Để kinh tế Việt Nam không lỡ nhịp đà phục hồi của kinh tế thế giới

19-10-2021 13:24:00+07:00
19/10/2021 13:24 1

Để kinh tế Việt Nam không lỡ nhịp đà phục hồi của kinh tế thế giới

Nếu chúng ta sợ, không dám đi vay thì chúng ta sẽ bị bó trong vòng luẩn quẩn, nền kinh tế không thể bứt phá, nguy cơ lỡ nhịp đà phục hồi kinh tế thế giới. Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế Quốc dân, đại biểu Quốc hội khóa XV nhấn mạnh đến vấn đề tăng nợ công để có thêm nguồn lực phục hồi và phát triển kinh tế.

GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế Quốc dân, đại biểu Quốc hội khóa XV. Ảnh: VGP/Phương Liên

Theo ông, Chính phủ cần có các chính sách mạnh hơn nữa để tăng nguồn lực cho các doanh nghiệp thúc đẩy phục hồi kinh tế?

GS. TS Hoàng Văn Cường: Qua 2 năm chống dịch, sức chống chịu của nền kinh tế đã bị suy giảm nhiều. Lúc này cần phải tăng thêm nguồn lực thì nền kinh tế mới có thể phục hồi. Chính phủ đã và đang có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp như giãn, hoãn thuế, hoãn đóng bảo hiểm xã hội, giãn nợ… Tuy nhiên, những biện pháp hỗ trợ như trên mới chỉ giúp doanh nghiệp đỡ gánh nặng chứ chưa làm tăng thêm tiềm lực cho doanh nghiệp. Để các doanh nghiệp có thêm nguồn lực để phục hồi và phát triển, Chính phủ cần thực hiện hỗ trợ theo hai hướng.

Thứ nhất, tăng nguồn vốn tín dụng thông qua hỗ trợ lãi suất để doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn giá rẻ. Nền kinh tế phục hồi phải dựa vào sự hồi phục của doanh nghiệp. Muốn hồi phục được, các doanh nghiệp phải có thêm nguồn lực từ bên ngoài, phải huy động vốn vay để đầu tư sản xuất, kinh doanh. Nếu có thêm nguồn lực, không chỉ giúp các doanh nghiệp phục hồi các hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn có thể tranh thủ cơ hội đứt gãy chuỗi cung ứng do đại dịch để tìm được chỗ đứng trong chuỗi giá trị và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc đầu tư vốn cho phục hồi hoạt động kinh doanh sau đại dịch của doanh nghiệp còn chứa đựng nhiều rủi ro và chưa thể có được mức lợi nhuận như khi không có dịch. Do vậy, cần có nguồn vốn rẻ vay với lãi suất thấp để doanh nghiệp yên tâm mạnh dạn đầu tư và ngân hàng cũng sẵn sàng cho vay nhưng vẫn bảo đảm các nguyên tắc kinh doanh vốn.

Để có được nguồn vốn đó, Chính phủ phải có chính sách hỗ trợ bù phần lãi suất chênh lệch giữa mức lãi bảo đảm kinh doanh của ngân hàng với mức lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp. Mức lãi suất ưu đãi hợp lý không nên vượt quá mức lạm phát. Mục tiêu chúng ta đặt ra giữ chỉ số lạm phát dưới 4% thì lãi suất vay cũng không nên vượt quá con số này. Trong một số trường hợp cần đặc biệt ưu đãi như cho vay trả lương trong bối cảnh doanh nghiệp chưa thể quay trở lại hoạt động thì mức lãi suất ưu đãi cần ở mức thấp hơn. Phần chênh lệch lãi suất do Chính phủ cấp bù đương nhiên phải lấy từ ngân sách. Như vậy, cần có thêm nguồn cho cân đối ngân sách để thực hiện việc cấp bù này.

Thứ hai, tăng đầu tư ngân sách cho các hoạt động của doanh nghiệp thông qua đầu tư công và đặt hàng để kích cầu nền kinh tế.

Trải qua 2 năm chống chọi với đại dịch, “cầu” của nền kinh tế sụt giảm rất mạnh. Lúc này, để khuyến khích các doanh nghiệp phục hồi sản xuất được thì phải tăng “cầu”. Chúng ta mới dùng ngân sách để hỗ trợ cho các đối tượng khó khăn, các đối tượng cần được trợ cấp bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch bệnh, trong khi nhiều nước có tiềm lực dự trữ cao đã phát tiền cho toàn dân, đủ để kích thích tiêu dùng, sản xuất trong nước.

