Tuyến hàng hải Bắc Cực bùng nổ giữa chiến tranh Vùng Vịnh

Tuyến hàng hải Bắc Cực bùng nổ giữa chiến tranh Vùng Vịnh

Số chuyến tàu qua Tuyến Hàng hải Phương Bắc tăng gấp 4 lần khi băng tan giúp tuyến đường dễ đi hơn, trong khi các tàu tránh khu vực Trung Đông.

Ảnh: FT

Hoạt động vận tải qua Bắc Cực đã đạt mức kỷ lục khi băng biển tan và áp lực lên các điểm nghẽn hàng hải toàn cầu buộc các chủ tàu tìm kiếm những tuyến đường thay thế.

Theo Lloyd’s List Intelligence, số chuyến tàu đi qua Tuyến Hàng hải Phương Bắc đạt 133 chuyến trong tháng 9, cao hơn 4 lần so với năm 2022 và tăng 46% so với tháng 8. Gần một nửa số chuyến được thực hiện bởi các tàu mang cờ Nga.

Các tàu Trung Quốc cũng bắt đầu sử dụng tuyến này để tìm đường thay thế tới các thị trường châu Âu trong bối cảnh hoạt động vận tải tại Trung Đông và Biển Đỏ bị gián đoạn.

“Đáng chú ý là cách thức sử dụng tuyến đường này phát triển khi các Chính phủ và doanh nghiệp vận tải cố tìm những tuyến hàng hải thay thế, ít chịu ảnh hưởng hơn trước các gián đoạn địa chính trị”, Bridget Diakun, Giám đốc phụ trách tình báo và nghiên cứu hàng hải tại Lloyd’s List, nhận định.

Tàu container Dubai Tower của Trung Quốc đã đi từ Thanh Đảo tới cảng Felixstowe của Anh qua Bắc Cực trong tháng 9/2026, rút ngắn thời gian hành trình xuống còn 24 ngày, so với 40 ngày hoặc hơn nếu đi qua kênh đào Suez hoặc vòng qua Mũi Hảo Vọng.

Một tàu khác thuộc cùng công ty cũng khởi hành từ Ninh Ba tới Felixstowe theo tuyến tương tự vào ngày 27/9.

Các tuyến hàng hải Bắc Cực

Tháng 9 thường là thời điểm hoạt động nhộn nhịp nhất trên các tuyến hàng hải Bắc Cực, khi băng biển đạt mức thấp nhất, cho phép các tàu không có khả năng phá băng vẫn có thể đi qua.

Theo các nhà nghiên cứu tại Đại học Southampton, băng biển phía Bắc đã ghi nhận mức suy giảm trong một mùa đông lớn nhất từng được ghi nhận trong một năm vào năm 2025 kể từ khi dữ liệu vệ tinh bắt đầu được thu thập, và vẫn duy trì ở mức thấp kỷ lục kể từ đó.

Băng biển giảm và áp lực ngày càng lớn tại các điểm nghẽn như eo biển Bab al-Mandeb, cửa ngõ vào Biển Đỏ hiện đang chịu đe dọa từ lực lượng Houthi ở Yemen, khiến Tuyến Hàng hải Phương Bắc trở nên hấp dẫn hơn đối với các chủ tàu.

Eo biển này đã trở thành tuyến đường quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Ả-rập Saudi kể từ khi Iran siết hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào nước này.

Trong khi đó, kênh đào Panama cũng đang chịu tình trạng hạn hán trong năm nay.

Các tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thường sử dụng tuyến Bắc Cực để vận chuyển hàng tới các nhà máy khí Yamal và Arctic LNG 2 của Nga. Tuy nhiên, số tàu chở hàng rời - thường vận chuyển các mặt hàng như ngũ cốc hoặc quặng sắt - cũng tăng mạnh.

Số tàu hàng rời đi qua tuyến này đạt 29 chiếc trong tháng 9/2026, tăng từ 18 chiếc trong tháng 8 và vượt xa mức kỷ lục trước đó là 12 chiếc vào tháng 9 năm ngoái.

Dữ liệu của Lloyd’s List cũng cho thấy số lượng tàu chở dầu thô hoạt động trên tuyến này đạt mức kỷ lục.

Vương Đông

FILI

- 09:27 03/10/2026