Thị trường trái phiếu bước vào chu kỳ giảm?

Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, cho rằng tác động đang ngày càng lan truyền rõ nét từ giá năng lượng sang lạm phát, thị trường trái phiếu, chính sách tiền tệ rồi đến thị trường chứng khoán.

Ông nói: “Chắc chắn là tin xấu nếu giá dầu tiếp tục tăng, bởi điều đó sẽ cho thấy lợi suất trái phiếu cũng đang đi lên. Khi kỳ vọng lạm phát tăng, khả năng Fed bước vào một chu kỳ thắt chặt lãi suất cũng cao hơn. Không phải chỉ tăng một lần rồi dừng lại. Có thể sẽ còn hai hoặc ba lần tăng lãi suất phía trước, và điều đó chắc chắn có thể khiến thị trường chứng khoán bất an”.

Komal Sri-Kumar, Chủ tịch Sri-Kumar Global Strategies, đã bắt đầu hướng nhà đầu tư tránh xa những tài sản dễ bị tổn thương nhất khi lãi suất tăng. Ông ưu tiên các tài sản có thu nhập cố định kỳ hạn ngắn và cổ phiếu phòng thủ, đồng thời khuyến nghị các tài sản vật chất như bất động sản, đồng và vàng để phòng hộ. Theo ông, cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng dễ chịu tác động hơn khi lãi suất duy trì ở mức cao.

Ông nói: “Thị trường trái phiếu sẽ bước vào một chu kỳ giảm, lợi suất tiếp tục tăng, và tôi cũng không thấy yếu tố nào có thể ngăn đà tăng của giá dầu và khí đốt tự nhiên”.

Người tiêu dùng chịu tác động kép

Người tiêu dùng cũng phải đối mặt với tác động kép tương tự.

Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, cho biết giá năng lượng cao hơn tác động trực tiếp đến giá xăng và gián tiếp đẩy giá hàng hóa, dịch vụ được vận chuyển bằng đường bộ và đường sắt lên cao. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng sẽ làm tăng chi phí thế chấp, vay mua ô tô và các khoản vay khác.

Ông nói: “Cả việc giá dầu WTI tăng lẫn lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng đều là tin xấu đối với người tiêu dùng”.

Đối với doanh nghiệp, lợi suất cao hơn cũng làm tăng chi phí tài trợ cho hàng tồn kho và đầu tư, qua đó có thể gây sức ép lên các dự án sử dụng nhiều vốn, chẳng hạn việc xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo và cơ sở hạ tầng năng lượng cần thiết để hỗ trợ lĩnh vực này, Lipow cho biết.

Dù giá dầu và trái phiếu Kho bạc đang có mối quan hệ chặt chẽ hơn, diễn biến này có thể thay đổi nếu căng thẳng địa chính trị trên toàn cầu hạ nhiệt.

Leung cho rằng hệ số tương quan 0.96 là mức cao bất thường nhưng có thể nhanh chóng đảo chiều nếu căng thẳng địa chính trị giảm bớt hoặc lo ngại về tăng trưởng bắt đầu lấn át. Lipow cũng cho rằng mức tương quan cao một phần phản ánh khoảng thời gian tương đối ngắn kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bắt đầu.

Vương Đông

FILI

- 10:40 15/09/2026