“Cầu” thứ hai là từ phía Chính phủ, phải bỏ tiền ra để tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, phải đặt hàng doanh nghiệp. Việc này thường được thực hiện bằng con đường đầu tư công. Trong giai đoạn hiện nay, các dự án đầu tư công không thể dừng lại, phải thúc đẩy để phục vụ cho chiến lược phát triển. Đầu tư công sẽ lan tỏa ra các doanh nghiệp, tạo ra các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo ông, lĩnh vực nào Chính phủ cần đặt hàng cho doanh nghiệp?

GS. TS Hoàng Văn Cường: Chính phủ nên đặt hàng các lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư phát triển, cần tạo ra những cơ hội cho doanh nghiệp phát triển. Ví dụ, ngành công nghiệp đường sắt rất cần cho Việt Nam, các thành phố lớn phải có được mạng lưới đường sắt đô thị. Trên thực tế, chúng ta đang phải đi vay nước ngoài, bỏ tiền ra cho các nhà đầu tư nước ngoài triển khai các dự án đường sắt và đều đang có vấn đề. Chẳng lẽ chúng ta sẽ mãi mãi phụ thuộc vào các nhà đầu tư nước ngoài đó, phải đi mua từng cái bulon đường ray đến từng thiết bị của con tàu… Chúng ta phải có ngành công nghiệp đường sắt của riêng mình.

Đây là cơ hội Chính phủ phải dùng nguồn lực của mình để đặt hàng cho các tập đoàn, doanh nghiệp trong nước, có thể liên kết, mua lại công nghệ để kết hợp với các thành tựu hiện nay trong chuyển đổi số để thực hiện ngành công nghiệp đường sắt với công nghệ hiện đại hơn những gì chúng ta đang thuê các nhà thầu nước ngoài xây dựng. Nếu Chính phủ có chính sách cam kết dành thị phần đủ lớn và có chính sách hỗ trợ ban đầu, tôi tin tưởng việc này các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn làm được, chúng ta đủ khả năng để tạo ra một chuỗi cung ứng thực hiện ngành công nghiệp đường sắt.

Bên cạnh đó, đất nước ta còn đang có nhiều thế mạnh chưa được khai thác phát huy hết tiềm năng như ngành công nghiệp hậu cần cho phát triển kinh tế biển, vận tải biển. Việt Nam có hơn 3000 km bờ biển, chúng ta có Vịnh Vân Phong nằm ở vị trí đắc địa, kết nối cả khu vực Đông Bắc Á, cả khu vực Tây Thái Bình Dương. Nếu phát triển khu vực này trở thành trung tâm logistics vận tải biển thì Vân Phong không thua kém gì cảng của Singapore và hấp dẫn hơn nhiều lần cảng Hongkong (Trung Quốc) và các cảng khu vực Bắc Thái Bình Dương. Chính vì vậy, Chính phủ nên bỏ tiền ra để đặt hàng, tạo lập được những cơ sở để biến khu vực đó trở thành khu vực đầu tư, trở thành trung tâm dịch vụ công nghiệp tàu biển, phục vụ phát triển kinh tế biển, phát triển các dịch hậu cần vận tải biển đầy tiềm năng. Chính phủ nên đặt hàng cho các tập đoàn kinh tế mạnh trong nước đảm nhận các hạng mục hạ tầng trọng yếu và kêu gọi, bắt tay với các nhà đầu tư các cảng lớn phía bên kia Thái Bình Dương để biến Vân Phong thành trạm trung chuyển vận tải biển quốc tế hấp dẫn kết nối hàng hải Thái Bình Dương.

Chúng ta đã xác định phải đẩy mạnh chuyển đổi số để bứt phá vươn lên nhờ cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Muốn vươn lên đi đầu và tự chủ, chúng ta không thể lệ thuộc hoàn toàn vào bên ngoài, để nước ngoài kiểm soát cả phần cứng đến phần mềm mà phải có công nghệ của riêng mình để kiểm soát và làm chủ quá trình chuyển đổi số và ứng dụng các thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Nếu được đầu tư thông qua đặt hàng, các kỹ sư tin học của Việt Nam thừa sức phát triển được các phần mềm và các công nghệ tin học để làm chủ và có chỗ đứng trong cuộc cách mạng này.

Trong bối cảnh đang thực hiện chính sách miễn, giãn, hoãn các khoản thuế thì nguồn lực từ đâu để đầu tư?

