Vì sao giá điện tại châu Âu lại tăng vọt?

02/10/2021 20:00
02-10-2021 20:00:00+07:00

Vì sao giá điện tại châu Âu lại tăng vọt?

Tình trạng thiếu hụt khí thiên nhiên và thiếu nguồn điện gió được cho là nguyên nhân chính châm ngòi cho đà tăng vọt của giá điện tại châu Âu.

Tại châu Âu, giá điện đã trên đà tăng chậm rãi từ nhiều tháng trước khi các nền kinh tế tái mở cửa trở lại và rồi đột nhiên bật tăng mạnh trong vài tuần qua. Kể từ đầu tháng 9/2021, giá điện bán buôn ở Đức và Pháp tăng tương ứng 36% và 48%. Giá điện tại 2 nước này đang dao động quanh mức kỷ lục 189 USD/megawhatt giờ (MWh).

Trong khi đó, ở Anh, giá điện tăng lên 385 Bảng Anh (532 USD), tăng hơn 160% so với mức 147 Bảng Anh cách đây vài tuần. Vậy tại sao giá điện tại châu Âu lại tăng mạnh đến thế?

Theo Economist, lý do chính là thiếu hụt khí thiên nhiên – vốn là nhiên liệu dùng để tạo 20% lượng điện năng tại châu Âu. Tình trạng thiếu hụt này đã đẩy giá khí thiên nhiên tăng mạnh và kéo theo đà tăng của giá điện. Khoảng 1/3 nguồn cung khí thiên nhiên của châu Âu đến từ Nga và khoảng 1/5 đến từ Na Uy.

Cả hai quốc gia này đều đang đối mặt với nhiều yếu tố gây gián đoạn sản xuất, như vụ cháy ở nhà máy tại Siberia, qua đó làm giảm nguồn cung ứng. Những người mua khí thiên nhiên tại châu Âu – như các công ty khí quốc gia – chuyển sang dùng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) để bù đắp cho sự thiếu hụt. Tuy nhiên, họ phải cạnh tranh với những người mua từ Trung Quốc và Nhật Bản, nơi nhu cầu về LNG đều đang tăng mạnh.

Graham Freedman, Chuyên viên phân tích tại Wood Mackenzie, cho biết trong 7 tháng đầu năm 2021, nhập khẩu LNG vào châu Âu đã giảm 15% so với cùng kỳ. Hơn nữa, nhu cầu điện và LNG còn tăng mạnh khi châu Âu đang phải trải qua mùa đông giá rét kéo dài.

Thông thường, các công ty sản xuất điện châu Âu đối phó với giá khí gas cao bằng cách chuyển sang dùng than đá nhiều hơn. Tuy nhiên, hiện giá than đá cũng ở mức kỷ lục vì nhu cầu điện cao ở Trung Quốc và tắc nghẽn sản xuất. Chi phí mua giấy phép phát thải carbon (carbon permits) tại châu Âu cũng đang ở mức cao. Vì việc đốt than tạo ra khí thải nhiều hơn so với đốt khí thiên nhiên, chi phí mua giấy phép phát thải cũng cao hơn và khiến giá điện tăng mạnh.

Một lý do khác là thiếu năng lượng gió. Khoảng 1/10 nguồn điện năng tại châu Âu là điện gió. Ở một số quốc gia, như Đức và Anh, tỷ trọng điện gió chiếm 20%. Tuy nhiên, gần đây, sức gió bỗng yếu đi nhiều. Ở Đức, trong 2 tuần đầu tháng 9/2021, công suất tạo điện gió thấp hơn 50% so với mức trung bình 5 năm, theo lời chuyên gia Roy Manuell tại công ty nghiên cứu ICIS.

So với các nước châu Âu, giá điện tại Anh tăng mạnh hơn nhiều. Điều này là do nước Anh phụ thuộc vào nguồn điện từ đốt khí gas và điện gió. Hai nguồn điện này chiếm khoảng 60% điện năng tại Anh, gần gấp đôi so với mức trung bình tại châu Âu. Một yếu tố khác là so với các nước láng giềng, mức độ gắn kết với mạng lưới điện châu Âu của Anh đang khá thấp. Việc gắn kết với mạng lưới điện của châu Âu giúp cân bằng cung cầu và giúp giá điện ít biến động hơn.

