Chuyển đổi số và dữ liệu là "chìa khóa" thực thi tiêu chuẩn ESG

03/10/2026 16:39

03-10-2026 16:39:42+07:00

Chuyển đổi xanh và số hóa để hướng tới Net Zero không còn là khái niệm xa lạ với các doanh nghiệp sản xuất. Nút thắt cốt lõi hiện nay nằm ở việc thiết lập nguồn dữ liệu đáng tin cậy, ứng dụng tự động hóa hiệu quả và tìm kiếm mô hình tài chính tối ưu để giải tỏa áp lực đầu tư ban đầu.

Cần quan tâm đến dữ liệu và ngôn ngữ chung

Tại hội thảo Tiêu chuẩn ESG và các giải pháp thực thi Net Zero tại nhà máy ngày 02/10, các chuyên gia đã cùng phân tích thực trạng và đề xuất bước đi cụ thể cho doanh nghiệp trong việc áp dụng Tiêu chuẩn ESG vào thực tế.

Các chuyên gia thảo luận tại sự kiện. - Ảnh: Thanh Trúc

Khởi điểm của quá trình chuyển đổi bền vững luôn nằm ở khâu đo lường. Ông Phùng Ngọc Bảo Anh, Cố vấn cấp cao về Phát triển bền vững tại SGS Việt Nam, đánh giá doanh nghiệp hiện không thiếu dữ liệu nhưng lại gặp khó khăn do dữ liệu phân mảnh qua nhiều bộ phận và mang tính thủ công. Việc thiếu tính xác thực khiến ban lãnh đạo ngần ngại trong các quyết định đầu tư lớn. Ông Bảo Anh nhấn mạnh: "Độ tin cậy của dữ liệu sẽ là chìa khóa mở cửa mọi vấn đề".

Đồng thuận với góc nhìn trên, ông Nguyễn Công Minh Bảo, Đồng sáng lập và Đối tác điều hành Green Transition, Giám đốc Quốc gia GRI Việt Nam, nhận định doanh nghiệp cần áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như GRI, IFRS hay ISSB để tạo ra một "ngôn ngữ chung". Khi xác định được vấn đề trọng yếu, dữ liệu không chỉ dùng để đối phó báo cáo hay minh bạch với kiểm toán bên thứ ba, mà còn là công cụ cốt lõi để theo dõi và tối ưu hóa vận hành.

Tối ưu năng lượng và chuỗi giá trị tuần hoàn

Từ nền tảng dữ liệu chuẩn xác, doanh nghiệp có thể nhận diện điểm nghẽn để cải tiến hiệu suất. Tại CTCP Nhựa Bình Minh (HOSE: BMP), ông Bông Hoa Việt, Giám đốc Phát triển bền vững chia sẻ doanh nghiệp đã tiết kiệm được 25% năng lượng thông qua các lớp giải pháp về cải tạo hệ thống khí nén trung tâm, sử dụng năng lượng thay thế và ứng dụng công nghệ AIOT. Công ty đã nghiên cứu, đưa vào sử dụng cánh tay robot 3 chiều và 6 chiều để gắp, cắt, đóng gói và kiểm tra sản phẩm nhằm giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt nhân công trong các mùa cao điểm.

Trong khi đó, việc thiết lập chuỗi giá trị tuần hoàn lại vấp phải rào cản lớn ngay từ khâu đầu vào. Ông Lê Anh, Giám đốc Phát triển bền vững DUYTAN Group, cho biết thực tế nhà máy thu gom 100 tấn rác nhựa thì chỉ tái chế được 60 tấn, hao hụt mất 40 tấn do rác bị lẫn tạp chất. Khâu phân loại tại nguồn chưa tốt khiến chi phí nguyên liệu tăng cao, đẩy giá thành nhựa tái chế tại Việt Nam cao hơn nhựa nguyên sinh từ 1 - 3 lần.

Giải pháp tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Giải đáp thắc mắc của khán giả về áp lực tài chính, khi 98% doanh nghiệp Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, bà Nguyễn Thùy Ngân, Giám đốc Thương hiệu và Phát triển bền vững SolarBK, đã đề xuất mô hình ESCO.

Thông qua mô hình này, đơn vị dịch vụ sẽ chịu trách nhiệm đầu tư trọn gói hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng. Giải pháp giúp nhà máy không phải bỏ chi phí đầu tư ban đầu mà vẫn có nguồn năng lượng sạch phục vụ sản xuất. Trong một số trường hợp, nhà đầu tư sẵn sàng chia sẻ một phần chứng chỉ năng lượng để khách hàng bổ sung vào hồ sơ kiểm kê khí nhà kính.

Bên cạnh đó, bà Ngân cũng nhắc đến cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) thông qua đường dây vật lý hoặc đường dây ảo. Hình thức thỏa thuận chốt giá này giúp doanh nghiệp cố định và ước lượng chính xác chi phí tiền điện trong một khoảng thời gian dài, từ đó dễ dàng cân đối bài toán tài chính mà không cần huy động vốn đầu tư ban đầu.

Ông Phạm Tuân, Giám đốc trung tâm ESG tại FPT IS / FPT Corporation, ví von một hệ thống nhà máy thông minh cần có "thức ăn" là dữ liệu sạch, "bộ não" là AI và "cánh tay" là các cảm biến, robot. Phía FPT cũng khuyến nghị doanh nghiệp có thể tham khảo khung chuyển đổi CAN gồm 5 bước nhằm ứng dụng nhanh AI vào thực thi ESG, phục vụ bài toán sống còn là tăng doanh thu và giảm chi phí.

Thanh Trúc

FILI

- 15:37 03/10/2026