Sau 5 năm, xe điện Trung Quốc thành ‘của nợ’: Đại lý quay lưng, xe cũ khó bán

12/09/2026 08:31

12-09-2026 08:31:40+07:00

Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên chứng kiến làn sóng xe điện bước vào giai đoạn "về già" với số lượng lớn. Đi kèm với đó là một thực tế phũ phàng: xe điện cũ đang trở thành món hàng khó bán.

Xe điện trên 5 năm bị đại lý từ chối

Theo báo cáo Triển vọng Xe điện Toàn cầu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 4/5 đại lý xe cũ tại Trung Quốc hiện từ chối thu mua xe điện chạy pin hoàn toàn đã qua sử dụng trên 5 năm.

Nguyên nhân xuất phát từ những lo ngại về tuổi thọ pin cũng như chi phí thay thế đắt đỏ.

Hiệp hội Đại lý Ô tô Trung Quốc cho biết, một chiếc xe điện 3 năm tuổi tại nước này hiện chỉ bán lại được khoảng 45% giá trị ban đầu, giảm đáng kể so với mức gần 55% ghi nhận vào năm 2023.

Là thị trường xe điện lớn nhất thế giới suốt một thập kỷ qua, Trung Quốc hiện có khoảng 44 triệu chiếc xe điện đang lưu hành.

Hàng loạt xe điện Trung Quốc trên 5 năm tuổi đang bị các đại lý xe cũ từ chối thu mua vì lo ngại tuổi thọ pin và chi phí thay thế đắt đỏ. Ảnh: Xinhua

Điều này biến Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên chứng kiến làn sóng xe điện bước vào giai đoạn "về già" với số lượng lớn.

Dẫu vậy, giới chuyên gia nhận định các đại lý tại đây vẫn chưa thể định giá chính xác một chiếc xe điện đã qua sử dụng, bởi thị trường chưa có một phương pháp chung chuẩn hóa nào để đo lường "sức khỏe" của bộ phận đắt giá nhất trên xe: bộ pin.

Theo IEA, các hãng xe Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 2,5 triệu chiếc xe điện trong năm ngoái, gấp đôi so với năm trước đó.

Châu Âu là thị trường lớn nhất, theo sau là Đông Nam Á. Xe điện Trung Quốc hiện chiếm tới 55% doanh số xe điện tại các quốc gia nằm ngoài khu vực Châu Âu và Mỹ.

Tại vùng Vịnh, người mua cũng bắt đầu quay lưng khi xe chạm mốc 5 năm tuổi, thời điểm mà số kilômét hành trình tăng cao và thời hạn bảo hành pin dần khép lại.

Nhận định này được đưa ra bởi Harsh Chaturvedi, một chuyên gia tư vấn ô tô độc lập tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

"Sức hút với khách hàng giảm mạnh sau năm thứ năm", Chaturvedi cho biết. "Vì vậy, năm thứ năm trở thành mốc tâm lý và thương mại rất quan trọng trên thị trường xe điện cũ".

Pin - "trái tim" khó đo lường của xe điện

Cách một chiếc xe được vận hành và sạc pin sẽ quyết định tuổi thọ bộ pin của nó. Nghiên cứu của Geotab trên hơn 22.700 xe điện cho thấy dung lượng pin trung bình giảm khoảng 2,3% mỗi năm.

Với những xe thường xuyên sử dụng sạc nhanh DC công suất cao, tốc độ suy giảm có thể lên tới 3% mỗi năm, trong khi nhóm chủ yếu sử dụng sạc công suất thấp ở mức khoảng 1,5% mỗi năm. Thời tiết nóng cũng có thể làm tốc độ suy giảm tăng thêm.

Khi không còn người mua, giá trị cuối cùng của một chiếc xe điện cũ chỉ còn là số tiền tái chế kim loại, thường chỉ vài trăm USD với dòng pin LFP phổ biến. Ảnh: Rest of World

Ông Bill Russo, nhà sáng lập công ty tư vấn Automobility có trụ sở tại Thượng Hải, chia sẻ rằng người mua xe tại Trung Quốc ngày càng đòi hỏi các báo cáo kiểm định chi tiết về pin, động cơ điện và hệ thống điện tử trước khi quyết định xuống tiền mua một chiếc xe điện cũ.

Các đại lý cũng đang đầu tư thêm trang thiết bị để thực hiện các bài kiểm tra này.

"Theo quan điểm của tôi, vấn đề lớn nhất không đơn thuần là việc pin xe điện có bị chai hay không", Chaturvedi nhấn mạnh, mà là việc thị trường xe cũ hiện có quá ít thông tin minh bạch về tình trạng thực tế của bộ pin đó.

Nút thắt của thị trường xe điện cũ

Frederick Bloomfield, chuyên gia phân tích cấp cao tại Benchmark Mineral Intelligence, cho biết khi một chiếc xe điện cũ không còn người mua, giá trị cuối cùng của nó chỉ còn là số tiền mà các đơn vị tái chế trả cho lượng kim loại bên trong.

Với những bộ pin LFP phổ biến trên nhiều mẫu xe điện Trung Quốc, giá trị thu hồi từ hoạt động tái chế có thể chỉ ở mức vài trăm USD.

Karl Brauer, chuyên gia phân tích cấp cao tại nền tảng tìm kiếm ô tô iSeeCars (Mỹ), cho biết việc kiểm tra sức khỏe pin trên thực tế rất đơn giản.

Vấn đề vì thế không nằm hoàn toàn ở khả năng kiểm tra pin. Dữ liệu về sức khỏe pin có thể được trích xuất từ hệ thống chẩn đoán của xe và một số dịch vụ bên thứ ba đã có thể cung cấp chứng nhận.

Dù vậy, Chaturvedi chỉ ra rằng các đại lý xe cũ hiếm khi yêu cầu các chỉ số đó; giá bán vẫn chủ yếu dựa vào tuổi đời của xe, số km đã đi, thời hạn bảo hành còn lại và uy tín của dòng xe, không có yếu tố nào trong số này phản ánh đúng tình trạng thực tế của bộ pin.

Thị trường xe cũ Trung Quốc vẫn thiếu một chuẩn chung để biến những chỉ số này thành cơ sở định giá.

Hai chiếc xe có cùng tuổi đời và số km đã đi vẫn có thể có tình trạng pin rất khác nhau, tùy thuộc vào cách vận hành, sạc và điều kiện sử dụng. Khi chưa có cách phản ánh những khác biệt đó vào giá bán, người mua có xu hướng thận trọng, còn đại lý phải đối mặt với rủi ro lớn hơn khi nhận xe điện đã qua nhiều năm sử dụng.

Theo Liberty Times Finance, Rest of World, China Automobile Dealers Association

Tử Huy

VietNamNet

- 20:06 11/09/2026