Những ông trùm đầu tư hạ tầng trên sàn chứng khoán

02/09/2026 10:02

02-09-2026 10:02:00+07:00

Trong bối cảnh chu kỳ đầu tư hạ tầng mới đang mở ra nhiều dư địa phát triển, không ít công ty niêm yết và đại chúng đã lên kế hoạch đẩy mạnh hiện diện. Tuy vậy, cần nhìn nhận rõ rằng, vai trò dẫn dắt về quy mô đầu tư vẫn nghiêng về khối doanh nghiệp quốc doanh, đặc biệt trong các lĩnh vực như năng lượng và hạ tầng cảng. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp tư nhân niêm yết dù đã bắt đầu tham gia, nhưng số lượng đơn vị đóng vai trò lớn trong làn sóng đầu tư hạ tầng vẫn còn tương đối hạn chế.

Nhà máy điện khí Nhơn Trạch 3 và 4, tổng công suất 1,500 MW, do tổng công ty quốc doanh PV Power làm chủ đầu tư. Với việc đưa vào vận hành thương mại từ tháng 12/2025, đây là nguồn điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam.

Quốc doanh tập trung điện khí, tư nhân làm năng lượng tái tạo

Ở lĩnh vực hạ tầng năng lượng, nhóm doanh nghiệp quốc doanh niêm yết vẫn giữ vai trò chủ đạo về quy mô đầu tư, với trọng tâm những năm tới là điện khí LNG.

Hiện nay, Tổng Công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3, HOSE: PGV) đang vận hành danh mục nguồn điện gần 6.6 GW (chiếm hơn 8% công suất toàn hệ thống điện quốc gia) và đang xúc tiến mở rộng thêm khoảng 2.3 GW đến năm 2030, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Đáng chú ý, các dự án trọng điểm đều xoay quanh điện khí LNG, gồm nhà máy 1,500 MW tại xã Long Sơn (TPHCM) và dự án 300 MW tại Ninh Bình.

Trong khi đó, Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power, HOSE: POW) đang cùng các đối tác liên danh triển khai 3 dự án điện khí LNG quy mô lớn tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Ninh. Mỗi dự án có công suất 1,500 MW và có vốn đầu tư ước tính từ 2.2-2.4 tỷ USD.

Ở thượng nguồn, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV Gas, HOSE: GAS) giữ vai trò then chốt trong chuỗi giá trị khi hiện là đơn vị duy nhất cung ứng LNG tại Việt Nam, đồng thời dẫn dắt đầu tư hạ tầng khí. Doanh nghiệp này đang triển khai kế hoạch mở rộng hệ thống đường ống, kho chứa và kho cảng với quy mô vốn dự kiến từ 60-100 ngàn tỷ đồng cho giai đoạn 2026-2030. Những cơ sở hạ tầng mới sẽ không chỉ phục vụ các trung tâm điện lực trọng điểm của PV Power và EVNGENCO3 mà còn đáp ứng nhu cầu của các khách hàng công nghiệp trên thị trường.

Trong vòng 5 năm, PV Gas đặt mục tiêu nâng tổng sản lượng khí cung ứng từ khoảng 7 tỷ m3 lên 11 tỷ m3. Trong đó, riêng sản lượng LNG sẽ tăng mạnh từ khoảng 500 triệu m3 lên hơn 3 tỷ m3.

Điện gió và điện mặt trời là hạ tầng năng lượng đang được giới doanh nghiệp niêm yết tư nhân quan tâm đầu tư.

Ở khối tư nhân niêm yết, dòng vốn vào hạ tầng năng lượng hiện tập trung chủ yếu vào các nguồn tái tạo, bao gồm điện gió và điện mặt trời. Trong đó, CTCP Cơ Điện Lạnh (HOSE: REE) đóng vai trò đầu tàu khi đặt mục tiêu nâng tổng công suất sở hữu từ khoảng 1 GW lên đến 3 GW vào năm 2030. Điện gió sẽ là trụ cột chính với kế hoạch phát triển thêm 1.4 GW tại khu vực miền Nam, bao gồm tham vọng triển khai dự án điện gió ngoài khơi có quy mô 500 MW để hướng tới việc trở thành dự án ngoài khơi đầu tiên đi vào vận hành tại Việt Nam. Song song đó, công ty này cũng đang thúc đẩy triển khai gần 1 GW điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại các đơn vị thành viên như Thác Bà và Vĩnh Sơn - Sông Hinh.