GS. TS Hoàng Văn Cường: Nguồn thu ngân sách sẽ tiếp tục sụt giảm do chính sách miễn, giảm, giãn hoãn các khoản thu và doanh nghiệp đang khó khăn cho nên nguồn thu sẽ giảm trong khi nhu cầu chi cho phòng chống dịch tăng. Chính vì vậy, để có tiền đầu tư, chúng ta buộc lòng phải đi vay, để đầu tư, phát triển, để bứt phá. “Cái khó sẽ bó cái khôn”, nếu chúng ta sợ, không dám đi vay thì sẽ giam chúng ta trong vòng luẩn quẩn, nền kinh tế không thể bứt phá mà sẽ lỡ nhịp đà phục hồi kinh tế thế giới. Do vậy, để có nguồn đầu tư, giải pháp đi vay là con đường tất yếu. Đừng nghĩ cứ đi vay làm nợ công tăng lên là rủi ro, là xấu… Nếu chúng ta đi vay mà không quản lý tốt, không tạo ra tiềm lực cho đất nước thì đó là điều đáng lo ngại. Nhưng điều đáng lo hơn là không dám vay, không có nguồn lực để phục hồi, nền kinh tế tiếp tục đi xuống hoặc chững lại trong khi đà phục hồi kinh tế thế giới đang mở ra nhiều cơ hội mà chúng ta không chớp lấy.

Chúng ta vẫn còn dư địa rất lớn để đi vay mà không e ngại chạm trần nợ công. Trần nợ công Chính phủ trình Quốc hội thông qua cho phép tới 60% GDP. Tỉ lệ nợ công năm 2020 đang ở mức khoảng 44% GDP. Như vậy, chúng ta còn có thể đi vay thêm khoảng 16% GDP mới chạm trần nợ công, đây là dư địa rất tốt, chúng ta phải dùng trong bối cảnh nền kinh tế cần đến, để chúng ta vượt qua khó khăn.

Hiện nay, nếu chúng ta chỉ sử dụng chính sách tiền tệ đơn thuần, ngân hàng buộc lòng phải “bơm” thêm tiền vào nền kinh tế.

Nếu chúng ta để ngân hàng “bơm” tiền vào nền kinh tế thì chúng ta phải kiểm soát tốt dòng tiền chảy vào các khu vực sản xuất, những nơi, lĩnh vực cần hỗ trợ. Bên cạnh đó, chúng ta lấy tiền đâu để “hút” tiền ra. Nếu lãi suất ngân hàng thấp thì người dân sẽ không gửi tiền vào, cuối cùng tiền của dân sẽ chảy vào bất động sản và chứng khoán. Kinh tế không tăng trưởng tại sao bất động sản lại tăng giá, chỉ số chứng khoán lại tăng?

Vậy thì, Chính phủ tăng nợ công thông qua phát hành trái phiếu cũng là giải pháp để hút dòng tiền nhàn rỗi trong dân do lãi suất tiết kiệm thấp, người dân không muốn gửi ngân hàng mà chuyển sang đầu tư vào tài sản. Nếu như trong bối cảnh bình thường, Chính phủ phát hành các trái phiếu có thể sẽ cạnh tranh với ngân hàng trong việc huy động vốn, có thể làm cho lãi suất tăng, doanh nghiệp khó tiếp cận. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, “sức khỏe của doanh nghiệp đang sa sút” thì phát hành trái phiếu Chính phủ không chỉ tăng tiềm lực đầu tư mà còn có tác dụng hút dòng tiền nhàn rỗi, góp phần kiểm soát lạm phát.

Phương Liên

Báo Chính Phủ

Tin cùng chuyên mục

vietstock
Vĩ mô

Khảo sát của Standard Chartered: 41% doanh nghiệp toàn cầu có kế hoạch sản suất tại Việt Nam

2 giờ trước

Có 41% số doanh nghiệp toàn cầu được khảo sát cho là đang sản xuất hoặc có kế hoạch sản suất tại Việt Nam trong 5 đến 10 năm tới, theo báo cáo của Ngân hàng Standard Chartered được công bố ngày 30-11.

Có 41% số doanh nghiệp toàn cầu được khảo sát cho là đang sản xuất hoặc có kế hoạch sản suất tại...

USD 15 (0)


vietstock
Vĩ mô

Tình hình kinh tế xã hội tháng 11: Nghị quyết 128 đã và đang giúp kinh tế phục hồi

29/11/2021 21:00

Nhiều hoạt động kinh tế xã hội trong tháng 11 tiếp tục khởi sắc khi các địa phương trên cả nước thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP ngày 11/10/2021 của Chính phủ về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19. Sản xuất công nghiệp tăng trưởng trở lại, xuất nhập khẩu đang hướng đến kỷ lục mới, số doanh nghiệp thành lập mới đều tăng cả về số lượng và vốn đăng ký...