Các chuyên viên phân tích dự báo giá điện vẫn sẽ ở mức cao cho tới hết mùa đông, khi nhu cầu sưởi ấm và nhu cầu điện ở mức cao. Đây là thông tin tiêu cực cho người tiêu dùng châu Âu vì họ là bên phải gánh phần lớn đà tăng của giá điện. Môt số quốc gia đã ra sức bảo vệ người tiêu dùng. Ở Tây Ban Nha, Nội các đã thông qua các biện pháp khẩn cấp để áp mức giới hạn với giá khí gas và lợi nhuận của các công ty tiện ích. Chính phủ Italy đang xem xét lại cách tính hóa đơn tiền điện.

Tuy vậy, các nhà hoạch định chính sách không thể bảo vệ người tiêu dùng khỏi tác động từ tình trạng thiếu hụt khí thiên nhiên. Một số chuyên viên phân tích cho rằng mùa đông lạnh lẻo có thể dẫn tới tình trạng thiếu điện.

Vũ Hạo (Theo Economist)

FILI







MÃ CHỨNG KHOÁN LIÊN QUAN (1)

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Giá cước vận chuyển tăng mạnh do căng thẳng ở Biển Đỏ

Giá cước vận chuyển đến các cảng ở Biển Đỏ đã tăng lên 6.800 USD/container, từ mức 750 USD/container ghi nhận trước thời điểm xảy ra khủng hoảng ở Biển Đỏ.

Cứ sau 100 ngày, nợ công của Mỹ lại tăng thêm 1,000 tỷ đô

Núi nợ của nước Mỹ đang phình to nhanh hơn trong vài tháng gần đây, cứ sau 100 ngày lại tăng thêm 1,000 tỷ USD.

Nguy cơ khủng hoảng tài chính toàn cầu vẫn hiện hữu

WB dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục chậm lại trong năm 2024, năm thứ ba liên tiếp, và có nguy cơ rơi vào mức tăng trưởng yếu nhất trong nửa thập kỷ...

Số vụ phá sản ở Thụy Điển tăng mạnh nhất trong 3 thập kỷ

Số lượng vụ phá sản ở Thụy Điển tăng 62% trong tháng 2/2024, đánh dấu tháng tồi tệ nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính vào đầu thập niên 90.

Chuyên gia kinh tế: Mỹ sẽ đạt mục tiêu lạm phát vào cuối năm 2024

Nhà kinh tế trưởng của Moody's Analytics cho rằng tuy vẫn còn một số tác động dư âm song phần lớn tác động của những cú sốc này đã giảm bớt, lạm phát ổn định dần và...

Những tín hiệu tích cực có thể thúc đẩy ECB sớm cắt giảm lãi suất

Thị trường hy vọng ECB sẽ sớm cắt giảm lãi suất ngay trong tháng Tư sau khi lạm phát tại các nền kinh tế lớn của khu vực đồng euro tiếp tục giảm nhẹ trong tháng...

Chỉ số lạm phát yêu thích của Fed tăng 2.8% trong tháng 1, khớp với dự báo

Chỉ số lạm phát yêu thích của Fed tăng đúng như kỳ vọng trong tháng 1/2024.

Chu kỳ giảm lãi suất lần này của Fed sẽ rất khác

Ba quan chức Fed cho biết nhịp độ giảm lãi suất lần này sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế trong tương lai, gợi ý rằng lộ trình hạ lãi suất có thể rất khác so với các...

Kinh tế Mỹ năng động tiếp tục duy trì đà tăng giá đồng đô la

Phần lớn giới phân tích và nhà đầu tư hồi cuối năm ngoái dự báo đồng đô la Mỹ sẽ giảm giá trong năm nay từ khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) xoay trục chính...

Thị trường nhà ở các nước phát triển phục hồi

Đà giảm giá nhà trên toàn cầu, ảnh hưởng đến các nền kinh tế tiên tiến, phần lớn đã dịu lại, theo phân tích của Financial Times (FT) dựa trên dữ liệu của Tổ chức...


TIN CHÍNH




ĐỌC NHIỀU NHẤT


Hotline: 0908 16 98 98