Ở quy mô nhỏ hơn, một số doanh nghiệp khác cũng tham gia mở rộng danh mục năng lượng tái tạo. Tập đoàn Sao Mai (HOSE: ASM) tiếp tục theo đuổi các dự án điện mặt trời quy mô hàng trăm MW và bắt đầu lấn sân sang điện gió. Trong khi đó, Trường Thành Energy Group (HOSE: TEG) - sau quá trình tái cấu trúc tách khỏi bất động sản - đang tập trung vào năng lượng và hiện tham gia góp vốn vào 2 dự án điện gió tại Vĩnh Long với tổng công suất 96 MW.

Chờ đón các siêu cảng mới

Bến số 3, 4 tại cảng nước sâu Lạch Huyện, TP. Hải Phòng - Ảnh: PHP

Ở hạ tầng cảng biển và hàng không, sự dẫn dắt vẫn chủ yếu từ các doanh nghiệp quốc doanh với lợi thế về quy mô, kinh nghiệm và vai trò trong lịch sử. Tuy nhiên, khu vực tư nhân đang từng bước mở rộng hiện diện, với một số tên tuổi đã tham gia vào các dự án hạ tầng quan trọng.

Trong lĩnh vực cảng biển, công ty quốc doanh Cảng Hải Phòng (UPCoM: PHP) vừa đưa vào vận hành bến số 3 và 4 tại khu cảng nước sâu Lạch Huyện (TP. Hải Phòng), đồng thời đang triển khai dự án cảng tổng hợp nằm bên bờ Sông Cấm tại khu công nghiệp Bạch Đằng (Quảng Ninh), dự kiến khai thác từ năm 2027. Doanh nghiệp này cũng đang nghiên cứu mở rộng hệ sinh thái logistics với kế hoạch phát triển depot 20 ha tại Lạch Huyện và dự án cảng tổng hợp Đình Vũ 2 tại Cát Bà.

Trong khi đó, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC, UPCoM: MVN) đang xúc tiến liên doanh cùng với CTCP Cảng Sài Gòn (UPCoM: SGP) và ông lớn hàng hải toàn cầu là Mediterranean Shipping Company để đầu tư cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Đây được xem là dự án cảng lớn nhất cả nước với quy mô diện tích 570 ha và công suất thiết kế 16.9 triệu TEU/năm.

Ở khối tư nhân, Gemadept (HOSE: GMD) đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện giai đoạn 2 của cảng Gemalink tại khu vực Cái Mép - Thị Vải, đồng thời mở rộng hệ thống cảng sông phía Nam cũng như phát triển các khu logistics tại Nam Đình Vũ (TP Hải Phòng). Tới năm 2030, doanh nghiệp này đặt mục tiêu nâng sản lượng container qua hệ thống cảng lên mức 10 triệu TEU/năm, tức gấp đôi so với hiện nay.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành (tỉnh Đồng Nai) đang trong lộ trình triển khai để đưa vào khai thác thương mại từ tháng 12/2026.

Trong lĩnh vực hàng không, Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (UPCoM: ACV) vẫn giữ vai trò chi phối với hàng loạt dự án lớn đang triển khai như sân bay Long Thành, nhà ga T2 Đồng Hới hay mở rộng sân bay Cà Mau.

Về dài hạn, ACV cũng đang có định hướng sẽ xây mới lại ga nội địa T1 tại Tân Sơn Nhất, vốn đã xuống cấp và không gian không còn phù hợp. Nhà ga mới sẽ có quy mô lớn và hạ tầng hiện đại, đáp ứng nhu cầu khai thác lâu dài khi phi trường này vẫn giữ vai trò chính đối với đường bay trong nước. Trong khi đó, các sân bay Đà Nẵng và Cam Ranh cũng được định hướng mở rộng, dù vậy ACV chỉ lần lượt sở hữu 10% ở mỗi sân bay này.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp tư nhân niêm yết cũng bắt đầu ghi dấu ấn trong lĩnh vực cảng hàng không khi CTCP Hạ tầng Gelex (Gelex Infra, HOSE: GEL) tham gia góp 20% vốn triển khai sân bay Gia Bình - dự án sân bay tư nhân có quy mô lớn nhất Việt Nam, với mục tiêu đạt công suất 30 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030.