Nhiều hoạt động kinh tế xã hội trong tháng 11 tiếp tục khởi sắc khi các địa phương trên cả nước...

CPI 6.7 (0)


vietstock
Vĩ mô

Tổng giám đốc WTO: Những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam là một kỳ tích

29/11/2021 10:34

Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweal nói sự phát triển của Việt Nam trong 15 năm qua là một kỳ tích, và Việt Nam sẽ là tấm gương cho các nước đang phát triển noi theo.

Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweal nói sự phát triển của Việt Nam trong 15 năm qua là một kỳ...


vietstock
Vĩ mô

Tư duy 'đóng, mở'

29/11/2021 09:58

Khi được một bạn phóng viên hỏi làm thế nào để giải cứu doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong nước và giữ chân doanh nghiệp nước ngoài trong một bài phỏng vấn hồi tháng 9, tôi trả lời đơn giản “để cho họ được sản xuất trở lại” và “đừng cho mở ra rồi hai, ba ngày sau đóng lại”.

Khi được một bạn phóng viên hỏi làm thế nào để giải cứu doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong nước và...


vietstock
Vĩ mô

CPI tháng 11 tăng 0.32% so với tháng trước

29/11/2021 09:13

Giá xăng dầu, giá gas tăng theo giá nhiên liệu thế giới; các địa phương dần trở lại với trạng thái “bình thường mới” khiến giá hàng hóa và dịch vụ có xu hướng tăng là các nguyên nhân chính làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 11/2021 tăng 0.32% so với tháng trước và tăng 2.1% so với tháng 11/2020. Tính chung 11 tháng năm 2021, CPI tăng 1.84% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2016.

Giá xăng dầu, giá gas tăng theo giá nhiên liệu thế giới; các địa phương dần trở lại với trạng thái...

CPI 6.7 (0)


vietstock
Vĩ mô

Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2022: Phấn đấu GDP bình quân đầu người đạt 3,900 USD

29/11/2021 08:26

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành Nghị quyết số 32/2021/QH15 về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2022.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành Nghị quyết số 32/2021/QH15 về Kế hoạch phát triển...

USD 15 (0)


vietstock
Vĩ mô

Nỗi lo lạm phát

29/11/2021 06:25

Tháng 11, lạm phát tăng mạnh tại nhiều quốc gia trên thế giới. Việt Nam đang đối mặt nguy cơ lạm phát nhập khẩu. Trong khi đó, dịch COVID -19 được dự báo sẽ bùng phát trở lại với biến chủng mới khiến giới đầu tư và dòng tiền lập tức tìm kênh trú ẩn vào chứng khoán, vàng, bất động sản (BĐS).

Tháng 11, lạm phát tăng mạnh tại nhiều quốc gia trên thế giới. Việt Nam đang đối mặt nguy cơ lạm...

CPI 6.7 (0)


vietstock
Vĩ mô

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng: 'Chống tham nhũng phải không ngừng, không nghỉ'

26/11/2021 15:20

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cho biết, có ý kiến cho rằng, đang dịch bệnh thế này mà lại xử lý cán bộ y tế thì có nên không, song "việc nào đi việc ấy".

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cho biết, có ý kiến cho rằng, đang dịch bệnh thế này mà lại xử lý cán...


vietstock
Vĩ mô

Quan hệ Việt Nam và Nhật Bản lên tầm cao mới sau chuyến thăm tốt đẹp của Thủ tướng Phạm Minh Chính

26/11/2021 08:18

Diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước tới nay, chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đạt được những kết quả có ý nghĩa chiến lược, toàn diện với những dấu ấn quan trọng, hứa hẹn những bước phát triển vượt bậc trong quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản thời gian tới.

Diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước tới...


vietstock
Vĩ mô

Quy mô gói hỗ trợ phục hồi kinh tế: Bao nhiêu là đủ?

25/11/2021 10:08

Hiện quy mô gói hỗ trợ phục hồi kinh tế vẫn chưa được quyết định. Trong bối cảnh sản xuất kinh doanh khó khăn, tổng cầu yếu, cần có gói hỗ trợ phục hồi kinh tế đủ lớn để kích thích nền kinh tế, đưa DN trở lại guồng máy sản xuất, kinh doanh trong trạng thái bình thường mới.

Hiện quy mô gói hỗ trợ phục hồi kinh tế vẫn chưa được quyết định. Trong bối cảnh sản xuất kinh...


×
vietstock logo
Về đầu trang