Đối với sân bay Gia Bình, phía Gelex Infra từng cho biết, từ nay đến đầu năm 2027 là khoảng thời gian triển khai các công việc liên quan đến phát triển đường bay. Trong khi đó, giai đoạn 1 của sân bay sẽ chính thức đưa vào vận hành thương mại từ cuối năm 2028.

Hạ tầng giao thông: Sự chuyển dịch của các nhà thầu sang vai trò chủ đầu tư

Tuyến đường sắt kết nối trung tâm TPHCM và Cần Giờ - Ảnh minh họa

Với hạ tầng giao thông, cái tên nổi bật nhất trong nhóm doanh nghiệp niêm yết chắc chắn là Tập đoàn Vingroup (HOSE: VIC) cùng hệ sinh thái các công ty thành viên như Vinhomes (HOSE: VHM), Vinspeed.

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ vào vai trò thực tế, nhóm này đến nay vẫn thiên nhiều về vai trò nhà thầu thay vì đứng ở vị trí chủ đầu tư xuyên suốt. Chẳng hạn tại khu vực phía Bắc, hệ sinh thái Vingroup đã nhận thầu hàng loạt dự án quy mô rất lớn. Mới đây nhất là 5 tuyến metro tại Thủ đô Hà Nội, đường sắt kết nối Hà Nội - Quảng Ninh cho đến cây cầu dây văng Tứ Liên bắc qua Sông Hồng.

Khi thực sự đứng ở vai trò chủ đầu tư, các dự án lớn nhất mà nhóm Vingroup theo đuổi lại có điểm chung khá rõ là phục vụ trực tiếp cho đại dự án đô thị lấn biển mà Vinhomes đang phát triển tại Cần Giờ. Trong đó, nổi bật là tuyến đường sắt dài 54 km kết nối đô thị biển này với trung tâm TPHCM (Bến Thành) cũng như dự án đường vượt biển 14 km kết nối với Vũng Tàu. Tổng quy mô vốn đầu tư sơ bộ cho 2 dự án hạ tầng này lên đến 195 ngàn tỷ đồng.

Mặc dù nhóm Vingroup cũng tham gia đầu tư dự án mang tính kết nối vùng như cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành đi qua các tỉnh Lâm Đồng và Đồng Nai, nhưng nhìn chung, dấu ấn lớn nhất của họ trong vai trò chủ đầu tư vẫn nằm ở các dự án gắn liền với chiến lược bất động sản.

Ở nhóm doanh nghiệp niêm yết với vị thế nhỏ hơn, Tổng Công ty Xây dựng Số 1 (UPCoM: CC1) là trường hợp đáng chú ý. Doanh nghiệp này vốn là tên tuổi lâu năm trong vai trò nhà thầu hạ tầng, nhưng gần đây bắt đầu bước sang vị trí nhà đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). 2 dự án lớn đang triển khai của họ là Cầu Cát Lái và Cầu Long Hưng kết nối tỉnh Đồng Nai và TPHCM, với tổng mức đầu tư đến gần 30 ngàn tỷ đồng.

Trong khi đó, doanh nghiệp chuyên đầu tư hạ tầng giao thông là CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (HOSE: CII) hiện vẫn đang theo đuổi các dự án tại địa bàn truyền thống. Trong đó, nổi bật là dự án mở rộng cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận có quy mô đầu tư 36 ngàn tỷ đồng. Đồng thời, Công ty cũng đang triển khai và nghiên cứu thêm các dự án theo mô hình PPP tại nội đô TPHCM như Xa lộ Hà Nội 2 và dự án nâng cao năng lực giao thông dọc tuyến đường Phạm Văn Đồng - Nguyễn Xí - Ung Văn Khiêm - Nguyễn Hữu Cảnh, cũng như tuyến đường trên cao đi Vũng Tàu.

Một cái tên khác là CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HOSE: HHV). Doanh nghiệp này đang tham gia đầu tư và xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh tại tỉnh Cao Bằng. Đây là dự án hạ tầng theo hợp đồng BOT thứ sáu mà họ tham gia.

Thừa Vân

FILI

- 09:00 02/09/2026